{"id":4295,"date":"2025-01-25T22:38:24","date_gmt":"2025-01-25T17:38:24","guid":{"rendered":"https:\/\/invexi.org\/?p=4295"},"modified":"2025-02-03T20:23:27","modified_gmt":"2025-02-03T15:23:27","slug":"economic-growth-of-uzbekistan-in-2024-gdp-results-and-trends","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/invexi.org\/uz\/press\/economic-growth-of-uzbekistan-in-2024-gdp-results-and-trends\/","title":{"rendered":"O\u2018zbekiston Respublikasining 2024-yildagi iqtisodiy o\u2018sishi: YaIM, natijalar va tendensiyalar"},"content":{"rendered":"<p><\/p>\n<p>2024-yilda O\u2018zbekiston Respublikasining iqtisodiyoti barqaror o\u2018sish sur\u2018atlarini namoyish etdi, bu esa mamlakatning dinamik rivojlanishini va o\u2018zgaruvchan sharoitlarga moslashish qobiliyatini tasdiqlaydi. <a href=\"https:\/\/stat.uz\/uz\/matbuot-markazi\/qo-mita-yangiliklar\/59682-yalpi-ichki-mahsulotni-ishlab-chiqarish-2024-yil-yanvar-sentabr-2\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Dastlabki ma\u2018lumotlarga ko\u2018ra<\/a>, yalpi ichki mahsulot (YaIM) hajmi joriy narxlarda 1 454 573,9 mlrd so\u2018mni tashkil etib, 2023-yilga nisbatan real ifodada 6,5% ga oshdi. YaIM deflyator indeksi o\u2018tgan yilgi narxlarga nisbatan 113,3% ni tashkil etdi.<\/p>\n<h3>Asosiy YaIM ko\u2018rsatkichlari<\/h3>\n<ul>\n<li><strong>AQSh dollaridagi YaIM:<\/strong> nominal YaIM 114,96 mlrd AQSh dollarini tashkil etdi. Bu iqtisodiyotning barqarorligini, hatto 2024-yilda 1 AQSh dollariga o\u2018rtacha 12 652,7 so\u2018m kursi sharoitida ham, namoyish etmoqda.<\/li>\n<li><strong>Har bir jon boshiga YaIM o\u2018sishi:<\/strong> 2024-yilda har bir jon boshiga YaIM 39 131,4 ming so\u2018mni (3 092,7 AQSh dollarini) tashkil etib, 2023-yilga nisbatan real ifodada 4,4% ga oshdi.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>YaIM dinamikasi<\/h3>\n<p>2020-2024-yillar davomida YaIM barqaror o\u2018sish tendensiyasini ko\u2018rsatdi. 2024-yilda o\u2018sish sur\u2018ati 6,5% ni tashkil etdi, bu esa so\u2018nggi besh yil ichida eng yuqori ko\u2018rsatkichdir. YaIM deflyator indeksining dinamikasi 113% va 114% oralig\u2018ida barqaror bo\u2018lib qoldi.<\/p>\n<h3>YaIMning iqtisodiy faoliyat turlariga ko\u2018ra tuzilishi<\/h3>\n<p>2024-yilda O\u2018zbekiston Respublikasi YaIMining tuzilishi quyidagi o\u2018zgarishlarni ko\u2018rsatdi:<\/p>\n<ul>\n<li>Xizmatlar sohasi ulushi 46,2% dan 47,4% gacha oshdi.<\/li>\n<li>Sanoat ulushi 25,3% dan 26,4% gacha oshdi.<\/li>\n<li>Qishloq xo\u2018jaligi ulushi 21,2% dan 19,2% gacha kamaydi.<\/li>\n<li>Qurilish ulushi 7,3% dan 7,0% gacha kamaydi.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Har bir jon boshiga YaIM va o\u2018sish sur\u2018atlari<\/h3>\n<p>So\u2018nggi besh yil ichida har bir jon boshiga YaIM 19,5% ga oshib, 39 131,4 ming so\u2018mni tashkil etdi. O\u2018tgan yilga nisbatan real o\u2018sish 4,4% ni tashkil etdi, bu esa mehnat unumdorligi va aholi turmush darajasining oshishini ko\u2018rsatadi.<\/p>\n<h3>Qishloq, o\u2018rmon va baliqchilik xo\u2018jaligining yalpi qo\u2018shilgan qiymati<\/h3>\n<p>Qishloq xo\u2018jaligidagi yalpi qo\u2018shilgan qiymat hajmi 266 565,0 mlrd so\u2018mni tashkil etib, 2024-yilda 3,1% ga oshdi. Asosiy hissa dehqonchilik va chorvachilikka (umumiy hajmning 96,6%) tegishli.<\/p>\n<h3>Sanoat tarmog\u2018ining yalpi qo\u2018shilgan qiymati<\/h3>\n<p>Sanoat sektori 6,8% ga o\u2018sdi va yalpi qo\u2018shilgan qiymat hajmi 365 894,6 mlrd so\u2018mni tashkil etdi. Asosiy o\u2018sish omillari:<\/p>\n<ul>\n<li>Qayta ishlash sanoati (+7,7%).<\/li>\n<li>Tog\u2018-kon sanoati (+1,9%).<\/li>\n<li>Elektr ta\u2018minoti va gaz tarmog\u2018i (+5,4%).<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Qurilish tarmog\u2018ining yalpi qo\u2018shilgan qiymati<\/h3>\n<p>Qurilish sektori 8,8% ga o\u2018sdi va qiymati 96 801,9 mlrd so\u2018mga etdi. Fuqarolik obyektlari qurilishi o\u2018sishi 24,7% ni tashkil etdi.<\/p>\n<h3>Xizmatlar sohasining yalpi qo\u2018shilgan qiymati<\/h3>\n<p>Xizmatlar sohasi 7,7% ga o\u2018sib, qiymati 657 348,5 mlrd so\u2018mni tashkil etdi. Quyidagi sohalar sezilarli o\u2018sishni namoyish etdi:<\/p>\n<ul>\n<li>Axborot va aloqa: +24,7%.<\/li>\n<li>Savdo: +11,5%.<\/li>\n<li>Yashash va ovqatlanish: +10,7%.