{"id":4255,"date":"2025-01-17T21:31:56","date_gmt":"2025-01-17T16:31:56","guid":{"rendered":"https:\/\/invexi.org\/?p=4255"},"modified":"2025-02-21T14:17:59","modified_gmt":"2025-02-21T09:17:59","slug":"global-economy-stabilizes-but-developing-economies-face-tougher-slog","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/invexi.org\/uz\/press\/global-economy-stabilizes-but-developing-economies-face-tougher-slog\/","title":{"rendered":"2025-2026 yillarga mo\u2018ljallangan global iqtisodiy istiqbollar"},"content":{"rendered":"<p><\/p>\n<h4><span style=\"font-size: 14pt;\">\u201c2025-2026 yillarga mo\u2018ljallangan global iqtisodiy istiqbollar\u201d<\/span><\/h4>\n<h4><span style=\"font-size: 14pt;\">Kirish<\/span><\/h4>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">Jahon bankining 2025 yil yanvar oyidagi \u00abGlobal iqtisodiy istiqbollar\u00bb (&laquo;Global Economic Prospects&raquo; &#8211; GEP) hisobotida jahon iqtisodiyotining dolzarb tendensiyalari, prognozlari va xatarlariga oid batafsil tahlillar taqdim etilgan. Xususan, rivojlanayotgan bozor va iqtisodiyotlarga (EMDE) e\u2018tibor qaratilib, ularning global iqtisodiyotga integratsiyasi va mintaqaviy istiqbollari, jumladan Yevropa va Markaziy Osiyo konteksti ko\u2018rib chiqilgan.<\/span><\/p>\n<h4><span style=\"font-size: 14pt;\">Global iqtisodiy tendensiyalar<\/span><\/h4>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>O\u2018sishning barqarorlashuvi:<\/strong><\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-size: 14pt;\">2025-2026 yillarda global iqtisodiyot yillik 2,7% o\u2018sish sur\u2018ati bilan barqarorlikka erishadi, bu pandemiyadan oldingi o\u2018n yillikdagi o\u2018rtacha ko\u2018rsatkichdan (3,1%) past.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: 14pt;\">Inflyatsiyaning pasayishi va monetar siyosatning mo\u2018tadil yumshatilishi global savdo va investitsiyalarni kuchaytirishga sharoit yaratadi.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Asosiy makroiqtisodiy ko\u2018rsatkichlar:<\/strong><\/span><\/p>\n<ol>\n<li><span style=\"font-size: 14pt;\">Rivojlangan iqtisodiyotlar 2025-2026 yillarda 1,7% o\u2018sishni ko\u2018rsatadi, bu esa inqirozdan oldingi darajadan sezilarli darajada past.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: 14pt;\">EMDE davlatlarida o\u2018sish o\u2018rtacha 4%ni tashkil qiladi, jumladan Xitoy (4,5%) va Hindiston (6,7%).<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: 14pt;\">Neft narxlari pasayishda davom etadi: 2025 yilda o\u2018rtacha $72 barrel bo\u2018lishi kutilmoqda.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: 14pt;\">Global inflyatsiya pasayishi kutilmoqda, ammo EMDE davlatlarida rivojlangan mamlakatlarga qaraganda yuqori darajada qoladi.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Asosiy xatarlar:<\/strong><\/span><\/p>\n<ol>\n<li><span style=\"font-size: 14pt;\">Savdo cheklovlarining kuchayishi.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: 14pt;\">Yaqin Sharqdagi tanglik va Ukraina urushining ta\u2018siri kabi geosiyosiy mojarolar.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: 14pt;\">Iqlim o\u2018zgarishi tufayli tabiiy ofatlar sonining ortishi.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: 14pt;\">Ayrim iqtisodiyotlarda inflyatsion bosimning kuchayishi.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<h4><span style=\"font-size: 14pt;\">Rivojlanayotgan bozorlar: muammolar va imkoniyatlar<\/span><\/h4>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Jahon iqtisodiyotiga hissa:<\/strong> EMDE jahon iqtisodiy o\u2018sishining qariyb 60%ini tashkil etadi, ammo ularning imkoniyatlari quyidagi to\u2018siqlarga duch kelmoqda:<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-size: 14pt;\">Investitsiyalarning sekinlashuvi.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: 14pt;\">Qarzdorlik darajasining oshishi.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: 14pt;\">Islohotlar uchun institutsional bazaning zaifligi.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>2025-2026 yillar prognozi:<\/strong><\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-size: 14pt;\">EMDE davlatlarining YaIM o\u2018sishi o\u2018rtacha 4% atrofida bo\u2018lishi kutilmoqda, ayniqsa Janubi-Sharqiy Osiyo va Afrikada istiqbollar yuqori.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: 14pt;\">Global monetar siyosatning yumshatilishi hisobiga savdo va sanoat ko\u2018rsatkichlarida mo\u2018tadil yaxshilanish kutilmoqda.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<h4><span style=\"font-size: 14pt;\">Yevropa va Markaziy Osiyo: mintaqaviy kontekst<\/span><\/h4>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Hozirgi holat:<\/strong><\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-size: 14pt;\">Mintaqadagi o\u2018sish 2025 yilda 2,5-2,7% darajasida bo\u2018lishi prognoz qilinmoqda, bu pandemiyadan oldingi o\u2018rtacha ko\u2018rsatkichdan past.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: 14pt;\">Iqtisodiy faollikka asosiy hissa qo\u2018shayotgan davlatlar \u2014 Turkiya, Polsha va Rossiya, ammo ularning o\u2018sish sur\u2018atlari bir xil emas.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Asosiy muammolar:<\/strong><\/span><\/p>\n<ol>\n<li><span style=\"font-size: 14pt;\">Energiya resurslariga tashqi yetkazib beruvchilarga qaramlik.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: 14pt;\">Xomashyo bozorlaridagi volatillik.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: 14pt;\">Ayrim mintaqaviy davlatlar uchun xalqaro moliya bozorlariga cheklangan kirish imkoniyati.