{"id":5508,"date":"2025-12-23T12:51:32","date_gmt":"2025-12-23T07:51:32","guid":{"rendered":"https:\/\/invexi.org\/?p=5508"},"modified":"2025-12-23T12:51:32","modified_gmt":"2025-12-23T07:51:32","slug":"uzbekistan-s-foreign-trade-turnover-dynamic-growth-export-diversification-and-strengthening-international-partnerships","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/invexi.org\/uz\/press\/uzbekistan-s-foreign-trade-turnover-dynamic-growth-export-diversification-and-strengthening-international-partnerships\/","title":{"rendered":"O\u2018zbekiston tashqi savdo aylanmasi: jadal o\u2018sish, eksport diversifikatsiyasi va xalqaro hamkorlikning mustahkamlanishi"},"content":{"rendered":"<p><\/p>\n<p data-path-to-node=\"64\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong><i data-path-to-node=\"64\" data-index-in-node=\"0\">2025-yilning 11 oyi yakunlariga ko\u2018ra, O\u2018zbekiston tashqi iqtisodiy faoliyatining ta\u2019sirchan kengayishini namoyish etmoqda: savdo aylanmasi 21,8 foizga o\u2018sib, 72,8 mlrd AQSH dollariga yetdi, eksportning o\u2018sish sur\u2019atlari esa importdan sezilarli darajada o\u2018zib ketdi, bu esa iqtisodiyot tarkibidagi sifat o\u2018zgarishlaridan dalolat beradi.<\/i><\/strong><\/span><\/p>\n<p data-path-to-node=\"65\">\u00a0<\/p>\n<p data-path-to-node=\"65\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Savdo aloqalarining keng ko\u2018lamli kengayishi<\/strong><\/span><\/p>\n<p data-path-to-node=\"66\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>2025-yilning yanvar-noyabr oylarida O\u2018zbekiston Respublikasi jahon iqtisodiyotiga faol integratsiyalashuv kursini davom ettirdi. Mamlakatning tashqi savdo aylanmasi (TSA) 72 780,2 mln AQSH dollarini tashkil etdi. <span class=\"citation-482\">2024-yilning mos davriga nisbatan ushbu ko\u2018rsatkich <\/span><span class=\"citation-482\">13 018,4 mln dollarga<\/span><span class=\"citation-482\"> yoki <\/span><span class=\"citation-482\">21,8 foizga<\/span><span class=\"citation-482\"> ko\u2018paydi<\/span>.<\/strong><\/span><\/p>\n<p data-path-to-node=\"67\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Aylanma tarkibida eksport yetkazib berishning ilgarilab borayotgan dinamikasi kuzatilmoqda:<\/strong><\/span><\/p>\n<ul data-path-to-node=\"68\">\n<li>\n<p data-path-to-node=\"68,0,1\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong><span class=\"citation-481\">Eksport hajmi 30 894,8 mln dollarga<\/span><span class=\"citation-481\"> yetib, o\u2018tgan yilga nisbatan <\/span><span class=\"citation-481\">26,2 foizga<\/span><span class=\"citation-481\"> sezilarli o\u2018sishni ko\u2018rsatdi<\/span>.<\/strong><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"68,1,1\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong><span class=\"citation-480\">Import hajmi 41 885,4 mln dollarni<\/span><span class=\"citation-480\"> tashkil etib, <\/span><span class=\"citation-480\">18,7 foizga<\/span><span class=\"citation-480\"> oshdi<\/span>.<\/strong><\/span><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-path-to-node=\"69\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong><span class=\"citation-479\">Tashqi savdo aylanmasi saldosi <\/span><span class=\"citation-479\">minus 10 990,6 mln dollar<\/span><span class=\"citation-479\"> darajasida shakllandi<\/span>. Ushbu ko\u2018rsatkich sanoatni modernizatsiya qilish uchun texnologiya va uskunalarni olib kirish bilan bog\u2018liq bo\u2018lgan iqtisodiy rivojlanishning faol investitsiya bosqichini aks ettiradi.<\/strong><\/span><\/p>\n<div class=\"source-inline-chip-container ng-star-inserted\">\u00a0<\/div>\n<p data-path-to-node=\"70\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Hamkorlik geografiyasi: asosiy ishtirokchilar<\/strong><\/span><\/p>\n<p data-path-to-node=\"71\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong><span class=\"citation-478\">O\u2018zbekiston jahonning <\/span><span class=\"citation-478\">210 mamlakati<\/span><span class=\"citation-478\"> bilan savdo aloqalarini amalga oshirmoqda<\/span>. Tashqi savdo aylanmasi rivojlanishiga eng katta hissani strategik hamkorlar qo\u2018shmoqda:<\/strong><\/span><\/p>\n<ol start=\"1\" data-path-to-node=\"72\">\n<li>\n<p data-path-to-node=\"72,0,0\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Xitoy: 20,1 foiz ulush bilan so\u2018zsiz yetakchi. <span class=\"citation-477\">Savdo hajmi <\/span><span class=\"citation-477\">14 648,1 mln dollarga<\/span><span class=\"citation-477\"> yetdi (2024-yildagi 11 257,8 mln dollardan o\u2018sish)<\/span>.