{"id":4749,"date":"2025-04-23T21:17:46","date_gmt":"2025-04-23T16:17:46","guid":{"rendered":"https:\/\/invexi.org\/?p=4749"},"modified":"2025-04-23T21:22:04","modified_gmt":"2025-04-23T16:22:04","slug":"uzbekistan-unveils-ambitious-2025-privatization-program-to-boost-economy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/invexi.org\/uz\/press\/uzbekistan-unveils-ambitious-2025-privatization-program-to-boost-economy\/","title":{"rendered":"O\u2018zbekiston 2025 yilgi xususiylashtirish dasturi orqali iqtisodiyotni rivojlantirishga qadam qo\u2018ymoqda"},"content":{"rendered":"<p><\/p>\n<p class=\"break-words\" dir=\"auto\"><strong><span style=\"font-size: 14pt;\">2025 yil 21 aprel kuni O\u2018zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev 2025 yilga mo\u2018ljallangan keng qamrovli xususiylashtirish dasturini tasdiqlovchi <a href=\"https:\/\/lex.uz\/ru\/pdfs\/7488172\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">farmonni (\u2116 PF-70) imzoladi<\/a>. Ushbu dastur davlatning iqtisodiyotdagi ishtirokini kamaytirish, xususiy investitsiyalarni jalb qilish va iqtisodiy o\u2018sishni rag\u2018batlantirishga qaratilgan. <a href=\"https:\/\/www.spot.uz\/ru\/2025\/04\/23\/privatization-2025\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Spot.uz<\/a> nashrining Davlat aktivlarini boshqarish agentligi (UzSAMA) ma\u2019lumotlariga asoslangan xabariga ko\u2018ra, dastur 30 trillion so\u2018m (taxminan 2,4 milliard dollar) qiymatidagi davlat aktivlarini, jumladan, 115 ta kompaniya, 659 ta ko\u2018chmas mulk ob\u2019ekti va 6100 gektar yerni xususiylashtirishni ko\u2018zda tutadi. Yil oxiriga qadar dastur taxminan 10 trillion so\u2018m daromad keltirishi kutilmoqda, bu esa bozor iqtisodiyotiga o\u2018tishda muhim qadam bo\u2018ladi.<\/span><\/strong><\/p>\n<h2 class=\"\" dir=\"auto\"><strong><span style=\"font-size: 18pt;\">Xususiylashtirish dasturining asosiy yo\u2018nalishlari<\/span><\/strong><\/h2>\n<h3 class=\"\" dir=\"auto\"><strong><span style=\"font-size: 18pt;\">Davlat korxonalarini xususiylashtirish<\/span><\/strong><\/h3>\n<p class=\"break-words\" dir=\"auto\"><strong><span style=\"font-size: 14pt;\">2025 yilgi dastur 115 ta kompaniyadagi davlat ulushlarini sotishni rejalashtirmoqda. Ular orasida UzAuto Motors, Universal Mobile Systems (UMS, Mobiuz brendi ostida faoliyat yurituvchi), Uzbekistan GTL va Toshkent traktor zavodi (TTZ) kabi yirik korxonalar bor. Jami 29 ta yirik davlat korxonasi ulushlari xalqaro ommaviy auktsionlar orqali sotiladi, bu jarayon shaffoflik va raqobatbardoshlikni ta\u2019minlash uchun xalqaro maslahatchilar ishtirokida amalga oshiriladi.<\/span><\/strong><\/p>\n<p class=\"break-words\" dir=\"auto\"><strong><span style=\"font-size: 14pt;\">Xususiylashtirish jarayonining muddatlari korxonaga qarab farq qiladi:<\/span><\/strong><\/p>\n<ul class=\"marker:text-secondary\" dir=\"auto\">\n<li class=\"break-words\"><strong><span style=\"font-size: 14pt;\">2025 yilning ikkinchi yarmi: Toshkent, Muborak va Farg\u2018onadagi issiqlik elektr stansiyalari kabi ko\u2018plab korxonalar ulushlari auktsionga qo\u2018yiladi. Issiqlik elektr stansiyalarini xususiylashtirish to\u2018g\u2018risidagi e\u2019lon 2025 yil 1 iyulgacha chiqarilishi kutilmoqda.