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<h4><span style=\"font-size: 14pt;\">O\u2018zbekiston: mahalliy tahlil<\/span><\/h4>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Makroiqtisodiy ko\u2018rsatkichlar:<\/strong><\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-size: 14pt;\">O\u2018zbekiston YaIMi barqaror o\u2018sish ko\u2018rsatmoqda: 2025-2026 yillarda prognoz qilingan ko\u2018rsatkich 5,5 \u2013 6,0%.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: 14pt;\">Inflyatsiya bosqichma-bosqich pasaymoqda, ammo maqsadli ko\u2018rsatkichdan yuqori darajada qolmoqda, prognoz 8%.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: 14pt;\">Asosiy kapitalga investitsiyalar yillik 10% ga oshmoqda, bu esa iqtisodiyotning diversifikatsiyasiga yordam bermoqda.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: 14pt;\">Tashqi savdo tuzilmasida tekstil mahsulotlari va foydali qazilmalar eksportining ulushi oshmoqda.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Iqtisodiy yutuqlar:<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">O\u2018zbekiston islohotlar va iqtisodiy diversifikatsiya tufayli barqaror o\u2018sishni davom ettirmoqda. Asosiy muvaffaqiyat omillari:<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-size: 14pt;\">Tekstil, qishloq xo\u2018jaligi va tog\u2018-kon sanoatining rivojlanishi.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: 14pt;\">Erkin iqtisodiy zonalarga xorijiy investitsiyalarni jalb qilish.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: 14pt;\">Davlat aktivlarini boshqarishda shaffoflikning oshishi.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Muammolar:<\/strong><\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-size: 14pt;\">Xomashyo eksportiga va qo\u2018shni davlatlar talabiga bog\u2018liqlik.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: 14pt;\">Global raqamli tendensiyalarga sust moslashuv.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: 14pt;\">Ishlab chiqarish sektorida avtomatlashtirish darajasining pastligi.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Imkoniyatlar:<\/strong><\/span><\/p>\n<ol>\n<li><span style=\"font-size: 14pt;\">Eksport salohiyatini oshirish uchun infratuzilmani rivojlantirish.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: 14pt;\">Yuqori texnologiyali sohalarga to\u2018g\u2018ridan-to\u2018g\u2018ri xorijiy investitsiyalarni jalb qilish.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: 14pt;\">Belt and Road tashabbusi doirasida hamkorlikni chuqurlashtirish.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<h4><span style=\"font-size: 14pt;\">O\u2018zbekiston uchun tavsiyalar<\/span><\/h4>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">Barqaror o\u2018sishni ta\u2018minlash uchun O\u2018zbekistonga quyidagilar zarur:<\/span><\/p>\n<ol>\n<li><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Soliq tizimini mustahkamlash:<\/strong> Soliqlarning yig\u2018ilishini yaxshilash va resurslarni taqsimlashni optimallashtirish.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Xususiy sektorni rag\u2018batlantirish:<\/strong> Kichik va o\u2018rta korxonalarga kredit resurslariga kirish imkoniyatini ta\u2018minlash.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Inson kapitaliga investitsiya qilish:<\/strong> Ta\u2018limni, ayniqsa STEM yo\u2018nalishlarini rivojlantirish.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Infratuzilmani modernizatsiya qilish:<\/strong> Raqamli texnologiyalarni joriy qilishni tezlashtirish va energiya samaradorligini oshirish.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<h4><span style=\"font-size: 14pt;\">Xulosa<\/span><\/h4>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">Jahon bankining hisobotida barqaror rivojlanish uchun islohotlar va xalqaro hamkorlikning ahamiyati ta\u2018kidlangan. Rivojlanayotgan davlatlar, jumladan O\u2018zbekiston uchun, asosiy ustuvor yo\u2018nalishlar makroiqtisodiy barqarorlikni mustahkamlash, investitsiyalarni jalb qilish va tuzilmaviy cheklovlarni bartaraf etishdir. O\u2018z vaqtida ko\u2018rilgan chora-tadbirlar xavflarni kamaytirish bilan birga uzoq muddatli o\u2018sish uchun imkoniyatlarni ham ochib beradi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">Manba: <a href=\"https:\/\/www.worldbank.org\/en\/news\/press-release\/2025\/01\/16\/gep-january-2025-press-release\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Jahon bankining 2025 yil yanvar oyidagi &laquo;Global iqtisodiy istiqbollar&raquo; hisoboti\u00a0<\/a><\/span><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jahon bankining 2025 yil yanvar oyidagi \u00abGlobal iqtisodiy istiqbollar\u00bb (&laquo;Global Economic Prospects&raquo; &#8211; GEP) hisobotida jahon iqtisodiyotining dolzarb tendensiyalari, prognozlari va xatarlariga oid batafsil tahlillar taqdim etilgan.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4257,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-4255","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-press"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4255","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4255"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4255\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4484,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4255\/revisions\/4484"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4257"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4255"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4255"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4255"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}