<\/strong><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"72,1,1\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong><span class=\"citation-476\">Rossiya Federatsiyasi:<\/span><span class=\"citation-476\"> Tashqi savdo aylanmasidagi ulushi <\/span><span class=\"citation-476\">16,2 foizni<\/span><span class=\"citation-476\">, hajmi esa <\/span><span class=\"citation-476\">11 790,9 mln dollarni<\/span><span class=\"citation-476\"> tashkil etdi (10 631,4 mln dollardan o\u2018sish)<\/span>.<\/strong><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"72,2,1\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong><span class=\"citation-475\">Qozog\u2018iston:<\/span> <span class=\"citation-475\">6,0 foiz<\/span><span class=\"citation-475\"> ulush va <\/span><span class=\"citation-475\">4 360,9 mln dollarlik<\/span><span class=\"citation-475\"> hajm bilan uchinchi yirik hamkor (2024-yilda \u2014 3 854,4 mln dollar)<\/span>.<\/strong><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"72,3,1\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong><span class=\"citation-474\">Turkiya:<\/span> <span class=\"citation-474\">2 681,1 mln dollarlik<\/span><span class=\"citation-474\"> aylanma bilan bozorning <\/span><span class=\"citation-474\">3,7 foizini<\/span><span class=\"citation-474\"> egallaydi<\/span>.<\/strong><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"72,4,1\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong><span class=\"citation-473\">Koreya Respublikasi:<\/span><span class=\"citation-473\"> Ulushi <\/span><span class=\"citation-473\">2,2 foizni<\/span><span class=\"citation-473\">, savdo hajmi <\/span><span class=\"citation-473\">1 566,7 mln dollarni<\/span><span class=\"citation-473\"> tashkil etdi<\/span>.<\/strong><\/span><\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n<p data-path-to-node=\"73\">\u00a0<\/p>\n<p data-path-to-node=\"73\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Eksportning tarkibiy transformatsiyasi<\/strong><\/span><\/p>\n<p data-path-to-node=\"74\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong><span class=\"citation-472\">Eksport tarkibida tovarlar <\/span><span class=\"citation-472\">72,6 foizni<\/span><span class=\"citation-472\"> egallab, mamlakatning ishlab chiqarish salohiyatini tasdiqlaydi<\/span>. Tovar nomenklaturasining batafsil tahlili quyidagi natijalarni ko\u2018rsatmoqda:<\/strong><\/span><\/p>\n<ul data-path-to-node=\"75\">\n<li>\n<p data-path-to-node=\"75,0,1\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong><span class=\"citation-471\">Sanoat tovarlari:<\/span><span class=\"citation-471\"> umumiy hajmning <\/span><span class=\"citation-471\">11,3 foizini<\/span><span class=\"citation-471\"> egallab, <\/span><span class=\"citation-471\">3 490,5 mln dollarni<\/span><span class=\"citation-471\"> tashkil etdi<\/span>.<\/strong><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"75,1,1\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong><span class=\"citation-470\">Oziq-ovqat mahsulotlari va tirik hayvonlar:<\/span><span class=\"citation-470\"> ulushi <\/span><span class=\"citation-470\">8,7 foizga<\/span><span class=\"citation-470\"> o\u2018sdi, hajmi esa <\/span><span class=\"citation-470\">2 685,7 mln dollarga<\/span><span class=\"citation-470\"> yetib, o\u2018tgan yilga (1 971,2 mln dollar) nisbatan <\/span><span class=\"citation-470\">36,2 foizlik<\/span><span class=\"citation-470\"> ta\u2019sirchan o\u2018sishni ko\u2018rsatdi<\/span>.<\/strong><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"75,2,1\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong><span class=\"citation-469\">Kimyoviy vositalar va shunga o\u2018xshash mahsulotlar:<\/span><span class=\"citation-469\"> eksportning <\/span><span class=\"citation-469\">6,0 foizini<\/span><span class=\"citation-469\"> yoki <\/span><span class=\"citation-469\">1 864,0 mln dollarini<\/span><span class=\"citation-469\"> tashkil etib, <\/span><span class=\"citation-469\">19,2 foizga<\/span><span class=\"citation-469\"> (1 564,0 mln dollardan) oshdi<\/span>.<\/strong><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"75,3,1\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong><span class=\"citation-468\">Turli xil tayyor buyumlar:<\/span><span class=\"citation-468\"> ulushi <\/span><span class=\"citation-468\">5,0 foizni<\/span><span class=\"citation-468\"> tashkil etdi, hajmi <\/span><span class=\"citation-468\">1 548,1 mln dollargacha<\/span><span class=\"citation-468\"> o\u2018sdi, bu o\u2018tgan yilgi ko\u2018rsatkichdan (1 012,8 mln dollar) <\/span><span class=\"citation-468\">52,9 foizga<\/span><span class=\"citation-468\"> ko\u2018pdir<\/span>.