ma\u2019lumotlariga ko\u2018ra<\/a>, 2025-yil 1-avgust holatiga O\u2018zbekiston Respublikasining xalqaro zaxiralari 48,743 mlrd dollarga yetdi. Bu o\u2018tgan oyga nisbatan 193,7 mln dollarga (0,4%) ko\u2018pdir. Yil boshidan buyon O\u2018zbekistonning oltin-valyuta zaxiralari 7,562 mlrd dollarga (+18,4%) o\u2018sdi.<\/strong><\/em><\/p>\nO\u2018zbekiston oltin zaxirasining qiymati rekord darajadagi 38,683 mlrd dollargacha o\u2018sdi, bu o\u2018tgan oyga nisbatan 265 mln dollarga (+0,7%) ko\u2018p. Yil boshidan buyon nomonetar oltin zaxirasining qiymati 6,646 mlrd dollarga (+20,7%) oshdi. Shu bilan birga, Markaziy bank zaxiralaridagi sof oltinning jismoniy hajmi 11,7 mln troya unsiyasini tashkil etdi, bu metrik tizimga o\u2018girganda 363,911 tonnaga tengdir.<\/strong><\/p>\nMarkaziy bank zaxiralaridagi xorijiy qimmatli qog\u2018ozlar portfeli bir oy ichida 303 mln dollarga (+42,8%) ko\u2018payib, 1,012 mlrd dollardan oshdi. Yil boshidan buyon ushbu aktivlarga investitsiyalar hajmi 910 mln dollarga o\u2018sib, 2025-yil 1-yanvardagi 101,7 mln dollarlik darajadan 895,1% o\u2018sishni ko\u2018rsatdi.<\/strong><\/p>\nShunday qilib, O\u2018zbekiston xalqaro zaxiralarining tarkibi oltinning sezilarli ustunligi bilan ajralib turadi. Nomonetar oltinning qiymati 38,683 mlrd dollarga yetib, barcha aktivlarning 79,4% ini tashkil etadi. Kattaligi bo\u2018yicha ikkinchi komponent \u2013 bu 9,496 mlrd dollar yoki 19,5% ni tashkil etuvchi xorijiy valyutadagi zaxiralardir. Ushbu blok deyarli to\u2018liq valyuta va depozitlardan (8,484 mlrd dollar yoki 17,4%) iborat bo\u2018lib, ularning 7,428 mlrd dollari (15,2%) xorijiy tijorat banklarida, yana 1,057 mlrd dollari (2,2%) boshqa markaziy banklar va XVJdagi hisobvaraqlarda joylashtirilgan. Xorijiy qimmatli qog\u2018ozlarga investitsiyalar 1,012 mlrd dollarni (2,1%) tashkil qiladi. O\u2018zbekiston xalqaro zaxiralarining qolgan qismini 564 mln dollarlik (1,2%) Maxsus qarz olish huquqlari (SDR) shakllantiradi.<\/strong><\/p>\n
\n <\/p>\n
Xalqaro (oltin-valyuta) zaxiralari davlatning makroiqtisodiy barqarorlikni ta\u2019minlovchi strategik moliyaviy aktividir. Ular bir nechta asosiy vazifalarni bajaradi:<\/strong><\/p>\n1. Milliy valyuta kursining barqarorligini ta\u2019minlash O\u2018zgaruvchanlik yuqori bo\u2018lgan yoki xorijiy valyutaga keskin talab oshgan davrlarda Markaziy bank valyuta intervensiyalarini o\u2018tkazishi mumkin. Zaxira aktivlarining bir qismini ichki bozorda sotish talab va taklifni muvozanatlashishiga yordam beradi va milliy valyutaning keskin qadrsizlanishining oldini oladi.<\/strong><\/p>\n2. Tashqi majburiyatlarning bajarilishini ta\u2019minlash Zaxiralar davlat va korporativ sektorning xorijiy valyutadagi tashqi qarzlarini o\u2018z vaqtida to\u2018lash va xizmat ko\u2018rsatishni kafolatlaydi. Bu mamlakatning yuqori kredit reytingini va xalqaro investorlarning ishonchini qo\u2018llab-quvvatlab, jahon kapital bozorlariga chiqishni ta\u2019minlaydi.<\/strong><\/p>\n3. Kritik importni moliyalashtirish Zaxiralar inqirozli vaziyatlarda, masalan, eksport tushumlari keskin kamaygan paytda, hayotiy muhim tovarlar va xizmatlar (dori-darmon, texnologik uskunalar) importi uchun uzluksiz to\u2018lovlarni amalga oshirish imkonini beradi. Odatda kelajakdagi importni qoplash oylari bilan o\u2018lchanadigan zaxiralarning yetarli darajasi iqtisodiy xavfsizlikning muhim ko\u2018rsatkichidir.<\/strong><\/p>\n4. Tashqi iqtisodiy shoklarni yumshatish Zaxiralar milliy iqtisodiyotga tashqi shoklarning ta\u2019sirini yumshatuvchi bufer vazifasini o\u2018taydi. Bunday shoklarga asosiy eksport tovarlarining jahon narxlaridagi keskin o\u2018zgarishlar, global moliyaviy inqirozlar yoki xalqaro savdo siyosatidagi o\u2018zgarishlar kiradi. Zaxiralarning mavjudligi pul-kredit siyosati organlariga favqulodda beqarorlashtiruvchi choralarga murojaat qilmasdan, muvozanatli kontrtsiklik siyosat olib borishga imkon beradi.<\/strong><\/p>\n<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
1-avgust holatiga ko\u2018ra, O\u2018zbekistonning xalqaro zaxiralari 48,743 mlrd dollarni tashkil etdi, bunda oltin zaxirasining qiymati 38,683 mlrd dollar bilan tarixiy maksimumga chiqdi.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2888,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-4994","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-press"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4994","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4994"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4994\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4997,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4994\/revisions\/4997"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2888"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4994"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4994"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4994"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}