{"id":4282,"date":"2025-01-24T18:04:47","date_gmt":"2025-01-24T13:04:47","guid":{"rendered":"https:\/\/invexi.org\/?p=4282"},"modified":"2025-02-03T15:55:46","modified_gmt":"2025-02-03T10:55:46","slug":"key-indicators-of-small-entrepreneurship-in-the-republic-of-uzbekistan-for-2024","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/invexi.org\/uz\/press\/key-indicators-of-small-entrepreneurship-in-the-republic-of-uzbekistan-for-2024\/","title":{"rendered":"2024-yilda O\u2018zbekiston Respublikasida kichik tadbirkorlikning asosiy ko\u2018rsatkichlari"},"content":{"rendered":"<p><\/p>\n<p>Kichik tadbirkorlik (KT) O\u2018zbekiston iqtisodiyotining asosiy bo\u2018g\u2018ini hisoblanadi, bandlikni ta\u2019minlash va iqtisodiy o\u2018sishni ta\u2019minlashda muhim rol o\u2018ynaydi. <a href=\"https:\/\/stat.uz\/uz\/matbuot-markazi\/qo-mita-yangiliklar\/59671-o-zbekiston-respublikasida-kichik-tadbirkorlik-2023-yil-yanvar-dekabr-6\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">2024-yil yakunlari bo\u2018yicha O\u2018zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Statistika agentligi tomonidan taqdim etilgan ma\u2019lumotlarga asoslanib<\/a>, kichik tadbirkorlikning holati va rivojlanish dinamikasi batafsil tahlil qilindi.<\/p>\n<h4>Umumiy tavsif<\/h4>\n<p>2025-yil 1-yanvar holatiga O\u2018zbekistonda faoliyat yuritayotgan kichik korxona va mikrofirmalar soni 358,1 mingtani tashkil etdi, bu esa har 1000 aholiga 12,1 birlikdan to\u2018g\u2018ri keladi. 2024-yil davomida 77,0 mingta yangi kichik korxona va mikrofirmalar (dehqon va fermer xo\u2018jaliklarisiz) tashkil etildi.<\/p>\n<h4>Kichik korxonalar sonining dinamikasi<\/h4>\n<p>Oldingi yillar bilan solishtirganda kichik korxonalar sonining o\u2018zgarishi kuzatilgan:<\/p>\n<ul>\n<li>2020-yil: 411,2 mingta;<\/li>\n<li>2021-yil: 462,8 mingta;<\/li>\n<li>2022-yil: 417,1 mingta;<\/li>\n<li>2023-yil: 358,1 mingta.<\/li>\n<\/ul>\n<p>2023 va 2024-yillarda korxonalar sonining kamayishi davlat reyestrlaridagi ma\u2019lumotlarni yangilash va qayta tashkil etish bilan bog\u2018liq.<\/p>\n<h4>Hududiy tuzilma<\/h4>\n<p>Hududlar kesimida har 1000 aholiga to\u2018g\u2018ri keladigan kichik korxonalar soni bo\u2018yicha yetakchilar:<\/p>\n<ul>\n<li>Toshkent shahri \u2013 27,5 birlik;<\/li>\n<li>Navoiy viloyati \u2013 17,7 birlik;<\/li>\n<li>Jizzax viloyati \u2013 13,8 birlik;<\/li>\n<li>Sirdaryo viloyati \u2013 13,7 birlik;<\/li>\n<li>Buxoro viloyati \u2013 13,6 birlik.<\/li>\n<\/ul>\n<p>2024-yilda yangi tashkil etilgan kichik korxonalar soni bo\u2018yicha Toshkent shahri (21,2% umumiy ulushdan) birinchi o\u2018rinda, undan so\u2018ng Xorazm (8,9%) va Toshkent viloyatlari (8,8%).<\/p>\n<h4>Tarmoqlar bo\u2018yicha tuzilma<\/h4>\n<p>Eng ko\u2018p kichik korxonalar quyidagi iqtisodiy sohalarda faoliyat yuritmoqda:<\/p>\n<ul>\n<li>Savdo \u2013 136 352 ta (38%);<\/li>\n<li>Sanoat \u2013 54 692 ta (15%);<\/li>\n<li>Qishloq, o\u2018rmon va baliqchilik xo\u2018jaligi \u2013 30 369 ta (9%);<\/li>\n<li>Qurilish \u2013 26 933 ta (8%);<\/li>\n<li>Yashash va ovqatlanish bo\u2018yicha xizmatlar \u2013 25 947 ta (7%).