<\/span><\/strong><\/li>\n<li class=\"break-words\"><strong><span style=\"font-size: 14pt;\">2026 yilning birinchi choragi: UzAuto Motors, Uzbek Leasing International, O\u2018zagrosug\u2018urta, O\u2018zagrolizing, TTZ va Texnopark kabi korxonalar xususiylashtiriladi.<\/span><\/strong><\/li>\n<li class=\"break-words\"><strong><span style=\"font-size: 14pt;\">2026 yilning ikkinchi choragi: Uzbekistan GTL sotuvga qo\u2018yiladi.<\/span><\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"break-words\" dir=\"auto\"><strong><span style=\"font-size: 14pt;\">Hukumat shuningdek, 2030 yilgacha yangi davlat korxonalarini tashkil qilishga moratoriy joriy qildi, faqat mudofaa, xavfsizlik yoki Facet bilan bog\u2018liq holatlar yoki prezident farmonlarida ko\u2018rsatilgan hollardan tashqari. Bu qaror O\u2018zbekistonning iqtisodiyotda davlat ishtirokini kamaytirishga sodiqligini ko\u2018rsatadi.<\/span><\/strong><\/p>\n<h3 class=\"\" dir=\"auto\"><strong><span style=\"font-size: 18pt;\">Yer xususiylashtirishi va bozor islohotlari<\/span><\/strong><\/h3>\n<p class=\"break-words\" dir=\"auto\"><strong><span style=\"font-size: 14pt;\">2025 yilgi dasturning muhim jihati onlayn auktsionlar orqali qishloq xo\u2018jaligiga aloqador bo\u2018lmagan yerlarni xususiylashtirishdir. Fuqarolar va yuridik shaxslar ilgari ijaraga olingan yer uchastkalarini sotib olish imkoniyatiga ega bo\u2018ladi, bunda auktsionlar biznesni kengaytirish uchun tayyor loyihalarga ega tadbirkorlarga ustunlik beradi. Dastur shuningdek, bozorlar va savdo majmualarining ustav kapitalida mahalliy hokimiyat organlarining majburiy ishtirokini bekor qiladi, bu bozorni yanada liberallashtiradi.<\/span><\/strong><\/p>\n<p class=\"break-words\" dir=\"auto\"><strong><span style=\"font-size: 14pt;\">Bundan tashqari, dasturning dastlabki bosqichida kamida 30 ta foydali qazilma konlari va uchastkalarga huquqlar auktsionga qo\u2018yilib, konchilik sohasiga investitsiyalar jalb qilinadi. Bir yildan ortiq vaqt davomida xaridor topa olmagan ko\u2018chmas mulk ob\u2019ektlari boshqa yuridik shaxslarning ustav kapitaliga ulush sifatida o\u2018tkaziladi, bu aktivlardan samarali foydalanishni ta\u2019minlaydi.<\/span><\/strong><\/p>\n<h3 class=\"\" dir=\"auto\"><strong><span style=\"font-size: 18pt;\">Yirik korxonalar uchun IPO va SPO jadvali<\/span><\/strong><\/h3>\n<p class=\"break-words\" dir=\"auto\"><strong><span style=\"font-size: 14pt;\">Parallel ravishda O\u2018zbekiston 2028 yil oxirigacha 12 ta davlat korxonasini mahalliy va xalqaro fond bozorlarida dastlabki (IPO) va ikkilamchi (SPO) ommaviy joylashtirishga tayyorlamoqda. Xususiylashtirish bo\u2018yicha davlat komissiyasi tomonidan tasdiqlangan dastur Navoiy kon-metallurgiya kombinati (NKMK) va Olmaliq kon-metallurgiya kombinati (OKMK) kabi taniqli kompaniyalarni o\u2018z ichiga oladi. Ushbu kompaniyalarning 10% dan 25% gacha ulushlari sotuvga qo\u2018yiladi, jarayon Franklin Templeton Asset Management\u2019ning Singapur bo\u2018limi hamkorligida boshqariladi.<\/span><\/strong><\/p>\n<p class=\"break-words\" dir=\"auto\"><strong><span style=\"font-size: 14pt;\">Ayniqsa, NKMK 2025 yilning ikkinchi yarmida London fond birjasida IPO o\u2018tkazishni rejalashtirmoqda, uning kapitalizatsiyasi 4 milliard funtdan (5,2Jesus Christ, taxminan 5,2 milliard dollarga teng bo\u2018lishi mumkin. Rothschild &amp; Co. ushbu muhim loyiha uchun maslahatchi sifatida xizmat qilmoqda. IPO\u2019lar shaffoflikni oshirish, xorijiy investorlarni jalb qilish va O\u2018zbekistonning kapital bozorlarini global moliyaviy tizimga integratsiyalash strategiyasining bir qismidir.