![\"\"](\"https:\/\/invexi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/photo_2025-04-04_11-34-09-1024x682.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
<\/p>\n
2025 yil 4-aprel kuni Samarqandda bo\u2018lib o\u2018tgan Markaziy Osiyo \u2013 Yevropa Ittifoqi birinchi sammitida Yevropa Komissiyasi Raisi Ursula fon der Lyayen mintaqalar o\u2018rtasida strategik sheriklik boshlanganini va 12 milliard yevrolik \u201cGlobal Gateway\u201d strategiyasi ishga tushirilganini e\u2019lon qildi<\/a>.<\/strong><\/span><\/p>\n «Markaziy Osiyo \u2013 qadimiy tarixga va ulkan maqsadlarga ega mag\u2018rur, suveren davlatlar mintaqasidir. Sizning strategik joylashuvingiz global savdo yo\u2018llari va investitsiya oqimlariga chiqish imkonini beradi. Bu yangi investitsiyalar sizning suverenitetingizni mustahkamlaydi, iqtisodiyotingizni kuchaytiradi va eng muhimi \u2013 yangi do\u2018stona aloqalarni yaratadi. Ular odamlarni birlashtiradi,» \u2013 dedi Yevropa Komissiyasi Raisi.<\/strong><\/span><\/p>\n «Biz, yevropaliklar, sizning ming yillik tarixingizning ushbu yangi sahifasida sherik bo\u2018lishni istaymiz. Aynan shuning uchun biz bugun Markaziy Osiyo va Yevropa o\u2018rtasida yangi strategik sheriklikka asos solmoqdamiz,» \u2013 deya qo\u2018shimcha qildi u.<\/strong><\/span><\/p>\n «Biz bir-birimizga yaqinlashmoqdamiz. Bu sheriklik mintaqalarimiz o\u2018rtasidagi aloqalarni mustahkamlaydi, hamkorlik uchun yangi imkoniyatlar yaratadi \u2013 energetika, xavfsizlik, raqamli rivojlanish va turizm sohalarida. Va bu sheriklik har ikki tomon odamlarini birlashtiradi. Ishonchli sheriklar har qachongidan ham muhimroqdir. Bizning strategik sherikligimiz \u2013 bir-birimizni qo\u2018llab-quvvatlash majburiyatidir,» \u2013 dedi Ursula fon der Lyayen.<\/strong><\/span><\/p>\n Yangi sheriklik doirasida u hamkorlikning to\u2018rtta ustuvor yo\u2018nalishini ajratib ko\u2018rsatdi.<\/strong><\/span><\/p>\n Birinchisi \u2013 transport yo\u2018laklarini rivojlantirish. <\/strong><\/span><\/p>\n YI Yevropa va Markaziy Osiyo o\u2018rtasidagi quruqlik yo\u2018nalishini deyarli ikki baravar \u2013 15 kungacha qisqartirish imkonini beradigan Transkaspiy transport yo\u2018lagini rivojlantirish uchun 10 milliard yevro ajratilishini tasdiqladi.<\/strong><\/span><\/p>\n 2025-yilda O\u2018zbekistonda loyihani qo\u2018llab-quvvatlashga bag\u2018ishlangan investitsiya forumi bo\u2018lib o\u2018tadi. «Kuchayib borayotgan global parchalanish sharoitida Transkaspiy yo\u2018lagi Markaziy Osiyo va Yevropa o\u2018rtasidagi bog\u2018lovchi bo\u2018g\u2018inga aylanadi. Ammo faqat infratuzilmaning o\u2018zi muhim emas. Qora dengizga chiqish uchun Markaziy Osiyo va Janubiy Kavkaz ichidagi chegaralarni tezkor kesib o\u2018tish ham zarur. O\u2018ttiz yillik yopiqlikdan so\u2018ng Armanistonning Turkiya va Ozarbayjon bilan chegaralarining ochilishi burilish nuqtasi bo\u2018ladi. Bu Yevropa va Markaziy Osiyoni har qachongidan ham yaqinlashtiradi,» \u2013 deb ta\u2019kidladi Ursula fon der Lyayen.<\/strong><\/span><\/p>\n Ikkinchisi \u2013 muhim xomashyo resurslari. <\/strong><\/span><\/p>\n Markaziy Osiyo dunyodagi marganets zaxiralarining 40 foiziga, shuningdek, litiy va grafitning muhim resurslariga ega.<\/strong><\/span><\/p>\n «Ammo ular faqat qazib olish va eksport qilishdan manfaatdor bo\u2018lgan ko\u2018plab global o\u2018yinchilar uchun ham qiziqish uyg\u2018otadi. Yevropaning taklifi boshqacha,» \u2013 dedi Yevropa Komissiyasi Raisi.<\/strong><\/span><\/p>\n «Biz mahalliy qayta ishlash sanoatini rivojlantirishda sizning sherigingiz bo\u2018lishni istaymiz. Qo\u2018shimcha qiymat mahalliy joyda qolishi kerak,» \u2013 deb bayonot berdi u.<\/strong><\/span><\/p>\n Yevropa kompaniyalari O\u2018zbekistonning Olmaliq shahridagi mis koniga 1,6 milliard yevro sarmoya kiritib, nafaqat qazib olish, balki rudani joyida qayta ishlash bilan ham shug\u2018ullanmoqda \u2013 bu ish o\u2018rinlari va qo\u2018shimcha qiymat yaratadi.