{"id":3421,"date":"2022-02-02T00:07:20","date_gmt":"2022-02-01T19:07:20","guid":{"rendered":"https:\/\/invexi.org\/?p=3421"},"modified":"2024-05-06T22:00:18","modified_gmt":"2024-05-06T17:00:18","slug":"discount-rate-comparison-rate-income-rate","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/invexi.org\/uz\/press\/discount-rate-comparison-rate-income-rate\/","title":{"rendered":"Diskont stavkasi (taqqoslash darajasi, daromad darajasi)"},"content":{"rendered":"<p><\/p>\n<p><strong>Diskont stavkasi &#8211; kelajakdagi pul oqimlarini hozirgi qiymatiga kamaytirish uchun foydalaniladigan foiz stavkasi. Boshqacha qilib aytadigan bo&#8217;lsak, diskont stavkasi kelajakda oladigan pul uchun bugun to&#8217;lashga tayyor bo&#8217;lgan narxdir.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Diskont stavkasi pulning vaqt qiymatini hisobga olgan holda kelajakdagi pul oqimlarining qiymatini baholashga yordam beradigan asosiy moliyaviy vositadir.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Diskont stavkasini aniqlash:<\/strong><\/p>\n<p><strong>Diskont stavkasi &#8211; kelajakdagi pul summalarining bugungi (joriy) qiymatiga kamayishi foizi. Bu investor yoki kreditorning riskni baholashini va pulning vaqt qiymatiga nisbatan afzalligini aks ettiradi. Chegirma stavkasi qanchalik yuqori bo&#8217;lsa, kelajakdagi pul miqdori shunchalik kam bo&#8217;ladi.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Chegirma stavkasini qo&#8217;llash. Nima uchun chegirma stavkasidan foydalanish kerak?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Investitsion baholash:<\/strong><\/p>\n<p><strong>Investitsion loyihalarni baholashda diskont stavkasi kelajakdagi pul oqimlarini joriy qiymatiga kamaytirish uchun ishlatiladi. Bu investorlarga loyihaga sarmoya kiritish yoki qilmaslik to&#8217;g&#8217;risida qaror qabul qilishga yordam beradi.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Aktivlarni baholash:<\/strong><\/p>\n<p><strong>Obligatsiyalar yoki aktsiyalar kabi aktivlarni baholashda diskont stavkasi ularning joriy qiymatini hisoblash uchun ishlatiladi.<\/strong><\/p>\n<p><em>Masalan, obligatsiya qiymatini baholash uchun kelajakdagi kupon to&#8217;lovlari va nominal qiymati diskont stavkasidan foydalangan holda hozirgi qiymatiga tushiriladi.<\/em><\/p>\n<p><strong>Investitsion loyihalarni baholash:<\/strong><\/p>\n<p><strong>Loyihalar yoki korxonalarning moliyaviy barqarorligini tahlil qilishda diskont stavkasi kelajakdagi pul oqimlarini baholash va ularning hozirgi qiymatini hisoblash uchun ishlatiladi. Bu moliyaviy strategiya va rivojlanish bo&#8217;yicha qarorlar qabul qilishga yordam beradi.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Kompaniyaning qiymatini aniqlash:<\/strong><\/p>\n<p><strong>Diskont stavkasi kompaniyaning sof joriy qiymatini (NPV) hisoblash uchun ishlatiladi, bu uning qiymatining asosiy ko&#8217;rsatkichlaridan biridir.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Chegirma stavkasiga misol:<\/strong><\/p>\n<p><strong>Bir nechta hisoblash usullari mavjud.<\/strong><\/p>\n<p>Aytaylik, sizda yiliga 1000 dollar to&#8217;lashni va&#8217;da qilgan loyihangiz bor. Biroq, bu kelajakdagi miqdorni bugungi kun bilan solishtirish uchun siz chegirma stavkasini qo&#8217;llashingiz kerak. Agar chegirma stavkasi yiliga 10% bo&#8217;lsa, bir yildan keyin 1000 AQSh dollari miqdori hozirgi qiymatiga tushiriladi:<\/p>\n<p>Joriy qiymat = 1000 \/ 1 + 0,1 = 1000 \/ 1,1 \u2248 $909,09<\/p>\n<p>Shunday qilib, bugungi kunda 1000 dollarlik kelajakdagi summa 10% chegirma stavkasida taxminan 909,09 dollar qiymatiga ega.