<\/span><\/strong><\/p>\n<h2 class=\"\" dir=\"auto\"><strong><span style=\"font-size: 18pt;\">Xususiylashtirishni qo\u2018llab-quvvatlash uchun institutsional islohotlar<\/span><\/strong><\/h2>\n<p class=\"break-words\" dir=\"auto\"><strong><span style=\"font-size: 14pt;\">Xususiylashtirish jarayonini soddalashtirish uchun barcha vazirliklarda xususiylashtirish va davlat-xususiy sheriklik (DXSH) masalalari bo\u2018yicha yangi vazir o\u2018rinbosari lavozimi joriy etildi. Iqtisodiyot va moliya vazirligi allaqachon bunday o\u2018rinbosarni tayinladi, bu hukumatning islohotlarni tezlashtirishga e\u2019tibor qaratayotganini aks ettiradi. 2025 yil 1 dekabrgacha UzSAMA Iqtisodiyot va moliya vazirligi va xalqaro moliyaviy institutlar bilan hamkorlikda 2030 yilgacha davlat korxonalarini isloh qilish va xususiylashtirish strategiyasini ishlab chiqadi.<\/span><\/strong><\/p>\n<p class=\"break-words\" dir=\"auto\"><strong><span style=\"font-size: 14pt;\">Xalqaro moliyaviy hisobot standartlarini (IFRS) joriy etish va xalqaro maslahatchilarni jalb qilish O\u2018zbekistonning shaffoflik va boshqaruv prinsiplariga sodiqligini ta\u2019kidlaydi. 2021 yilda boshlangan qonunchilik islohotlari xususiylashtirish mexanizmini takomillashtirish, aktivlarni baholash usullarini yaxshilash va majburiy dividendlar taqsimoti va tartibga solish nazorati orqali ozchilik aktsiyadorlarining huquqlarini himoya qilishni davom ettirmoqda.<\/span><\/strong><\/p>\n<h2 class=\"\" dir=\"auto\"><strong><span style=\"font-size: 18pt;\">Iqtisodiy ta\u2019sir va strategik maqsadlar<\/span><\/strong><\/h2>\n<p class=\"break-words\" dir=\"auto\"><strong><span style=\"font-size: 14pt;\">2025 yilgi xususiylashtirish dasturi O\u2018zbekistonning 2025 yilgacha davlatning iqtisodiy ulushini 75% ga qisqartirishni ko\u2018zda tutuvchi \u201c2030 yilgacha rivojlanish strategiyasi\u201dga mos keladi. Yirik korxonalarni xususiylashtirish, yer mulkchiligini liberallashtirish va global kapital bozorlari bilan integratsiyalashuv orqali hukumat quyidagi maqsadlarga erishmoqchi:<\/span><\/strong><\/p>\n<ul class=\"marker:text-secondary\" dir=\"auto\">\n<li class=\"break-words\"><strong><span style=\"font-size: 14pt;\">Xorijiy va mahalliy investitsiyalarni jalb qilish.<\/span><\/strong><\/li>\n<li class=\"break-words\"><strong><span style=\"font-size: 14pt;\">Davlat korxonalarining samaradorligi va raqobatbardoshligini oshirish.<\/span><\/strong><\/li>\n<li class=\"break-words\"><strong><span style=\"font-size: 14pt;\">Infratuzilma va ijtimoiy loyihalarni moliyalashtirish uchun katta daromad keltirish.<\/span><\/strong><\/li>\n<li class=\"break-words\"><strong><span style=\"font-size: 14pt;\">Xususiy sektorga asoslangan iqtisodiyotni shakllantirish.