<\/p>\n
O\u2018zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev kapital bozorini yanada rivojlantirish va bank sohasida xalqaro standartlar asosida islohotlarni chuqurlashtirish bo\u2018yicha strategik rejalarga bag\u2018ishlangan taqdimot bilan tanishdi.<\/strong><\/em><\/p>\n \u00a0<\/p>\n Bozorning joriy holati va salohiyati<\/b><\/p>\n Taqdim etilgan ma\u2019lumotlarga ko\u2018ra, bugungi kunda O\u2018zbekistonda muomalada bo\u2018lgan qimmatli qog\u2018ozlarning bozor qiymati 275 trillion so\u2018mni tashkil etmoqda. Shu bilan birga, erkin birja savdosidagi qimmatli qog\u2018ozlar hajmi 4 trillion so\u2018mga yetdi. Bozorda 717 ta emitent va 77 ta professional ishtirokchi faoliyat yuritmoqda. Biroq, bozor kapitallashuvi Yalpi Ichki Mahsulotga (YAIM) nisbatan atigi 20 foizni tashkil etadi, bu esa jahon ko\u2018rsatkichlariga qaraganda katta ishga solinmagan salohiyat mavjudligini ko\u2018rsatadi. Shu munosabat bilan, mahalliy kapital bozoriga kamida 1 milliard dollar miqdorida investitsiya jalb qilishga qaratilgan chora-tadbirlar muhokama qilindi.<\/p>\n Yangi moliyaviy instrumentlar va liberallashtirish<\/b><\/p>\n Belgilangan maqsadlarga erishish uchun «double listing» (ikki tomonlama listing) mexanizmini joriy etish rejalashtirilmoqda. Bu kompaniyalarga o\u2018z qimmatli qog\u2018ozlarini bir vaqtning o\u2018zida ham mahalliy, ham xorijiy fond birjalarida joylashtirish imkonini beradi. Bundan tashqari, valyutali obligatsiyalar, global depozitar tilxatlar (GDR), xorijiy qimmatli qog\u2018ozlar va birja investitsiya fondlari (ETF) kabi keng turdagi yangi moliyaviy instrumentlarni joriy etish ko\u2018zda tutilgan.<\/p>\n «Tartibga solish qumdoni» rejimini kengaytirish<\/b><\/p>\n «Tartibga solish qumdoni» maxsus huquqiy rejimini takomillashtirishga alohida e\u2019tibor qaratildi. Ushbu rejim shartlarini nafaqat norezidentlarga, balki mamlakat rezidentlariga ham tatbiq etish taklif qilinmoqda. Xorijiy investorlar uchun rejimning amal qilish muddatini cheklanmagan etib belgilash rejalashtirilgan. Muhim yangiliklardan biri sifatida xorijiy kompaniyalarning aksiya va obligatsiyalari bilan savdo qilishga ruxsat berilishi kutilmoqda, bu esa xorijiy qimmatli qog\u2018ozlarning norasmiy aylanmasini qisqartirish va ushbu segmentni qonuniy maydonga olib chiqishga xizmat qiladi.<\/p>\n Mahalliy emitentlar uchun imkoniyatlar<\/b><\/p>\n «Toshkent» respublika fond birjasida ichki investorlarni faollashtirish maqsadida mahalliy kompaniya va banklarga xorijiy valyutada obligatsiyalar chiqarish huquqi beriladi. Bu ularga tashqi bozorlarga chiqmasdan turib, mamlakat ichkarisida valyutada moliyalashtirishni jalb qilish imkonini beradi. Shuningdek, emitentlarga ta\u2019minotsiz va o\u2018z kapitalidan ortiq miqdorda obligatsiyalar chiqarishga ruxsat berish orqali obligatsiyalar bozorini kengaytirish imkoniyati ham ko\u2018rib chiqilmoqda.<\/p>\n Tartibga solishni takomillashtirish<\/b><\/p>\n Bozor infratuzilmasini rivojlantirish rejalari milliy qonunchilikni Qimmatli qog\u2018ozlar komissiyalari xalqaro tashkiloti (IOSCO) standartlariga muvofiqlashtirishni o\u2018z ichiga oladi. Bozorning ishonchliligi va shaffofligini oshirish maqsadida regulyator vakolatlarini kuchaytirish va professional ishtirokchilarning ustav kapitaliga bo\u2018lgan talablarni bosqichma-bosqich oshirib borish ko\u2018zda tutilgan.<\/p>\n Bank sektoridagi islohotlar<\/b><\/p>\n So\u2018nggi yetti yil ichida O\u2018zbekiston tijorat banklarining aktivlari 5,3 barobar o\u2018sib, 877 trillion so\u2018mdan oshdi. Banklar soni 35 taga yetdi, shundan 3 ta xorijiy bank 2017-yildan keyin o\u2018z faoliyatini boshlagan. O\u2018zbekiston ilk bor XVF va Jahon bankining Moliyaviy sektorni baholash dasturida (FSAP) ishtirok etdi. Baholash natijalariga ko\u2018ra, kelgusi yilda moliya sektorini Bazel qo\u2018mitasining samarali bank nazorati bo\u2018yicha 29 ta asosiy tamoyiliga to\u2018liq muvofiqlashtirish vazifasi qo\u2018yildi. Tijorat banklarining to\u2018liq Moliyaviy hisobotning xalqaro standartlariga (MHXS\/IFRS) o\u2018tishi, Bazel III standartlarini joriy etish, shuningdek, hukumat va Markaziy bank ishtirokida Moliyaviy barqarorlik kengashini tashkil etish rejalashtirilmoqda.<\/p>\n