<\/strong><\/span><\/p>\n «Ammo biz bundan ham ko\u2018proq ish qila olamiz \u2013 qazib olishdan tortib qayta ishlashgacha, laboratoriyalar ochish va kadrlar tayyorlashgacha bo\u2018lgan butun qo\u2018shimcha qiymat zanjiri bo\u2018ylab mahalliy ishlab chiqarish quvvatlarini qurish. Bu xalqlarimiz va kelajak avlodlar manfaatlari yo\u2018lida kelgusi yillar uchun mo\u2018ljallangan sheriklikdir,» \u2013 deya ta\u2019kidladi u.<\/strong><\/span><\/p>\n Qozog\u2018iston va O\u2018zbekiston bilan hamkorlik memorandumlari allaqachon imzolangan. Bugun Niyatlar to\u2018g\u2018risidagi qo\u2018shma deklaratsiya ham qabul qilindi.<\/strong><\/span><\/p>\n «Markaziy Osiyoning xomashyo sohasidagi strategik muxtoriyati \u2013 Yevropaning strategik manfaatidir,» \u2013 deb qayd etdi Ursula fon der Lyayen.<\/strong><\/span><\/p>\n Uchinchisi \u2013 yashil energetika. <\/strong><\/span><\/p>\n Gap mintaqada shamol, quyosh, gidro va geotermal energiyani rivojlantirish haqida ketmoqda. YI Tojikistondagi Rog\u2018un GESi va Qirg\u2018izistondagi Qambarota GESi qurilishida ishtirok etmoqda, bu esa mintaqani toza energiya markaziga aylantirishi kerak.<\/strong><\/span><\/p>\n To\u2018rtinchisi \u2013 raqamli aloqa va sun\u2019iy yo\u2018ldosh interneti. <\/strong><\/span><\/p>\n YI olis hududlarni ulash uchun sun\u2019iy yo\u2018ldosh dasturini ishga tushirganini e\u2019lon qildi.<\/strong><\/span><\/p>\n Joriy yilda Qozog\u2018istondagi 2000 ta maktab va yuzlab qishloqlar ulanadi, kelgusi yillarda esa butun mintaqa bo\u2018ylab 1700 ta aholi punkti ulanadi.<\/strong><\/span><\/p>\n «Markaziy Osiyoning dengizga chiqish imkoniyati bo\u2018lmasligi mumkin, ammo uning kosmosga chiqish imkoniyati borligi aniq. Kosmos siz uchun dunyoga yangi darvoza bo\u2018lishi mumkin,» \u2013 deb ta\u2019kidladi Yevropa Komissiyasi Raisi.<\/strong><\/span><\/p>\n Ursula fon der Lyayen umumiy qiymati 12 milliard yevro bo\u2018lgan \u201cGlobal Gateway\u201d investitsiya paketi ishga tushirilganini e\u2019lon qildi. Bu mablag\u2018 to\u2018rtta sohaga taqsimlanadi: transport (3 milliard yevro), muhim minerallar (2,5 milliard yevro), gidroenergetika va iqlim (6,4 milliard yevro) hamda sun\u2019iy yo\u2018ldosh interneti (100 million yevro).<\/strong><\/span><\/p>\n Paket YI va unga a\u2019zo davlatlarning investitsiyalarini birlashtiradi. «Biz buni \u2018Yevropa jamoasi\u2019 yondashuvi deb ataymiz. Ushbu paket Markaziy Osiyo uchun yangi loyihalar portfelini ochadi. Bu bizning qadimiy do\u2018stligimiz tarixidagi haqiqatan ham yangi boshlanishdir,» \u2013 dedi u.<\/strong><\/span><\/p>\n Yevropa Komissiyasi Raisi, shuningdek, Yevropa Ittifoqi va Markaziy Osiyo o\u2018rtasida strategik sheriklik boshlanganini e\u2019lon qildi.<\/strong><\/span><\/p>\n «Bu shuni ko\u2018rsatadiki: YIga ishonish mumkin. Birgalikdagi sa\u2019y-harakatlarimiz bilan biz har ikki mintaqaga foyda keltiradigan, ularni yangi aloqalar, do\u2018stlik va savdo tarmoqlari orqali mustahkamlaydigan yanada yaqinroq munosabatlarni rivojlantira olamiz,» \u2013 deb qayd etdi u.<\/strong><\/span><\/p>\n Yilning ikkinchi yarmiga rejalashtirilgan forumlar erishilgan yutuqlarni baholash va o\u2018zaro hamkorlikning yangi formatlarini ishlab chiqish uchun platforma bo\u2018lib xizmat qilishi kutilmoqda.<\/strong><\/span><\/p>\n «Eng yaxshisi hali oldinda,» \u2013 dedi Ursula fon der Lyayen.<\/strong><\/span><\/p>\n Bundan tashqari, Yevropa Tiklanish va Taraqqiyot Banki (YTTB) 2027-yilgacha muhim minerallar va qayta tiklanuvchi energiya kabi sohalarni qamrab oluvchi taxminan 7-8 milliard yevrolik loyihalar paketini ishlab chiqish niyatida.<\/strong><\/span><\/p>\n Yevropa Investitsiya Banki (YIB) O\u2018zbekiston, Tojikiston va Qirg\u2018iziston bilan to\u2018rtta Anglashuv memorandumini imzolashni hamda barqaror transport, suv resurslarini boshqarish va iqlim o\u2018zgarishiga chidamlilik uchun 365 million yevro ajratishni rejalashtirmoqda.<\/strong><\/span><\/p>\n Batafsil:<\/strong><\/span><\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/invexi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/photo_2025-04-04_12-26-40-1024x682.jpg\")
<\/p>\n