{"id":4885,"date":"2025-06-20T09:18:06","date_gmt":"2025-06-20T04:18:06","guid":{"rendered":"https:\/\/invexi.org\/?p=4885"},"modified":"2025-06-20T09:18:06","modified_gmt":"2025-06-20T04:18:06","slug":"imf-uzbekistan-s-economic-performance-has-remained-strong","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/invexi.org\/uz\/press\/imf-uzbekistan-s-economic-performance-has-remained-strong\/","title":{"rendered":"XVJ: O\u2018zbekistonning iqtisodiy ko\u2018rsatkichlari barqaror"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

IMF Ijrochi Kengashi O\u2018zbekiston Respublikasi bilan 2025-yilgi IV moddasi bo\u2018yicha maslahatlashuvini yakunladi<\/strong><\/span><\/p>\n

2025-yil 18-iyun<\/p>\n

O\u2018zbekistonning iqtisodiy ko\u2018rsatkichlari mustahkam o\u2018sish, mustahkamlangan fiskal va joriy hisob defitsitining torayishi hamda yetarli xalqaro zaxiralar bilan barqaror bo\u2018lib qolmoqda. Tashqi noaniqliklar yuqori bo\u2018lishiga qaramay, davom etayotgan islohotlar va kuchli pul o\u2018tkazmalari sharoitida o\u2018sish barqaror bo\u2018lishi prognoz qilinmoqda, inflyatsiya esa qattiq makroiqtisodiy va makroprudensial siyosat ostida mo\u2018tadillashishi kutilmoqda. Kelgusidagi ustuvor vazifalar makro-moliyaviy barqarorlikni mustahkamlash va xususiy sektor boshchiligidagi inklyuziv o\u2018sishni rag\u2018batlantirish bilan birga davlat ishtirokini kamaytirish maqsadida iqtisodiy islohotlar kun tartibini davom ettirishdan iborat.<\/p>\n

Vashington, D.C.: 2025-yil 16-iyunda Xalqaro Valyuta Jamg\u2018armasi (XVJ) Ijrochi Kengashi O\u2018zbekiston Respublikasi uchun IV moddasi bo\u2018yicha maslahatlashuvni yakunladi. Hokimiyat organlari ushbu maslahatlashuv uchun tayyorlangan Xodimlar hisobotini chop etishga ruxsat berdi.<\/p>\n

O\u2018zbekistonning iqtisodiy ko\u2018rsatkichlari barqaror bo\u2018lib qoldi. Yalpi ichki mahsulotning real o\u2018sishi 2024-yilda 6,5 foizni tashkil etdi, bu ichki talabning mustahkamligi bilan qo\u2018llab-quvvatlandi va 2025-yilning birinchi choragida yildan yilga 6,8 foizda barqaror bo\u2018lib qoldi. Inflyatsiya 2024-yil aprel oyi oxirigacha pasayish tendensiyasini ko\u2018rsatdi, ammo zarur energiya narxlari islohotlari amalga oshirilgan 2024-yil may oyida yildan yilga 10,6 foizga ko\u2018tarildi. 2025-yil aprel oyi oxiriga kelib u birozgina 10,1 foizga pasaydi.<\/strong><\/p>\n

Joriy hisob defitsiti 2024-yilda YaIMning 2,6 foiz punktiga torayib, taxminan 5,0 foizni tashkil etdi, bu kuchli pul o\u2018tkazmalari, oltin bo\u2018lmagan eksportning tez o\u2018sishi, qulay tovar narxlari va 2023-yildagi importning bir martalik keskin o\u2018sishining bartaraf etilishi bilan bog\u2018liq. Xalqaro zaxiralar yetarli darajada saqlanib qoldi. Konsolidatsiyalangan fiskal defitsit 2024-yilda YaIMning 1,7 foiz punktiga torayib, YaIMning 3,2 foizini tashkil etdi, bu asosan o\u2018sishga yordam beruvchi xarajatlar choralari hisobiga sodir bo\u2018ldi, garchi kengroq davlat sektoridan qarz olish va xarajatlar kutilganidan yuqori bo\u2018lsa ham. Istiqbollar asosan ijobiy bo\u2018lib qolmoqda.<\/strong><\/p>\n

