{"id":4549,"date":"2025-02-28T13:41:09","date_gmt":"2025-02-28T08:41:09","guid":{"rendered":"https:\/\/invexi.org\/?p=4549"},"modified":"2025-03-01T14:23:11","modified_gmt":"2025-03-01T09:23:11","slug":"prime-picks-for-a-green-pivot-uzbekistan-state-funds-for-climate-action","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/invexi.org\/uz\/press\/prime-picks-for-a-green-pivot-uzbekistan-state-funds-for-climate-action\/","title":{"rendered":"O\u02bbzbekistonda iqlim o\u02bbzgarishiga qarshi kurashish uchun davlat mablag\u02bblarini \u201cyashillashtirish\u201d"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

Jahon bankining yangi «O\u2018zbekiston davlat mablag\u2018larini iqlim o\u2018zgarishiga qarshi kurashda ‘yashillash’<\/a>» hisobotida davlat mablag\u2018lari hukumatning atrof-muhitni muhofaza qilish, iqlim o\u2018zgarishiga moslashuvchanlikni oshirish va tegishli iqtisodiy tarmoqlarga qo\u2018shimcha xususiy investitsiyalarni jalb qilish maqsadlariga muvofiq loyihalar va tashabbuslarni qo\u2018llab-quvvatlash uchun qanday ishlatilishi mumkinligi tahlil qilinadi.<\/strong><\/span><\/p>\n

O\u2018zbekiston yashil iqtisodiyotga o\u2018tish bo\u2018yicha qadamlar tashlamoqda. Ushbu yo\u2018nalishda yanada yuksalishga erishish uchun hukumat, davlat moliyaviy institutlari, davlat korxonalari va xususiy sektor o\u2018rtasidagi hamkorlikni mustahkamlash talab etiladi.<\/strong><\/span><\/p>\n

So\u2018nggi yillarda O\u2018zbekiston hukumati yashil iqtisodiyotga o\u2018tish jarayonini jadallashtirish bo\u2018yicha qator majburiyatlarni zimmasiga oldi. Xususan, issiqxona gazlari chiqindilarini kamaytirish, qayta tiklanuvchi energiya ishlab chiqarish hajmini kengaytirish, shuningdek, energiya va suv samaradorligini oshirish bo\u2018yicha maqsadlar va chora-tadbirlar belgilab berildi. Ushbu tashabbuslar atrof-muhitni yaxshilash va iqlim o\u2018zgarishining oqibatlariga moslashish harakatlaridan tashqari, mamlakatning bozor tamoyillariga o\u2018tish jarayonini tezlashtirish va iqtisodiy o\u2018sishni ekologik va iqlim jihatidan barqaror model asosida qurish bo\u2018yicha strategik qadamlar hamdir.<\/strong><\/span><\/p>\n

Davlat moliyaviy institutlari va davlat korxonalarining ushbu jarayonlardagi ishtiroki yashil iqtisodiyotga o\u2018tish uchun muhim ahamiyat kasb etadi.<\/strong><\/span><\/p>\n

Bugungi kunda davlat moliyaviy institutlari mamlakatdagi barcha kreditlarning taxminan 70 foizini taqdim etib, iqtisodiy faoliyatni qo\u2018llab-quvvatlamoqda. Shu bilan birga, 2024 yilda davlat investitsiya fondlari, xususan, O\u2018zbekiston Tiklanish va Taraqqiyot Jamg\u2018armasi turli sohalardagi loyihalarni amalga oshirish uchun YaIMning taxminan 10 foiziga teng mablag\u2018ni yo\u2018naltirgan. Bundan tashqari, davlat korxonalari energetika, sanoat, qishloq xo\u2018jaligi va transport sohalarida yetakchi mavqega ega. Ushbu institutlar birgalikda yashil iqtisodiyotga investitsiyalar kiritish uchun hali to\u2018liq foydalanilmagan manba hisoblanadi.<\/strong><\/span><\/p>\n

Yashil investitsiyalar sohasidagi yetakchilar<\/strong><\/span><\/h3>\n

Jahon banki hisobotida ayrim davlat moliyaviy institutlari va davlat korxonalarini yashil investitsiyalar bo\u2018yicha yetakchilarga aylantirish bo\u2018yicha choralar ko\u2018rish tavsiya etiladi. Ushbu institutlar ekologik toza texnologiyalar va biznes modellarni joriy etishda zaruriy yordam ko\u2018rsatib, xususiy sektor uchun o\u2018rnak bo\u2018lishi mumkin. Toza energiya, energiya va suv samarador qishloq xo\u2018jaligi, iqlim o\u2018zgarishiga moslashgan infratuzilma, ekologik va energiya tejamkor uy-joy fondiga yo\u2018naltirilgan investitsiyalar orqali ushbu tashkilotlar O\u2018zbekistonda yashil iqtisodiyotga o\u2018tish jarayonini tezlashtiruvchi kuchga aylanishi mumkin.<\/strong><\/span><\/p>\n

Jahon banki hisobotida yashil moliyalashtirishni ilgari surish bo\u2018yicha yetakchilarga aylanish imkoniyatiga ega bo\u2018lgan bir qator tashkilotlar ta\u2019kidlangan. Ular qatoriga Tadbirkorlikni rivojlantirish kompaniyasi AJ, Biznes rivojlanish banki ATB va O\u2018zbekiston Ipoteka qayta moliyalash kompaniyasi AJ kiradi.<\/strong><\/span><\/p>\n