<\/p>\n<p><strong>Chegirma stavkasining yana bir misoli: eng keng tarqalgani kumulyativ qurish usuli<\/strong>:<\/p>\n<p>SD = r + (RP &#8211; RF) b<\/p>\n<p>Qayerda:<\/p>\n<p>SD &#8211; chegirma stavkasi<\/p>\n<p>r \u2013 risksiz foiz stavkasi<\/p>\n<p>RP &#8211; aktivning kutilayotgan daromadi<\/p>\n<p>RF &#8211; davlat obligatsiyalari bo&#8217;yicha risksiz foiz stavkasi<\/p>\n<p>b &#8211; aktivning beta koeffitsienti (uning tizimli xavfi o&#8217;lchovi)<\/p>\n<p><strong>Misol<\/strong>:<\/p>\n<p>Faraz qilaylik, xavf-xatarsiz foiz stavkasi 5%, aktsiyaning kutilayotgan daromadi 15% va aktsiyaning beta-versiyasi 1,2.<\/p>\n<p>SD ni hisoblaymiz:<\/p>\n<p>SD = 5% + (15% &#8211; 5%) 1,2 = 9,6%<\/p>\n<p>Bunday holda, aktsiya uchun chegirma stavkasi 9,6% ni tashkil qiladi.<\/p>\n<p><strong>Shuni ta&#8217;kidlash kerakki, diskont stavkasi bir qator omillarga bog&#8217;liq bo&#8217;lgan sub&#8217;ektiv qiymatdir<\/strong>, <strong>Masalan<\/strong>:<\/p>\n<p>Kutilayotgan inflyatsiya: kutilayotgan inflyatsiya qanchalik yuqori bo&#8217;lsa, diskont stavkasi shunchalik yuqori bo&#8217;lishi kerak.<\/p>\n<p><strong>Xavf darajasi: investitsiya loyihasining xavfi qanchalik yuqori bo&#8217;lsa, chegirma stavkasi shunchalik yuqori bo&#8217;lishi kerak.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Muqobil investitsiya imkoniyatlari: diskont stavkasi boshqa investitsiya imkoniyatlaridan olingan daromaddan yuqori bo&#8217;lishi kerak.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Chegirma stavkasidan foydalanish oqilona moliyaviy qarorlar qabul qilish uchun muhim vositadir.<\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Umuman olganda, diskont stavkasi moliyaviy tahlil va rejalashtirishda muhim vosita bo&#8217;lib, pulning vaqt qiymatini hisobga olish va asoslangan moliyaviy qarorlar qabul qilishga yordam beradi.<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&#8212;\u00a0<\/p>\n<p><span style=\"font-size: 24pt;\"><strong>\u0414\u0438\u0441\u043a\u043e\u043d\u0442 \u0441\u0442\u0430\u0432\u043a\u0430\u0441\u0438 (\u0442\u0430\u049b\u049b\u043e\u0441\u043b\u0430\u0448 \u0434\u0430\u0440\u0430\u0436\u0430\u0441\u0438, \u0434\u0430\u0440\u043e\u043c\u0430\u0434 \u0434\u0430\u0440\u0430\u0436\u0430\u0441\u0438)<\/strong><\/span><br \/>\n<strong>\u0414\u0438\u0441\u043a\u043e\u043d\u0442 \u0441\u0442\u0430\u0432\u043a\u0430\u0441\u0438 \u2013 \u043a\u0435\u043b\u0430\u0436\u0430\u043a\u0434\u0430\u0433\u0438 \u043f\u0443\u043b \u043e\u049b\u0438\u043c\u043b\u0430\u0440\u0438\u043d\u0438 \u04b3\u043e\u0437\u0438\u0440\u0433\u0438 \u049b\u0438\u0439\u043c\u0430\u0442\u0438\u0433\u0430 \u043a\u0430\u043c\u0430\u0439\u0442\u0438\u0440\u0438\u0448 \u0443\u0447\u0443\u043d \u0444\u043e\u0439\u0434\u0430\u043b\u0430\u043d\u0438\u043b\u0430\u0434\u0438\u0433\u0430\u043d \u0444\u043e\u0438\u0437 \u0441\u0442\u0430\u0432\u043a\u0430\u0441\u0438. \u0411\u043e\u0448\u049b\u0430\u0447\u0430 \u049b\u0438\u043b\u0438\u0431 \u0430\u0439\u0442\u0430\u0434\u0438\u0433\u0430\u043d \u0431\u045e\u043b\u0441\u0430\u043a, \u0434\u0438\u0441\u043a\u043e\u043d\u0442 \u0441\u0442\u0430\u0432\u043a\u0430\u0441\u0438 \u043a\u0435\u043b\u0430\u0436\u0430\u043a\u0434\u0430 \u043e\u043b\u0430\u0434\u0438\u0433\u0430\u043d \u043f\u0443\u043b \u0443\u0447\u0443\u043d \u0431\u0443\u0433\u0443\u043d \u0442\u045e\u043b\u0430\u0448\u0433\u0430 \u0442\u0430\u0439\u0451\u0440 \u0431\u045e\u043b\u0433\u0430\u043d \u043d\u0430\u0440\u0445\u0434\u0438\u0440.