Global savdo siyosatidagi noaniqlikning kuchayishiga qaramay, yalpi ichki mahsulotning real o\u2018sishi bazaviy ssenariy bo\u2018yicha, bu yil va kelgusi yilda 6 foizga yaqin darajada mustahkam bo\u2018lishi prognoz qilinmoqda, bu xususiy iste\u2019mol, investitsiyalar va tarkibiy islohotlarning rivojlanishidagi barqaror kuch bilan qo\u2018llab-quvvatlanadi. So\u2018nggi holatlar, qat\u2019iy pul-kredit va makroprudensial siyosatlar hamda mustahkamlangan fiskal intizom 2027-yil oxiriga kelib inflyatsiyani O\u2018zbekiston Respublikasi Markaziy bankining (MB) 5 foizlik maqsadiga tushirishi kutilmoqda. Tashqi joriy hisob defitsiti 2025-26-yillarda 5 foizda yoki undan biroz pastroq darajada qolishi kutilmoqda, xalqaro zaxiralar esa 2026-yil oxirigacha 9,2 oylik import darajasida yetarli bo\u2018lishi kutilmoqda.<\/strong><\/p>\n

Istiqbollarga doir pastga yo\u2018nalgan xavflarga savdo siyosatidagi uzoq davom etgan va chuqur shoklar, tovar narxlarining yanada o\u2018zgaruvchanligi, tashqi moliyalashtirishning qisqarishi, davlat korxonalari va banklaridan yuzaga kelishi mumkin bo\u2018lgan majburiyatlar va davlat-xususiy sherikchiliklar kiradi. Yuqori tomondan esa, imkoniyatlar tarkibiy islohotlarning tezroq amalga oshirilishi, daromad va kapital oqimlarining kuchayishi va qulay tovar narxlaridan kelib chiqadi.<\/p>\n

Ijrochi Kengashning Bahosi<\/p>\n

Ijrochi direktorlar xodimlar bahosining asosiy yo\u2018nalishi bilan rozi bo\u2018lishdi. Ular O\u2018zbekistonning bozorga yo\u2018naltirilgan iqtisodiyotga o\u2018tishda davom etayotgan taraqqiyot sharoitidagi ijobiy iqtisodiy istiqbollarini olqishladi. Direktorlar, biroq, iqtisodiyotda davlat ishtirokining hali ham katta ekanligi va tashqi noaniqlikning ortib borayotganligi kabi jiddiy zaifliklar saqlanib qolayotganini ta\u2019kidladilar. Shu nuqtai nazardan, ular makroiqtisodiy barqarorlikni mustahkamlash hamda mustahkam va barqaror o\u2018sishni ta\u2019minlash uchun Jamg\u2018arma texnik yordami bilan qo\u2018llab-quvvatlanadigan tarkibiy va institutsional islohotlardagi sur\u2019atni saqlab qolish muhimligini ta\u2019kidladilar.<\/p>\n

Direktorlar erishilgan muhim fiskal konsolidatsiya uchun hokimiyat organlariga minnatdorchilik bildirdilar. Ular YaIMga nisbatan soliq nisbatining pasayishini teskari o\u2018zgartirish va ustuvor ijtimoiy va rivojlanish ehtiyojlari uchun fiskal joy yaratish maqsadida xarajatlar samaradorligini oshirishga chaqirdilar. Direktorlar inflyatsiyani kamaytirishni qo\u2018llab-quvvatlash uchun tashqi qarz olish chegaralariga rioya qilish va yuqori oltin narxlariga javoban hukumat xarajatlarining siklik xarakterga ega bo\u2018lishidan qochish muhimligini ta\u2019kidladilar. Ular shuningdek, davlat korxonalari va davlat-xususiy sherikchiliklaridan kelib chiqadigan fiskal xavflarni monitoring qilish va boshqarishni yaxshilashni, shuningdek, davlat moliyasini boshqarish (DMB) va fiskal shaffoflikni yanada mustahkamlashni tavsiya qildilar.<\/p>\n

