Jahon iqtisodiyoti istiqbollari<\/strong><\/a>\u201d hisobotining so\u2018nggi nashrida ta\u2019kidlanganidek, yuqori inflyatsiya, yuqori foiz stavkalari, investitsiyalarning qisqarishi va Ukrainadagi harbiy harakatlar oqibatida yetkazib berish zanjirlarining uzilishi sharoitida global iqtisodiy o\u2018sish keskin sekinlashmoqda.<\/p>\nIqtisodiy muhitning o’zgaruvchanligini hisobga olgan holda, har qanday yangi salbiy omilning paydo bo’lishi, masalan, kutilganidan yuqori inflyatsiyaning tezlashishi, uni ushlab turish uchun foiz stavkalarining keskin oshishi, COVID-19 pandemiyasining yangi to’lqini yoki inflyatsiyaning kuchayishi, geosiyosiy keskinliklar global iqtisodiyotni tanazzulga olib kelishi mumkin. Bu shuni anglatadiki, 80 yildan ortiq vaqt ichida birinchi marta o’n yil ichida ikkita global tanazzul sodir bo’ladi.<\/p>\n
Prognozlarga ko’ra, 2023 yilda jahon iqtisodiyoti 1,7 foizga, 2024 yilda esa 2,7 foizga o’sadi. Iqtisodiy o’sishning keskin sekinlashuvi keng tarqalgan bo’lib, 2023 yilga bo’lgan prognozni pastga qarab qayta ko’rib chiqish ilg’or iqtisodiyotlarning 95 foiziga va rivojlanayotgan bozor va rivojlanayotgan iqtisodiyotlarning qariyb 70 foiziga ta’sir qilishi kutilmoqda.<\/p>\n
Kelgusi ikki yil ichida rivojlanayotgan bozor va rivojlanayotgan mamlakatlarda aholi jon boshiga daromad o’sishi o’rtacha 2,8 foizni tashkil etishi prognoz qilinmoqda, bu 2010-2019 yillardagi o’rtacha ko’rsatkichdan butun foiz punktiga past. Dunyodagi eng kambag’al odamlarning taxminan 60 foizini tashkil etuvchi Sahroi Kabirdan janubi-g’arbiy Afrikada 2023-24 yillarda aholi jon boshiga daromadlarning o’rtacha o’sish sur’ati bor-yo’g’i 1,2 foizni tashkil etishi kutilmoqda, bu esa qashshoqlik darajasining o’sishi emas, balki oshishi ehtimoli yuqori ekanligini anglatadi.<\/p>\n
Jahon banki guruhi prezidenti Devid Malpass<\/strong>: «Global o’sish ko’rsatkichlari yomonlashayotgan bir paytda rivojlanish inqirozi kuchayib bormoqda<\/em>«, dedi. \u201cRivojlanayotgan bozorlar va rivojlanayotgan mamlakatlar yuqori darajadagi qarzlar va investitsiyalar oqimining qisqarishi natijasida uzoq davom etgan sekin iqtisodiy o\u2018sish davriga duch kelmoqdalar, chunki global kapital oqimlari o\u2018zlari muammolarga duch kelayotgan ilg\u2018or iqtisodlar tomonidan o\u2018zlashtiriladi \u2013 davlat qarzining nihoyatda yuqori darajasi. va foiz stavkalarining oshishi. Iqtisodiy o\u2018sishning sustligi va korxonalarga investitsiyalar yetishmasligi ta\u2019lim, sog\u2018liqni saqlash, qashshoqlikka barham berish va infratuzilmani rivojlantirishdagi onsiz qiyin vaziyatni, shuningdek, iqlim o\u2018zgarishi bilan bog\u2018liq kuchayib borayotgan muammolarni yanada kuchaytiradi<\/em>\u201d.<\/p>\nRivojlangan mamlakatlarda o\u2018sish 2022 yildagi 2,5 foizdan 2023 yilda 0,5 foizgacha sekinlashishi prognoz qilinmoqda. So’nggi yigirma yil ichida o’sishning xuddi shunday sekinlashishi global retsessiyadan oldin sodir bo’ldi. AQShda o’sish 2023 yilda 0,5 foizgacha sekinlashishi prognoz qilinmoqda, bu avvalroq prognoz qilinganidan 1,9 foiz punktga past va retsessiya davrlarini hisobga olmaganda 1970 yildan beri eng past darajadir. Yevrohududda 2023-yilda nol iqtisodiy o\u2018sish kutilmoqda, bu avvalgi prognozlardan 1,9 foiz punktga past. Xitoyda 2023 yilda o’sish 4,3 foizni tashkil etadi, bu prognozdan 0,9 foiz punktga past.<\/p>\n
Yuqori inflyatsiya, valyuta kursining qadrsizlanishi, kredit shartlarining qattiqlashishi va boshqa cheklovchi omillar tufayli tashqi talabning sezilarli darajada zaiflashishi, Xitoyni hisobga olmaganda, rivojlanayotgan bozor va rivojlanayotgan mamlakatlarda o\u2018sish sur\u2019ati 2022-yildagi 3,8 foizdan 2023 yilda 2,7 foizgacha sekinlashishi kutilmoqda. mamlakatlar.<\/p>\n
2024 yil oxiriga kelib rivojlanayotgan bozorlar va rivojlanayotgan mamlakatlar yalpi ichki mahsuloti pandemiyadan oldingi prognozlardan taxminan 6 foizga past bo\u2018ladi. Global inflyatsiya sekinlashishi kutilmoqda, ammo pandemiyadan oldingi darajadan yuqori bo’lib qolmoqda.<\/p>\n