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0414\u0438\u0441\u043a\u043e\u043d\u0442 \u0441\u0442\u0430\u0432\u043a\u0430\u0441\u0438 \u043f\u0443\u043b\u043d\u0438\u043d\u0433 \u0432\u0430\u049b\u0442 \u049b\u0438\u0439\u043c\u0430\u0442\u0438\u043d\u0438 \u04b3\u0438\u0441\u043e\u0431\u0433\u0430 \u043e\u043b\u0433\u0430\u043d \u04b3\u043e\u043b\u0434\u0430 \u043a\u0435\u043b\u0430\u0436\u0430\u043a\u0434\u0430\u0433\u0438 \u043f\u0443\u043b \u043e\u049b\u0438\u043c\u043b\u0430\u0440\u0438\u043d\u0438\u043d\u0433 \u049b\u0438\u0439\u043c\u0430\u0442\u0438\u043d\u0438 \u0431\u0430\u04b3\u043e\u043b\u0430\u0448\u0433\u0430 \u0451\u0440\u0434\u0430\u043c \u0431\u0435\u0440\u0430\u0434\u0438\u0433\u0430\u043d \u0430\u0441\u043e\u0441\u0438\u0439 \u043c\u043e\u043b\u0438\u044f\u0432\u0438\u0439 \u0432\u043e\u0441\u0438\u0442\u0430\u0434\u0438\u0440.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0414\u0438\u0441\u043a\u043e\u043d\u0442 \u0441\u0442\u0430\u0432\u043a\u0430\u0441\u0438\u043d\u0438 \u0430\u043d\u0438\u049b\u043b\u0430\u0448:<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0414\u0438\u0441\u043a\u043e\u043d\u0442 \u0441\u0442\u0430\u0432\u043a\u0430\u0441\u0438 \u2013 \u043a\u0435\u043b\u0430\u0436\u0430\u043a\u0434\u0430\u0433\u0438 \u043f\u0443\u043b \u0441\u0443\u043c\u043c\u0430\u043b\u0430\u0440\u0438\u043d\u0438\u043d\u0433 \u0431\u0443\u0433\u0443\u043d\u0433\u0438 (\u0436\u043e\u0440\u0438\u0439) \u049b\u0438\u0439\u043c\u0430\u0442\u0438\u0433\u0430 \u043a\u0430\u043c\u0430\u0439\u0438\u0448\u0438 \u0444\u043e\u0438\u0437\u0438. \u0411\u0443 investor \u0451\u043a\u0438 \u043a\u0440\u0435\u0434\u0438\u0442\u043e\u0440\u043d\u0438\u043d\u0433 \u0440\u0438\u0441\u043a\u043d\u0438 \u0431\u0430\u04b3\u043e\u043b\u0430\u0448\u0438\u043d\u0438 \u0432\u0430 \u043f\u0443\u043b\u043d\u0438\u043d\u0433 \u0432\u0430\u049b\u0442 \u049b\u0438\u0439\u043c\u0430\u0442\u0438\u0433\u0430 \u043d\u0438\u0441\u0431\u0430\u0442\u0430\u043d \u0430\u0444\u0437\u0430\u043b\u043b\u0438\u0433\u0438\u043d\u0438 \u0430\u043a\u0441 \u0435\u0442\u0442\u0438\u0440\u0430\u0434\u0438. \u0427\u0435\u0433\u0438\u0440\u043c\u0430 \u0441\u0442\u0430\u0432\u043a\u0430\u0441\u0438 \u049b\u0430\u043d\u0447\u0430\u043b\u0438\u043a \u044e\u049b\u043e\u0440\u0438 \u0431\u045e\u043b\u0441\u0430, \u043a\u0435\u043b\u0430\u0436\u0430\u043a\u0434\u0430\u0433\u0438 \u043f\u0443\u043b \u043c\u0438\u049b\u0434\u043e\u0440\u0438 \u0448\u0443\u043d\u0447\u0430\u043b\u0438\u043a \u043a\u0430\u043c \u0431\u045e\u043b\u0430\u0434\u0438.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0427\u0435\u0433\u0438\u0440\u043c\u0430 \u0441\u0442\u0430\u0432\u043a\u0430\u0441\u0438\u043d\u0438 \u049b\u045e\u043b\u043b\u0430\u0448. \u041d\u0438\u043c\u0430 \u0443\u0447\u0443\u043d \u0447\u0435\u0433\u0438\u0440\u043c\u0430 \u0441\u0442\u0430\u0432\u043a\u0430\u0441\u0438\u0434\u0430\u043d \u0444\u043e\u0439\u0434\u0430\u043b\u0430\u043d\u0438\u0448 \u043a\u0435\u0440\u0430\u043a?