Direktorlar O\u2018zbekiston Respublikasi Markaziy bankining (MB) inflyatsiyani kamaytirish bo\u2018yicha majburiyatini olqishladilar. Ular pul-kredit siyosati ma\u2019lumotlarga asoslanishi va asosiy inflyatsiya yoki inflyatsiya kutilmalari pasaymasa, yanada kuchaytirilishi kerakligiga rozi bo\u2018lishdi. Direktorlar MBni kommunikatsiya va pul-kredit siyosati transmissiyasini mustahkamlashni davom ettirishga chaqirdilar. Ular shuningdek, markaziy bank boshqaruvi va mustaqilligini mustahkamlash uchun almashuv kursi moslashuvchanligini oshirish va mavjud xavfsizlik choralarini amalga oshirishni tavsiya etdilar.<\/p>\n

Direktorlar moliyaviy barqarorlikni himoya qilish uchun bank nazorati va tartibga solishni kuchaytirishga chaqirdilar, shu bilan birga moliyaviy sektorda davlat rolini kamaytirishni taklif etdilar. Shu munosabat bilan, ular davlat banklarining tijorat yo\u2018nalishini va korporativ boshqaruvini kuchaytirishni, yo\u2018naltirilgan va imtiyozli kreditlashni bosqichma-bosqich bekor qilishni, shuningdek, xususiylashtirish ishlarini tezlashtirish va kengaytirishni tavsiya qildilar. Direktorlar, shuningdek, hokimiyat organlariga mamlakatning birinchi Moliyaviy sektor baholash dasturi tavsiyalariga muvofiq aktivlarni tasniflash, muammoli kreditlarni hisobot berish va hal qilish, shuningdek, tartibga solish, nazorat, inqirozni boshqarish va AML\/CFT (pul yuvishga qarshi kurash\/terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurash) doiralarini mustahkamlashni maslahat berdilar. Qo\u2018shimcha makroprudensial choralar mikrokreditlarning tez o\u2018sishidan kelib chiqadigan xavflarni yumshatishga yordam berishi mumkin.<\/p>\n

Direktorlar tarkibiy islohotlarni chuqurlashtirish va tezlashtirishni rag\u2018batlantirdilar. Jahon savdo tashkilotiga (JST) a\u2019zo bo\u2018lish va energetika sektori islohotlaridagi yutuqlarni olqishlab, ular narx va savdo liberallashtirishni yakunlash, davlat korxonalariga yordamni bosqichma-bosqich bekor qilish va xalqaro eng yaxshi amaliyotlarga muvofiq xususiylashtirishni tezlashtirish muhimligini ta\u2019kidladilar. Direktorlar hokimiyat organlariga boshqaruv islohotlarida, shu jumladan shaffoflik va hisobdorlikni yaxshilash hamda Korrupsiyaga qarshi kurashish milliy strategiyasini tasdiqlash bo\u2018yicha qo\u2018shimcha yutuqlarga erishishga chaqirdilar. Ma\u2019lumotlardagi kamchiliklarni bartaraf etish va ma\u2019lumotlar sifatini yaxshilash ustuvor vazifalar bo\u2018lib qolmoqda.<\/p>\n

O\u2018zbekiston bilan navbatdagi IV moddasi bo\u2018yicha maslahatlashuv standart 12 oylik siklda o\u2018tkazilishi kutilmoqda.<\/p>\n

O\u2018zbekiston: Tanlangan iqtisodiy ko\u2018rsatkichlar 2022-2026<\/strong><\/p>\n