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Savdo tarmog\u2018ining yalpi qo\u2018shilgan qiymati<\/h3>\n<p>Savdo tarmog\u2018ining qo\u2018shilgan qiymati 86 739,1 mlrd so\u2018mni tashkil etib, 11,5% ga oshdi. Chakana savdo umumiy hajmning 56,1% ni egalladi.<\/p>\n<h3>Tashish va saqlash tarmog\u2018ining yalpi qo\u2018shilgan qiymati<\/h3>\n<p>Tashish va saqlash tarmog\u2018i yalpi qo\u2018shilgan qiymati 75 464,6 mlrd so\u2018mni tashkil etdi, o\u2018sish sur\u2018ati 8,5% ni tashkil etdi. Avtomobil transporti xizmatlari umumiy hajmning 55,7% ni egalladi.<\/p>\n<h3>Axborot va aloqa tarmog\u2018ining yalpi qo\u2018shilgan qiymati<\/h3>\n<p>Axborot va aloqa tarmog\u2018ining o\u2018sish sur\u2018ati 24,7% ni tashkil etdi, qiymati 36 864,0 mlrd so\u2018mga etdi. Asosiy hissa mobil aloqa va internet xizmatlariga tegishli.<\/p>\n<h3>Kichik tadbirkorlik tomonidan yaratilgan qo\u2018shilgan qiymat<\/h3>\n<p>Kichik biznes mamlakat iqtisodiyotida muhim rol o\u2018ynaydi. 2024-yilda kichik biznes YaIMning 56% ini tashkil etdi, qishloq xo\u2018jaligi, qurilish va xizmat ko\u2018rsatish sohalarida sezilarli ulushni ta\u2018minladi.<\/p>\n<h3>Kuzatilmaydigan iqtisodiyot<\/h3>\n<p>Kuzatilmaydigan iqtisodiyot, ya\u2018ni norasmiy va soya iqtisodiyoti YaIM baholashda muhim omil bo\u2018lib qolmoqda. 2024-yilda kuzatilmaydigan iqtisodiyot YaIMning taxminan 20% ini tashkil etdi. Bu quyidagilarni o\u2018z ichiga oladi:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Norasmiy bandlik:<\/strong> ayniqsa, qishloq xo\u2018jaligi, savdo va xizmatlar sohalarida rasmiy hisobotdan tashqarida qolgan faoliyat.<\/li>\n<li><strong>Soya operatsiyalari:<\/strong> soliq to\u2018lash yoki boshqa talablarni chetlab o\u2018tish maqsadida rasmiylashtirilmagan kelishuvlar.<\/li>\n<li><strong>Yashirin daromadlar:<\/strong> kichik biznes, uy-joy ijarasi va norasmiy moliyaviy operatsiyalardan kelgan daromadlar.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Mamlakatda iqtisodiyotni yanada shaffoflashtirish maqsadida quyidagi choralar ko\u2018rilmoqda:<\/p>\n<ol>\n<li><strong>Raqamli texnologiyalarni rivojlantirish:<\/strong> elektron hisob-kitob va hisobot tizimlarini joriy etish.<\/li>\n<li><strong>Tadbirkorlarni qo\u2018llab-quvvatlash:<\/strong> moliyaviy savodxonlikni oshirish va faoliyatni qonuniylashtirish bo\u2018yicha davlat dasturlari.<\/li>\n<li><strong>Nazoratni kuchaytirish:<\/strong> soliq idoralari tomonidan monitoringni oshirish va norasmiy faoliyat uchun javobgarlikni kuchaytirish.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Kuzatilmaydigan iqtisodiyot ish bilan ta\u2018minlash va aholi daromadlarini ta\u2018minlashda muhim bo\u2018lsa-da, soliq tushumlari va uzoq muddatli barqarorlik uchun xavf tug\u2018diradi. Ushbu muammolarni bartaraf etish O\u2018zbekistonning kelgusi iqtisodiy rivojlanishi uchun muhim yo\u2018nalish hisoblanadi.<\/p>\n<h3>Xulosa va istiqbollar<\/h3>\n<p>2024-yil O\u2018zbekiston uchun barqaror iqtisodiy o\u2018sish davri bo\u2018ldi. Raqamlashtirish va infratuzilmani rivojlantirish asosiy omillar bo\u2018ldi. Kelgusida yuqori texnologiyali ishlab chiqarishni kengaytirish, soya iqtisodiyotini qisqartirish va eksportni rag\u2018batlantirish asosiy ustuvor vazifalar bo\u2018lib qoladi. O\u2018zbekiston mintaqaviy lider sifatida o\u2018z o\u2018rnini mustahkamlamoqda.<\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yalpi ichki mahsulot (YaIM) hajmi joriy narxlarda 1 454 573,9 mlrd so\u2018mni tashkil etib, 2023-yilga nisbatan real ifodada 6,5% ga oshdi.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4292,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-4295","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-press"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4295","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4295"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4295\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4398,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4295\/revisions\/4398"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4292"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4295"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4295"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4295"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}