<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0418\u043d\u0432\u0435\u0441\u0442\u0438\u0446\u0438\u043e\u043d \u0431\u0430\u04b3\u043e\u043b\u0430\u0448:<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0418\u043d\u0432\u0435\u0441\u0442\u0438\u0446\u0438\u043e\u043d \u043b\u043e\u0439\u0438\u04b3\u0430\u043b\u0430\u0440\u043d\u0438 \u0431\u0430\u04b3\u043e\u043b\u0430\u0448\u0434\u0430 \u0434\u0438\u0441\u043a\u043e\u043d\u0442 \u0441\u0442\u0430\u0432\u043a\u0430\u0441\u0438 \u043a\u0435\u043b\u0430\u0436\u0430\u043a\u0434\u0430\u0433\u0438 \u043f\u0443\u043b \u043e\u049b\u0438\u043c\u043b\u0430\u0440\u0438\u043d\u0438 \u0436\u043e\u0440\u0438\u0439 \u049b\u0438\u0439\u043c\u0430\u0442\u0438\u0433\u0430 \u043a\u0430\u043c\u0430\u0439\u0442\u0438\u0440\u0438\u0448 \u0443\u0447\u0443\u043d \u0438\u0448\u043b\u0430\u0442\u0438\u043b\u0430\u0434\u0438. \u0411\u0443 \u0438\u043d\u0432\u0435\u0441\u0442\u043e\u0440\u043b\u0430\u0440\u0433\u0430 \u043b\u043e\u0439\u0438\u04b3\u0430\u0433\u0430 \u0441\u0430\u0440\u043c\u043e\u044f \u043a\u0438\u0440\u0438\u0442\u0438\u0448 \u0451\u043a\u0438 \u049b\u0438\u043b\u043c\u0430\u0441\u043b\u0438\u043a \u0442\u045e\u0493\u0440\u0438\u0441\u0438\u0434\u0430 \u049b\u0430\u0440\u043e\u0440 \u049b\u0430\u0431\u0443\u043b \u049b\u0438\u043b\u0438\u0448\u0433\u0430 \u0451\u0440\u0434\u0430\u043c \u0431\u0435\u0440\u0430\u0434\u0438.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0410\u043a\u0442\u0438\u0432\u043b\u0430\u0440\u043d\u0438 \u0431\u0430\u04b3\u043e\u043b\u0430\u0448:<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u041e\u0431\u043b\u0438\u0433\u0430\u0446\u0438\u044f\u043b\u0430\u0440 \u0451\u043a\u0438 \u0430\u043a\u0446\u0438\u044f\u043b\u0430\u0440 \u043a\u0430\u0431\u0438 \u0430\u043a\u0442\u0438\u0432\u043b\u0430\u0440\u043d\u0438 \u0431\u0430\u04b3\u043e\u043b\u0430\u0448\u0434\u0430 \u0434\u0438\u0441\u043a\u043e\u043d\u0442 \u0441\u0442\u0430\u0432\u043a\u0430\u0441\u0438 \u0443\u043b\u0430\u0440\u043d\u0438\u043d\u0433 \u0436\u043e\u0440\u0438\u0439 \u049b\u0438\u0439\u043c\u0430\u0442\u0438\u043d\u0438 \u04b3\u0438\u0441\u043e\u0431\u043b\u0430\u0448 \u0443\u0447\u0443\u043d \u0438\u0448\u043b\u0430\u0442\u0438\u043b\u0430\u0434\u0438.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u041c\u0430\u0441\u0430\u043b\u0430\u043d, \u043e\u0431\u043b\u0438\u0433\u0430\u0446\u0438\u044f \u049b\u0438\u0439\u043c\u0430\u0442\u0438\u043d\u0438 \u0431\u0430\u04b3\u043e\u043b\u0430\u0448 \u0443\u0447\u0443\u043d \u043a\u0435\u043b\u0430\u0436\u0430\u043a\u0434\u0430\u0433\u0438 \u043a\u0443\u043f\u043e\u043d \u0442\u045e\u043b\u043e\u0432\u043b\u0430\u0440\u0438 \u0432\u0430 nominal \u049b\u0438\u0439\u043c\u0430\u0442\u0438 \u0434\u0438\u0441\u043a\u043e\u043d\u0442 \u0441\u0442\u0430\u0432\u043a\u0430\u0441\u0438\u0434\u0430\u043d \u0444\u043e\u0439\u0434\u0430\u043b\u0430\u043d\u0433\u0430\u043d \u04b3\u043e\u043b\u0434\u0430 \u04b3\u043e\u0437\u0438\u0440\u0433\u0438 \u049b\u0438\u0439\u043c\u0430\u0442\u0438\u0433\u0430 \u0442\u0443\u0448\u0438\u0440\u0438\u043b\u0430\u0434\u0438.