\n
\n
\n
\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
\u00a0<\/th>\n2022<\/strong><\/th>\n2023<\/strong><\/th>\n2024<\/strong><\/th>\n2025<\/strong><\/th>\n2026<\/strong><\/th>\n<\/tr>\n
Milliy daromad<\/strong> 1\/<\/td>\n\u00a0<\/td>\n\u00a0<\/td>\n\u00a0<\/td>\n\u00a0<\/td>\n\u00a0<\/td>\n<\/tr>\n
Yalpi ichki mahsulotning real o\u2018sishi (foiz o\u2018zgarishi)<\/td>\n6.0<\/strong><\/td>\n6.3<\/strong><\/td>\n6.5<\/strong><\/td>\n5.9<\/strong><\/td>\n5.8<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
Nominal YaIM (trillion so\u2018mda)<\/td>\n996<\/strong><\/td>\n1,204<\/strong><\/td>\n1,455<\/strong><\/td>\n1,733<\/strong><\/td>\n2,005<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
Aholi jon boshiga YaIM (AQSh dollarida)<\/td>\n2,555<\/strong><\/td>\n2,849<\/strong><\/td>\n3,113<\/strong><\/td>\n3,487<\/strong><\/td>\n3,805<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
Aholi (million kishida)<\/td>\n35.3<\/strong><\/td>\n36.0<\/strong><\/td>\n36.9<\/strong><\/td>\n37.7<\/strong><\/td>\n38.5<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
Narxlar (foiz o\u2018zgarishi)<\/strong><\/td>\n\u00a0<\/td>\n\u00a0<\/td>\n\u00a0<\/td>\n\u00a0<\/td>\n\u00a0<\/td>\n<\/tr>\n
Iste\u2019mol narxlari inflyatsiyasi (davr oxirida) 2\/<\/td>\n12.3<\/strong><\/td>\n8.7<\/strong><\/td>\n9.8<\/strong><\/td>\n8.4<\/strong><\/td>\n6.5<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
YaIM deflyatori<\/td>\n14.5<\/strong><\/td>\n13.8<\/strong><\/td>\n13.3<\/strong><\/td>\n12.5<\/strong><\/td>\n9.4<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
Tashqi sektor (YaIMning foizida)<\/strong><\/td>\n\u00a0<\/td>\n\u00a0<\/td>\n\u00a0<\/td>\n\u00a0<\/td>\n\u00a0<\/td>\n<\/tr>\n
Joriy hisob balansi<\/td>\n-3.2<\/strong><\/td>\n-7.6<\/strong><\/td>\n-5.0<\/strong><\/td>\n-5.0<\/strong><\/td>\n-4.8<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
Tashqi qarz<\/td>\n49.2<\/strong><\/td>\n54.5<\/strong><\/td>\n56.2<\/strong><\/td>\n55.4<\/strong><\/td>\n55.2<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
(Daraja)<\/strong><\/td>\n\u00a0<\/td>\n\u00a0<\/td>\n\u00a0<\/td>\n\u00a0<\/td>\n\u00a0<\/td>\n<\/tr>\n
Valyuta kursi (so\u2018m\/AQSh dollari; davr oxirida)<\/td>\n11,225<\/strong><\/td>\n12,339<\/strong><\/td>\n12,920<\/strong><\/td>\n\u2026<\/strong><\/td>\n\u2026<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
Real samarali valyuta kursi (o\u2018rtacha, 2015 =100, pasayish = devalvatsiya)<\/td>\n61.8<\/strong><\/td>\n58.8<\/strong><\/td>\n55.4<\/strong><\/td>\n\u2026<\/strong><\/td>\n\u2026<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
Hukumat moliyasi (YaIMning foizida)<\/strong><\/td>\n\u00a0<\/td>\n\u00a0<\/td>\n\u00a0<\/td>\n\u00a0<\/td>\n\u00a0<\/td>\n<\/tr>\n
Konsolidatsiyalangan byudjet daromadlari<\/td>\n28.8<\/strong><\/td>\n26.7<\/strong><\/td>\n26.5<\/strong><\/td>\n26.3<\/strong><\/td>\n26.4<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
Konsolidatsiyalangan byudjet xarajatlari<\/td>\n32.3<\/strong><\/td>\n31.6<\/strong><\/td>\n29.7<\/strong><\/td>\n29.3<\/strong><\/td>\n29.4<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
Konsolidatsiyalangan byudjet balansi<\/td>\n-3.5<\/strong><\/td>\n-4.9<\/strong><\/td>\n-3.2<\/strong><\/td>\n-3.0<\/strong><\/td>\n-3.0<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
Tuzatilgan daromadlar 3\/<\/td>\n27.7<\/strong><\/td>\n25.9<\/strong><\/td>\n25.5<\/strong><\/td>\n25.3<\/strong><\/td>\n25.5<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
Tuzatilgan xarajatlar 3\/<\/td>\n31.3<\/strong><\/td>\n29.9<\/strong><\/td>\n27.8<\/strong><\/td>\n27.3<\/strong><\/td>\n27.8<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
Tuzatilgan fiskal balans<\/td>\n-3.7<\/strong><\/td>\n-4.0<\/strong><\/td>\n-2.3<\/strong><\/td>\n-2.0<\/strong><\/td>\n-2.3<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
Siyosatga asoslangan kreditlash<\/td>\n-0.1<\/strong><\/td>\n0.9<\/strong><\/td>\n0.9<\/strong><\/td>\n1.0<\/strong><\/td>\n0.7<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
Umumiy fiskal balans 3\/<\/td>\n-3.5<\/strong><\/td>\n-4.9<\/strong><\/td>\n-3.2<\/strong><\/td>\n-3.0<\/strong><\/td>\n-3.0<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
Davlat qarzi<\/td>\n30.5<\/strong><\/td>\n32.2<\/strong><\/td>\n32.6<\/strong><\/td>\n33.3<\/strong><\/td>\n33.2<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
Pul va kredit (foiz o\u2018zgarishi)<\/strong><\/td>\n\u00a0<\/td>\n\u00a0<\/td>\n\u00a0<\/td>\n\u00a0<\/td>\n\u00a0<\/td>\n<\/tr>\n
Zaxira puli<\/td>\n31.4<\/strong><\/td>\n4.9<\/strong><\/td>\n9.5<\/strong><\/td>\n9.2<\/strong><\/td>\n8.8<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
Keng pul<\/td>\n30.2<\/strong><\/td>\n12.2<\/strong><\/td>\n30.6<\/strong><\/td>\n19.4<\/strong><\/td>\n16.3<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
Iqtisodiyotga kredit<\/td>\n21.4<\/strong><\/td>\n23.2<\/strong><\/td>\n4.0<\/strong><\/td>\n19.3<\/strong><\/td>\n16.0<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n
\u00a0<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