Hisobot birinchi marta rivojlanayotgan bozor va rivojlanayotgan mamlakatlarga investitsiyalarning o’rta muddatli o’sish prognozlarini har tomonlama baholashni taqdim etadi. Bu mamlakatlarga yalpi investitsiyalar 2022 va 2024 yillar oralig\u2018ida o\u2018rtacha 3,5 foizga o\u2018sishi mumkin, bu avvalgi yigirma yillikdagi o\u2018rtacha o\u2018sish sur\u2019atlarining yarmidan ko\u2018p. Hisobotda investitsiyalar o’sishini tezlashtirish uchun hukumatlar qo’llashi mumkin bo’lgan yondashuvlar taklif etiladi.<\/p>\n
\u201cInvestitsiyalarning kamayishi jiddiy muammodir, chunki u zaif hosildorlik va savdo o’sishi bilan bog’liq va umumiy iqtisodiy ko’rinishga salbiy ta’sir qiladi. Investitsiyalar hajmining kuchli va barqaror o\u2018sishisiz kengroq rivojlanish va iqlim bilan bog\u2018liq maqsadlarga erishish yo\u2018lida sezilarli muvaffaqiyatlarga erishib bo\u2018lmaydi<\/em>\u201d, \u2014 dedi Jahon banki prognozlar guruhi direktori Ayxan Kose<\/strong>. «Investitsiyalarning o’sishini rag’batlantirish bo’yicha milliy siyosatlar mamlakatga xos bo’lishi kerak, ammo boshlang’ich nuqta har doim sog’lom fiskal va pul-kredit siyosati asoslarini yaratish va investitsiya muhitini yaxshilashga qaratilgan keng qamrovli islohotlardir<\/em>«.<\/p>\nHisobotda, shuningdek, 37 ta kichik shtat – 1,5 million kishigacha bo’lgan aholisi bo’lgan davlatlar qiyin vaziyatga tushib qolgani ta’kidlangan. Bu mamlakatlarda COVID-19 pandemiyasi sabab bo\u02bblgan tanazzul boshqa mamlakatlarga qaraganda ancha chuqurroq va tiklanish ancha zaifroq bo\u02bbldi, bunga qisman uzoq muddatli turizm inqirozi sabab bo\u02bbldi. 2020 yilda kichik shtatlarda ishlab chiqarish 11 foizdan ko\u2018proq kamaydi, bu boshqa rivojlanayotgan bozor va rivojlanayotgan iqtisodiyotlarga qaraganda yetti barobar ko\u2018p. Hisobotda qayd etilishicha, kichik davlatlar ko\u2018pincha tabiiy ofatlardan zarar ko\u2018radi, ularning o\u2018rtacha yillik hajmi YaIMning taxminan 5 foizini tashkil qiladi. Bu esa iqtisodiy taraqqiyotga jiddiy to\u2018siqlar tug\u2018diradi.<\/p>\n
Uzoq muddatli iqtisodiy o’sish istiqbollarini yaxshilash uchun kichik shtat hukumatlari e’tiborini iqlimga chidamlilikni oshirish, samarali iqtisodiy diversifikatsiyani rag’batlantirish va boshqaruvni takomillashtirishga qaratishlari kerak. Hisobot mualliflari jahon hamjamiyatini iqlim o\u2018zgarishiga moslashish va qarzlarni qoplash uchun rasmiy yordam fondlari oqimini saqlab qolish orqali kichik davlatlarga yordam berishga chaqiradi.<\/p>\n
<\/p>\n
Hududlarni rivojlanish istiqbollari:<\/strong><\/p>\nSharqiy Osiyo va Tinch okeani<\/u><\/strong>. Prognozlarga ko’ra, o’sish 2023 yilda 4,3% gacha sekinlashadi va 2024 yilda 4,9% gacha ko’tariladi.<\/p>\nYevropa va Markaziy Osiyo<\/u><\/strong>. 2023-yilda hududiy iqtisodiyotning o\u2018sish sur\u2019ati 0,1 foizgacha kamayishi kutilmoqda, shundan so\u2018ng ular 2024-yilda 2,8 foizgacha oshadi.<\/p>\nLotin Amerikasi va Karib dengizi<\/u><\/strong>. O’sish 2023 yilda 1,3% gacha sekinlashishi va 2024 yilda 2,4% gacha tiklanishi kutilmoqda.<\/p>\nYaqin Sharq va Shimoliy Afrika<\/u><\/strong>. O’sish 2023 yilda 3,5 foizgacha, 2024 yilda esa 2,7 foizgacha sekinlashishi prognoz qilinmoqda.<\/p>\nJanubiy Osiyo<\/u><\/strong>. O’sish 2023 yilda 5,5% gacha sekinlashishi va 2024 yilda 5,8% gacha ko’tarilishi kutilmoqda.<\/p>\nAfrika Sahara janubida<\/u><\/strong>. O’sish 2023 yilda 3,6% gacha sekinlashishi va 2024 yilda 3,9% gacha ko’tarilishi kutilmoqda.<\/p>\n<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Jahon bankining \u201cJahon iqtisodiyoti istiqbollari\u201d hisobotining so\u2018nggi nashrida qayd etilganidek, 2022-yilda O\u2018zbekiston iqtisodiyoti 5,7 foizga o\u2018sgan.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1717,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-1716","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-press"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1716","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1716"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1716\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1721,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1716\/revisions\/1721"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1717"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1716"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1716"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1716"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}