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0418\u043d\u0432\u0435\u0441\u0442\u0438\u0446\u0438\u043e\u043d \u043b\u043e\u0439\u0438\u04b3\u0430\u043b\u0430\u0440\u043d\u0438 \u0431\u0430\u04b3\u043e\u043b\u0430\u0448:<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u041b\u043e\u0439\u0438\u04b3\u0430\u043b\u0430\u0440 \u0451\u043a\u0438 \u043a\u043e\u0440\u0445\u043e\u043d\u0430\u043b\u0430\u0440\u043d\u0438\u043d\u0433 \u043c\u043e\u043b\u0438\u044f\u0432\u0438\u0439 \u0431\u0430\u0440\u049b\u0430\u0440\u043e\u0440\u043b\u0438\u0433\u0438\u043d\u0438 \u0442\u0430\u04b3\u043b\u0438\u043b \u049b\u0438\u043b\u0438\u0448\u0434\u0430 \u0434\u0438\u0441\u043a\u043e\u043d\u0442 \u0441\u0442\u0430\u0432\u043a\u0430\u0441\u0438 \u043a\u0435\u043b\u0430\u0436\u0430\u043a\u0434\u0430\u0433\u0438 \u043f\u0443\u043b \u043e\u049b\u0438\u043c\u043b\u0430\u0440\u0438\u043d\u0438 \u0431\u0430\u04b3\u043e\u043b\u0430\u0448 \u0432\u0430 \u0443\u043b\u0430\u0440\u043d\u0438\u043d\u0433 \u04b3\u043e\u0437\u0438\u0440\u0433\u0438 \u049b\u0438\u0439\u043c\u0430\u0442\u0438\u043d\u0438 \u04b3\u0438\u0441\u043e\u0431\u043b\u0430\u0448 \u0443\u0447\u0443\u043d \u0438\u0448\u043b\u0430\u0442\u0438\u043b\u0430\u0434\u0438. \u0411\u0443 \u043c\u043e\u043b\u0438\u044f\u0432\u0438\u0439 \u0441\u0442\u0440\u0430\u0442\u0435\u0433\u0438\u044f \u0432\u0430 \u0440\u0438\u0432\u043e\u0436\u043b\u0430\u043d\u0438\u0448 \u0431\u045e\u0439\u0438\u0447\u0430 \u049b\u0430\u0440\u043e\u0440\u043b\u0430\u0440 \u049b\u0430\u0431\u0443\u043b \u049b\u0438\u043b\u0438\u0448\u0433\u0430 \u0451\u0440\u0434\u0430\u043c \u0431\u0435\u0440\u0430\u0434\u0438.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u041a\u043e\u043c\u043f\u0430\u043d\u0438\u044f\u043d\u0438\u043d\u0433 \u049b\u0438\u0439\u043c\u0430\u0442\u0438\u043d\u0438 \u0430\u043d\u0438\u049b\u043b\u0430\u0448:<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0414\u0438\u0441\u043a\u043e\u043d\u0442 \u0441\u0442\u0430\u0432\u043a\u0430\u0441\u0438 \u043a\u043e\u043c\u043f\u0430\u043d\u0438\u044f\u043d\u0438\u043d\u0433 \u0441\u043e\u0444 \u0436\u043e\u0440\u0438\u0439 \u049b\u0438\u0439\u043c\u0430\u0442\u0438\u043d\u0438 (\u041d\u041f\u0412) \u04b3\u0438\u0441\u043e\u0431\u043b\u0430\u0448 \u0443\u0447\u0443\u043d \u0438\u0448\u043b\u0430\u0442\u0438\u043b\u0430\u0434\u0438, \u0431\u0443 \u0443\u043d\u0438\u043d\u0433 \u049b\u0438\u0439\u043c\u0430\u0442\u0438\u043d\u0438\u043d\u0433 \u0430\u0441\u043e\u0441\u0438\u0439 \u043a\u045e\u0440\u0441\u0430\u0442\u043a\u0438\u0447\u043b\u0430\u0440\u0438\u0434\u0430\u043d \u0431\u0438\u0440\u0438\u0434\u0438\u0440.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0427\u0435\u0433\u0438\u0440\u043c\u0430 \u0441\u0442\u0430\u0432\u043a\u0430\u0441\u0438\u0433\u0430 \u043c\u0438\u0441\u043e\u043b:<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0411\u0438\u0440 \u043d\u0435\u0447\u0442\u0430 \u04b3\u0438\u0441\u043e\u0431\u043b\u0430\u0448 \u0443\u0441\u0443\u043b\u043b\u0430\u0440\u0438 \u043c\u0430\u0432\u0436\u0443\u0434.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0410\u0439\u0442\u0430\u0439\u043b\u0438\u043a, \u0441\u0438\u0437\u0434\u0430 \u0439\u0438\u043b\u0438\u0433\u0430 1000 dollar \u0442\u045e\u043b\u0430\u0448\u043d\u0438 \u0432\u0430\u044a\u0434\u0430 \u049b\u0438\u043b\u0433\u0430\u043d \u043b\u043e\u0439\u0438\u04b3\u0430\u043d\u0433\u0438\u0437 \u0431\u043e\u0440. \u0411\u0438\u0440\u043e\u049b, \u0431\u0443 \u043a\u0435\u043b\u0430\u0436\u0430\u043a\u0434\u0430\u0433\u0438 \u043c\u0438\u049b\u0434\u043e\u0440\u043d\u0438 \u0431\u0443\u0433\u0443\u043d\u0433\u0438 \u043a\u0443\u043d \u0431\u0438\u043b\u0430\u043d \u0441\u043e\u043b\u0438\u0448\u0442\u0438\u0440\u0438\u0448 \u0443\u0447\u0443\u043d \u0441\u0438\u0437 \u0447\u0435\u0433\u0438\u0440\u043c\u0430 \u0441\u0442\u0430\u0432\u043a\u0430\u0441\u0438\u043d\u0438 \u049b\u045e\u043b\u043b\u0430\u0448\u0438\u043d\u0433\u0438\u0437 \u043a\u0435\u0440\u0430\u043a. \u0410\u0433\u0430\u0440 \u0447\u0435\u0433\u0438\u0440\u043c\u0430 \u0441\u0442\u0430\u0432\u043a\u0430\u0441\u0438 \u0439\u0438\u043b\u0438\u0433\u0430 10% \u0431\u045e\u043b\u0441\u0430, \u0431\u0438\u0440 \u0439\u0438\u043b\u0434\u0430\u043d \u043a\u0435\u0439\u0438\u043d 1000 \u0410\u049b\u0448 \u0434\u043e\u043b\u043b\u0430\u0440\u0438 \u043c\u0438\u049b\u0434\u043e\u0440\u0438 \u04b3\u043e\u0437\u0438\u0440\u0433\u0438 \u049b\u0438\u0439\u043c\u0430\u0442\u0438\u0433\u0430 \u0442\u0443\u0448\u0438\u0440\u0438\u043b\u0430\u0434\u0438:<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0416\u043e\u0440\u0438\u0439 \u049b\u0438\u0439\u043c\u0430\u0442 = 1000 \/ 1 + 0,1 = 1000 \/ 1,1 \u2248 $909,09<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0428\u0443\u043d\u0434\u0430\u0439 \u049b\u0438\u043b\u0438\u0431, \u0431\u0443\u0433\u0443\u043d\u0433\u0438 \u043a\u0443\u043d\u0434\u0430 1000 \u0434\u043e\u043b\u043b\u0430\u0440\u043b\u0438\u043a \u043a\u0435\u043b\u0430\u0436\u0430\u043a\u0434\u0430\u0433\u0438 summa 10% \u0447\u0435\u0433\u0438\u0440\u043c\u0430 \u0441\u0442\u0430\u0432\u043a\u0430\u0441\u0438\u0434\u0430 \u0442\u0430\u0445\u043c\u0438\u043d\u0430\u043d 909,09 dollar \u049b\u0438\u0439\u043c\u0430\u0442\u0438\u0433\u0430 \u0435\u0433\u0430.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0427\u0435\u0433\u0438\u0440\u043c\u0430 \u0441\u0442\u0430\u0432\u043a\u0430\u0441\u0438\u043d\u0438\u043d\u0433 \u044f\u043d\u0430 \u0431\u0438\u0440 \u043c\u0438\u0441\u043e\u043b\u0438: \u0435\u043d\u0433 \u043a\u0435\u043d\u0433 \u0442\u0430\u0440\u049b\u0430\u043b\u0433\u0430\u043d\u0438 \u043a\u0443\u043c\u0443\u043b\u044f\u0442\u0438\u0432 \u049b\u0443\u0440\u0438\u0448 \u0443\u0441\u0443\u043b\u0438:<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0421\u0414 = \u0440 + (\u0420\u041f \u2013 \u0420\u0424) \u0431<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u049a\u0430\u0435\u0440\u0434\u0430:<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0421\u0414 \u2013 \u0447\u0435\u0433\u0438\u0440\u043c\u0430 \u0441\u0442\u0430\u0432\u043a\u0430\u0441\u0438<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0440 \u2013 \u0440\u0438\u0441\u043a\u0441\u0438\u0437 \u0444\u043e\u0438\u0437 \u0441\u0442\u0430\u0432\u043a\u0430\u0441\u0438<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0420\u041f \u2013 \u0430\u043a\u0442\u0438\u0432\u043d\u0438\u043d\u0433 \u043a\u0443\u0442\u0438\u043b\u0430\u0451\u0442\u0433\u0430\u043d \u0434\u0430\u0440\u043e\u043c\u0430\u0434\u0438<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0420\u0424 \u2013 \u0434\u0430\u0432\u043b\u0430\u0442 \u043e\u0431\u043b\u0438\u0433\u0430\u0446\u0438\u044f\u043b\u0430\u0440\u0438 \u0431\u045e\u0439\u0438\u0447\u0430 \u0440\u0438\u0441\u043a\u0441\u0438\u0437 \u0444\u043e\u0438\u0437 \u0441\u0442\u0430\u0432\u043a\u0430\u0441\u0438<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0431 \u2013 \u0430\u043a\u0442\u0438\u0432\u043d\u0438\u043d\u0433 \u0431\u0435\u0442\u0430 \u043a\u043e\u0435\u0444\u0444\u0438\u0446\u0438\u0435\u043d\u0442\u0438 (\u0443\u043d\u0438\u043d\u0433 \u0442\u0438\u0437\u0438\u043c\u043b\u0438 \u0445\u0430\u0432\u0444\u0438 \u045e\u043b\u0447\u043e\u0432\u0438)<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u041c\u0438\u0441\u043e\u043b:<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0424\u0430\u0440\u0430\u0437 \u049b\u0438\u043b\u0430\u0439\u043b\u0438\u043a, \u0445\u0430\u0432\u0444-\u0445\u0430\u0442\u0430\u0440\u0441\u0438\u0437 \u0444\u043e\u0438\u0437 \u0441\u0442\u0430\u0432\u043a\u0430\u0441\u0438 5%, \u0430\u043a\u0446\u0438\u044f\u043d\u0438\u043d\u0433 \u043a\u0443\u0442\u0438\u043b\u0430\u0451\u0442\u0433\u0430\u043d \u0434\u0430\u0440\u043e\u043c\u0430\u0434\u0438 15% \u0432\u0430 \u0430\u043a\u0446\u0438\u044f\u043d\u0438\u043d\u0433 \u0431\u0435\u0442\u0430-\u0432\u0435\u0440\u0441\u0438\u044f\u0441\u0438 1,2.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0421\u0414 \u043d\u0438 \u04b3\u0438\u0441\u043e\u0431\u043b\u0430\u0439\u043c\u0438\u0437:<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0421\u0414 = 5% + (15% \u2013 5%) 1,2 = 9,6%<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0411\u0443\u043d\u0434\u0430\u0439 \u04b3\u043e\u043b\u0434\u0430, \u0430\u043a\u0446\u0438\u044f \u0443\u0447\u0443\u043d \u0447\u0435\u0433\u0438\u0440\u043c\u0430 \u0441\u0442\u0430\u0432\u043a\u0430\u0441\u0438 9,6% \u043d\u0438 \u0442\u0430\u0448\u043a\u0438\u043b \u049b\u0438\u043b\u0430\u0434\u0438.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0428\u0443\u043d\u0438 \u0442\u0430\u044a\u043a\u0438\u0434\u043b\u0430\u0448 \u043a\u0435\u0440\u0430\u043a\u043a\u0438, \u0434\u0438\u0441\u043a\u043e\u043d\u0442 \u0441\u0442\u0430\u0432\u043a\u0430\u0441\u0438 \u0431\u0438\u0440 \u049b\u0430\u0442\u043e\u0440 \u043e\u043c\u0438\u043b\u043b\u0430\u0440\u0433\u0430 \u0431\u043e\u0493\u043b\u0438\u049b \u0431\u045e\u043b\u0433\u0430\u043d \u0441\u0443\u0431\u044a\u0435\u043a\u0442\u0438\u0432 \u049b\u0438\u0439\u043c\u0430\u0442\u0434\u0438\u0440, \u041c\u0430\u0441\u0430\u043b\u0430\u043d:<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u041a\u0443\u0442\u0438\u043b\u0430\u0451\u0442\u0433\u0430\u043d \u0438\u043d\u0444\u043b\u044f\u0446\u0438\u044f: \u043a\u0443\u0442\u0438\u043b\u0430\u0451\u0442\u0433\u0430\u043d \u0438\u043d\u0444\u043b\u044f\u0446\u0438\u044f \u049b\u0430\u043d\u0447\u0430\u043b\u0438\u043a \u044e\u049b\u043e\u0440\u0438 \u0431\u045e\u043b\u0441\u0430, \u0434\u0438\u0441\u043a\u043e\u043d\u0442 \u0441\u0442\u0430\u0432\u043a\u0430\u0441\u0438 \u0448\u0443\u043d\u0447\u0430\u043b\u0438\u043a \u044e\u049b\u043e\u0440\u0438 \u0431\u045e\u043b\u0438\u0448\u0438 \u043a\u0435\u0440\u0430\u043a.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0425\u0430\u0432\u0444 \u0434\u0430\u0440\u0430\u0436\u0430\u0441\u0438: \u0438\u043d\u0432\u0435\u0441\u0442\u0438\u0446\u0438\u044f \u043b\u043e\u0439\u0438\u04b3\u0430\u0441\u0438\u043d\u0438\u043d\u0433 \u0445\u0430\u0432\u0444\u0438 \u049b\u0430\u043d\u0447\u0430\u043b\u0438\u043a \u044e\u049b\u043e\u0440\u0438 \u0431\u045e\u043b\u0441\u0430, \u0447\u0435\u0433\u0438\u0440\u043c\u0430 \u0441\u0442\u0430\u0432\u043a\u0430\u0441\u0438 \u0448\u0443\u043d\u0447\u0430\u043b\u0438\u043a \u044e\u049b\u043e\u0440\u0438 \u0431\u045e\u043b\u0438\u0448\u0438 \u043a\u0435\u0440\u0430\u043a.