<\/li>\n<\/ul>\n<h4>Iqtisodiy ko\u2018rsatkichlar<\/h4>\n<p>Kichik tadbirkorlikning asosiy tarmoqlarga qo\u2018shgan hissasi:<\/p>\n<ul>\n<li>YaIM: KT ulushi \u2013 54,3%, 2023-yilga nisbatan o\u2018zgarishsiz.<\/li>\n<li>Sanoat: 286 675,2 mlrd so\u2018mlik mahsulot ishlab chiqarilgan (umumiy hajmning 32,4%).<\/li>\n<li>Qurilish: bajarilgan ish hajmi \u2013 178 718,9 mlrd so\u2018m (76,5%).<\/li>\n<li>Asosiy kapitalga investitsiyalar: 255 883,8 mlrd so\u2018m (51,8%).<\/li>\n<li>Qishloq xo\u2018jaligi: KT mahsuloti ulushi \u2013 95,2%.<\/li>\n<li>Chakana savdo: tovar aylanmasi \u2013 338 802,6 mlrd so\u2018m (84,0%).<\/li>\n<li>Xizmatlar: ko\u2018rsatilgan xizmatlar hajmi \u2013 466 461,8 mlrd so\u2018m (57,0%).<\/li>\n<\/ul>\n<h4>Hududiy iqtisodiy farqlar<\/h4>\n<p>Eng yuqori ulushga ega bo\u2018lgan hududlar (yalpi hududiy mahsulotda):<\/p>\n<ul>\n<li>Surxondaryo viloyati \u2013 77,8%;<\/li>\n<li>Jizzax viloyati \u2013 74,4%;<\/li>\n<li>Namangan viloyati \u2013 73,4%;<\/li>\n<li>Farg\u2018ona viloyati \u2013 73,1%;<\/li>\n<li>Buxoro viloyati \u2013 73,0%.<\/li>\n<\/ul>\n<h4>Xulosa va istiqbollar<\/h4>\n<p>2024-yilda kichik tadbirkorlik O\u2018zbekiston iqtisodiyotida muhim rol o\u2018ynashda davom etdi, garchi korxonalar sonining o\u2018sish sur\u2018ati sekinlashgan bo\u2018lsa ham. Sektorning yanada rivojlanishi uchun davlat tomonidan ko\u2018proq moliyaviy ko\u2018mak, avtomatlashtirish darajasini oshirish va tartibga solish jarayonlarini yengillashtirish zarur.<\/p>\n<p>Ma\u2019lumotlar shuni ko\u2018rsatadiki, savdo, sanoat va xizmatlar sohasida kichik tadbirkorlikni rivojlantirish uchun katta imkoniyatlar mavjud. Kichik korxonalar sonining ko\u2018payishi va ularning samaradorligi iqtisodiy barqarorlikni mustahkamlash va uzluksiz o\u2018sishni ta\u2019minlashga yordam beradi.<\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2025-yil 1-yanvar holatiga O\u2018zbekistonda faoliyat yuritayotgan kichik korxona va mikrofirmalar soni 358,1 mingtani tashkil etdi<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4284,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-4282","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-press"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4282","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4282"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4282\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4394,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4282\/revisions\/4394"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4284"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4282"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4282"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4282"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}