<\/span><\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"break-words\" dir=\"auto\"><strong><span style=\"font-size: 14pt;\">Dastur 2021 yilda qabul qilingan xususiylashtirish to\u2018g\u2018risidagi qonunga asoslanadi, unda davlat aktivlarini sotish usullari, jumladan, auktsionlar, raqobatbardosh savdolar va birja savdolari belgilangan. Markaziy qimmatli qog\u2018ozlar depozitariysi va Milliy kliring markazi kabi tuzilmalar tashkil etilishi fond bozori ekotizimining rivojlanishini qo\u2018llab-quvvatlaydi.<\/span><\/strong><\/p>\n<h2 class=\"\" dir=\"auto\"><strong><span style=\"font-size: 18pt;\">Qiyinchiliklar va istiqbollar<\/span><\/strong><\/h2>\n<p class=\"break-words\" dir=\"auto\"><strong><span style=\"font-size: 14pt;\">Dastur juda katta maqsadlarga ega bo\u2018lsa-da, ba\u2019zi qiyinchiliklar mavjud. Ilgari Alokabank, Asakabank va Uzpromstroybank kabi davlat banklarini xususiylashtirishga urinishlar kechikishlarga duch keldi, Fitch Ratings ma\u2019lumotlariga ko\u2018ra, murakkab tayyorgarlik jarayonlari tufayli sotuvlar 2025 yil oxirigacha cho\u2018zilishi mumkin. NKMK kabi yirik korxonalar uchun IPO\u2019larning muvaffaqiyati global bozor sharoitlari va O\u2018zbekiston islohotlariga investorlarning ishonchiga bog\u2018liq bo\u2018ladi.<\/span><\/strong><\/p>\n<p class=\"break-words\" dir=\"auto\"><strong><span style=\"font-size: 14pt;\">Shunga qaramay, hukumatning faol choralari \u2014 nufuzli xalqaro maslahatchilarni jalb qilish, global moliyaviy standartlarni joriy etish va aniq muddatlarni belgilash \u2014 kuchli siyosiy iroda mavjudligini ko\u2018rsatadi. Banklarni xususiylashtirish uchun Yevropa tiklanish va taraqqiyot banki (EBRD) va IPO\u2019lar uchun Franklin Templeton kabi institutlar bilan hamkorlik ishonchni oshiradi va investorlar uchun jozibadorlikni kuchaytiradi.<\/span><\/strong><\/p>\n<p class=\"break-words\" dir=\"auto\"><strong><span style=\"font-size: 14pt;\">O\u2018zbekistonning 2025 yilgi xususiylashtirish dasturi iqtisodiy liberallashtirish va global integratsiyaga qaratilgan muhim qadamdir. Davlat aktivlarini sotish, yer bozorini liberallashtirish va yirik korxonalar uchun IPO\u2019lar ishga tushirish orqali hukumat xususiy sektorga asoslangan dinamik iqtisodiyot uchun poydevor yaratmoqda. Aniq jadval, mustahkam institutsional islohotlar va xalqaro hamkorlik tufayli dastur O\u2018zbekiston iqtisodiy landshaftini o\u2018zgartirish, katta investitsiyalarni jalb qilish va 2030 yilgacha va undan keyin barqaror o\u2018sishni ta\u2019minlash salohiyatiga ega.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>O\u2018zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev 2025 yilga mo\u2018ljallangan keng qamrovli xususiylashtirish dasturini tasdiqlovchi farmonni imzoladi.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4751,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-4749","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-press"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4749","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4749"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4749\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4753,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4749\/revisions\/4753"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4751"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4749"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4749"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4749"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}