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u041c\u0443\u049b\u043e\u0431\u0438\u043b \u0438\u043d\u0432\u0435\u0441\u0442\u0438\u0446\u0438\u044f \u0438\u043c\u043a\u043e\u043d\u0438\u044f\u0442\u043b\u0430\u0440\u0438: \u0434\u0438\u0441\u043a\u043e\u043d\u0442 \u0441\u0442\u0430\u0432\u043a\u0430\u0441\u0438 \u0431\u043e\u0448\u049b\u0430 \u0438\u043d\u0432\u0435\u0441\u0442\u0438\u0446\u0438\u044f \u0438\u043c\u043a\u043e\u043d\u0438\u044f\u0442\u043b\u0430\u0440\u0438\u0434\u0430\u043d \u043e\u043b\u0438\u043d\u0433\u0430\u043d \u0434\u0430\u0440\u043e\u043c\u0430\u0434\u0434\u0430\u043d \u044e\u049b\u043e\u0440\u0438 \u0431\u045e\u043b\u0438\u0448\u0438 \u043a\u0435\u0440\u0430\u043a.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0427\u0435\u0433\u0438\u0440\u043c\u0430 \u0441\u0442\u0430\u0432\u043a\u0430\u0441\u0438\u0434\u0430\u043d \u0444\u043e\u0439\u0434\u0430\u043b\u0430\u043d\u0438\u0448 \u043e\u049b\u0438\u043b\u043e\u043d\u0430 \u043c\u043e\u043b\u0438\u044f\u0432\u0438\u0439 \u049b\u0430\u0440\u043e\u0440\u043b\u0430\u0440 \u049b\u0430\u0431\u0443\u043b \u049b\u0438\u043b\u0438\u0448 \u0443\u0447\u0443\u043d \u043c\u0443\u04b3\u0438\u043c \u0432\u043e\u0441\u0438\u0442\u0430\u0434\u0438\u0440.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0423\u043c\u0443\u043c\u0430\u043d \u043e\u043b\u0433\u0430\u043d\u0434\u0430, \u0434\u0438\u0441\u043a\u043e\u043d\u0442 \u0441\u0442\u0430\u0432\u043a\u0430\u0441\u0438 \u043c\u043e\u043b\u0438\u044f\u0432\u0438\u0439 \u0442\u0430\u04b3\u043b\u0438\u043b \u0432\u0430 \u0440\u0435\u0436\u0430\u043b\u0430\u0448\u0442\u0438\u0440\u0438\u0448\u0434\u0430 \u043c\u0443\u04b3\u0438\u043c \u0432\u043e\u0441\u0438\u0442\u0430 \u0431\u045e\u043b\u0438\u0431, \u043f\u0443\u043b\u043d\u0438\u043d\u0433 \u0432\u0430\u049b\u0442 \u049b\u0438\u0439\u043c\u0430\u0442\u0438\u043d\u0438 \u04b3\u0438\u0441\u043e\u0431\u0433\u0430 \u043e\u043b\u0438\u0448 \u0432\u0430 \u0430\u0441\u043e\u0441\u043b\u0430\u043d\u0433\u0430\u043d \u043c\u043e\u043b\u0438\u044f\u0432\u0438\u0439 \u049b\u0430\u0440\u043e\u0440\u043b\u0430\u0440 \u049b\u0430\u0431\u0443\u043b \u049b\u0438\u043b\u0438\u0448\u0433\u0430 \u0451\u0440\u0434\u0430\u043c \u0431\u0435\u0440\u0430\u0434\u0438.<\/strong><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Diskont stavkasi &#8211; kelajakdagi pul oqimlarini hozirgi qiymatiga kamaytirish uchun foydalaniladigan foiz stavkasi.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3422,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[13,8],"tags":[],"class_list":["post-3421","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-its-interesting","category-press"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3421","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3421"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3421\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3581,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3421\/revisions\/3581"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3422"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3421"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3421"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3421"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}