Xususan, Tadbirkorlikni rivojlantirish kompaniyasi AJ allaqachon xususiy sektorni quyosh energetikasi va boshqa yashil tashabbuslarni rivojlantirish loyihalarida moliyaviy qo\u2018llab-quvvatlamoqda. 2026 yilga kelib, ushbu tashkilot tomonidan ajratiladigan mablag\u2018larning 35 foizini ekologik barqaror loyihalarni qo\u2018llab-quvvatlashga yo\u2018naltirish rejalashtirilgan.<\/strong><\/span><\/p>\n

Biznes rivojlanish banki ATB o\u2018z operatsion faoliyatiga ekologik va iqlim barqarorligi mezonlarini integratsiya qilmoqda. Bank mijozlariga iqlim o\u2018zgarishining oqibatlariga moslashish uchun moliyaviy resurslar taqdim etish bo\u2018yicha aniq maqsadli ko\u2018rsatkichlarni belgilagan.<\/strong><\/span><\/p>\n

O\u2018zbekiston Ipoteka qayta moliyalash kompaniyasi AJ esa yashil obligatsiyalarni chiqarib kelmoqda. Ushbu qarz qimmatli qog\u2018ozlarining sotilishidan tushgan mablag\u2018lar energiya samarador qurilish materiallari yordamida binolarni modernizatsiya qilish uchun ishlatiladi.<\/strong><\/span><\/p>\n

Shu bilan birga, O\u2018zkimyosanoat AJ (kimyo sanoati sohasi) va Issiqlik Elektr Stansiyalari AJ (elektroenergetika sohasi) kabi davlat korxonalari atmosferaga issiqxona gazlari chiqindilarini kamaytirish va operatsion faoliyatida ekologik texnologiyalarni joriy etish imkoniyatlarini o\u2018rganmoqda. Ularning ushbu yo\u2018nalishdagi sa\u2019y-harakatlari ijobiy ta\u2019sir ko\u2018rsatib, xususiy sektor korxonalari tomonidan shunga o\u2018xshash choralarni amalga oshirish uchun namunaga aylanishi mumkin.<\/strong><\/span><\/p>\n

O\u2018zbekiston To\u2018g\u2018ridan-to\u2018g\u2018ri investitsiyalar jamg\u2018armasi va Davlat qishloq xo\u2018jaligini qo\u2018llab-quvvatlash jamg\u2018armasi ham mamlakatning yashil iqtisodiyotga o\u2018tishini rag\u2018batlantirishda muhim rol o\u2018ynashi mumkin. Xususan, To\u2018g\u2018ridan-to\u2018g\u2018ri investitsiyalar jamg\u2018armasi turli sohalarda ekologik va iqlim barqaror loyihalarni amalga oshirishga qiziqish bildirgan xorijiy investorlarni jalb etishi mumkin. Shu bilan birga, Davlat qishloq xo\u2018jaligini qo\u2018llab-quvvatlash jamg\u2018armasi o\u2018z moliyalashtirish dasturlariga ekologik talablarni kiritish orqali ushbu sektorning iqlim o\u2018zgarishiga moslashuvchanligini oshirishga hissa qo\u2018shishi mumkin.<\/strong><\/span><\/p>\n

Siyosiy yetakchilik, aniq strategiyalar va belgilangan natijaviy ko\u2018rsatkichlar mavjud bo\u2018lgan taqdirda, davlat mablag\u2018lari mamlakatning yashil iqtisodiyotga o\u2018tishini tezlashtirish uchun yanada samarali tarzda yo\u2018naltirilishi mumkin. Bu esa uning kelajakda ekologik va iqlim barqaror rivojlanishiga yo\u2018l ochib, ustuvor sohalarga xususiy kapitalni jalb qilish imkoniyatlarini oshiradi.<\/strong><\/span><\/p>\n

Ushbu hisobot Jahon banki tomonidan boshqariladigan Iqlimni qo\u2018llab-quvvatlash jamg\u2018armasining<\/a> moliyaviy ko\u2018magi bilan tayyorlangan.<\/strong><\/span><\/p>\n

To\u2018liq hisobotni quyidagi havolalar orqali yuklab olishingiz mumkin:<\/strong><\/span>

\n[O\u2018zbek tilida<\/a>] \/ [Ingliz tilida<\/a>]<\/strong><\/span><\/p>\n

<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jahon bankining yangi hisobotida davlat mablag\u2018lari hukumatning atrof-muhitni muhofaza qilish, iqlim o\u2018zgarishiga moslashuvchanlikni oshirish va tegishli iqtisodiy tarmoqlarga qo\u2018shimcha xususiy investitsiyalarni jalb qilish maqsadlariga muvofiq loyihalar va tashabbuslarni qo\u2018llab-quvvatlash uchun qanday ishlatilishi mumkinligi tahlil qilinadi.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4553,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-4549","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-press"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4549","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4549"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4549\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4554,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4549\/revisions\/4554"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4553"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4549"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4549"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4549"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}