Manbalar: Mamlakat hokimiyat organlari; va XVJ xodimlari hisob-kitoblari.<\/p>\n

1\/ Milliy hisob-kitoblar ma\u2019lumotlariga kiritilgan so\u2018nggi tuzatishlarni o\u2018z ichiga oladi, bu 2017-2023-yillar uchun o\u2018rtacha nominal YaIMni taxminan 11 foizga oshirdi.<\/p>\n

2\/ Iste\u2019mol narxlari indeksi prognozi 2024 va 2025-yillarda e\u2019lon qilingan energiya narxlarining oshishi ta\u2019sirini o\u2018z ichiga oladi.<\/p>\n

3\/ XVJ xodimlari byudjet daromadlari va xarajatlarini moliyalashtirish operatsiyalari, masalan, kapital in\u2019eksiyalari, siyosat kreditlari va davlat korxonalarini xususiylashtirish uchun tuzatadi. 2021-yilgacha umumiy fiskal balans konsolidatsiyalangan byudjet balansidan ko\u2018proq salbiy bo\u2018lgan, chunki oxirgi holat xususiylashtirish tushumlarini istisno qilgan. 2022-yildan beri farq yo\u2018q, chunki hokimiyat organlari barcha xususiylashtirish tushumlarini moliyalashtirish sifatida kiritishni boshladilar.<\/p>\n

Manba: XVJ\u00a0 No. 25\/206-sonli pres-relizi\u00a0<\/a><\/p>\n

<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Xalqaro Valyuta Jamg\u2018armasi (XVJ): O\u2018zbekistonning iqtisodiy ko\u2018rsatkichlari barqaror<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1509,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-4885","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-press"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4885","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4885"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4885\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4887,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4885\/revisions\/4887"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1509"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4885"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4885"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4885"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}