<\/strong><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Oltin: eksport hajmi 9 900,1 million dollarni tashkil etdi, bu 49,4% ga o&#8217;sish (6 626,6 million dollardan), bu esa 32,0% ulushni tashkil etadi.<\/strong><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p data-path-to-node=\"76\">\u00a0<\/p>\n<p data-path-to-node=\"76\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>O\u2018sish drayverlari: agrosektor va to\u2018qimachilik<\/strong><\/span><\/p>\n<p data-path-to-node=\"77\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Agrar sektor ishonchli o\u2018sishni namoyish etmoqda. 2025-yil yanvar-noyabr oylarida 2 022,2 ming tonna meva va sabzavotlar eksport qilindi. Qiymat jihatidan eksport 1 942,8 mln dollarga yetdi, bu 2024-yilning mos davriga nisbatan 36,8 foizga ko\u2018pdir. <span class=\"citation-467\">Jami eksportda meva-sabzavot mahsulotlarining ulushi <\/span><span class=\"citation-467\">6,3 foizni<\/span><span class=\"citation-467\"> tashkil etdi<\/span>.<\/strong><\/span><\/p>\n<p data-path-to-node=\"78\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>To\u2018qimachilik mahsulotlari eksporti 2 266,1 mln dollarni (jami eksportning 7,3 foizi) tashkil etdi. <span class=\"citation-466\">Yuqori qo\u2018shilgan qiymatga ega tuzilmani qayd etish muhim: asosiy ulushni <\/span><span class=\"citation-466\">tayyor to\u2018qimachilik mahsulotlari (51,6%)<\/span><span class=\"citation-466\"> va <\/span><span class=\"citation-466\">ip-kalava (28,4%)<\/span><span class=\"citation-466\"> egallaydi<\/span>.<\/strong><\/span><\/p>\n<div class=\"source-inline-chip-container ng-star-inserted\">\u00a0<\/div>\n<p data-path-to-node=\"79\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Xizmatlar eksportida rekord o\u2018sish<\/strong><\/span><\/p>\n<p data-path-to-node=\"80\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Xizmatlar sektori valyuta tushumlarining tobora muhim drayveriga aylanmoqda. 2025-yil yanvar-noyabr oylari yakunlari bo\u2018yicha xizmatlar eksporti hajmi 8 478,3 mln AQSH dollarini yoki jami savdo eksporti hajmining 27,4 foizini tashkil etdi. <span class=\"citation-465\">2024-yilning mos davriga (6 577,7 mln dollar) nisbatan ushbu ko\u2018rsatkich <\/span><span class=\"citation-465\">28,9 foizga<\/span><span class=\"citation-465\"> oshdi<\/span>.<\/strong><\/span><\/p>\n<p data-path-to-node=\"81\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Xizmatlar eksporti tarkibida quyidagilar yetakchilik qilmoqda:<\/strong><\/span><\/p>\n<ul data-path-to-node=\"82\">\n<li>\n<p data-path-to-node=\"82,0,1\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong><span class=\"citation-464\">Safarlar (turizm):<\/span> <span class=\"citation-464\">53,3 foiz<\/span><span class=\"citation-464\"> (<\/span><span class=\"citation-464\">4 520,2 mln dollar<\/span><span class=\"citation-464\">) ustun ulushni egallab, O\u2018zbekistonda turizm bumi kuzatilayotganidan dalolat beradi<\/span>.<\/strong><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"82,1,1\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong><span class=\"citation-463\">Transport xizmatlari:<\/span> <span class=\"citation-463\">31,1 foiz<\/span><span class=\"citation-463\"> (<\/span><span class=\"citation-463\">2 639,0 mln dollar<\/span><span class=\"citation-463\">)<\/span>.<\/strong><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"82,2,1\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong><span class=\"citation-462\">Telekommunikatsiya, kompyuter va axborot xizmatlari:<\/span><span class=\"citation-462\"> ulushi <\/span><span class=\"citation-462\">7,9 foiz<\/span><span class=\"citation-462\"> (<\/span><span class=\"citation-462\">666,8 mln dollar<\/span><span class=\"citation-462\">)<\/span>.<\/strong><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"82,3,1\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong><span class=\"citation-461\">Boshqa tadbirkorlik xizmatlari:<\/span> <span class=\"citation-461\">3,1 foiz<\/span><span class=\"citation-461\"> (<\/span><span class=\"citation-461\">263,9 mln dollar<\/span><span class=\"citation-461\">)<\/span>.<\/strong><\/span><\/p>\n<div class=\"source-inline-chip-container ng-star-inserted\">\u00a0<\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-path-to-node=\"83\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Import: Texnologik yangilanish<\/strong><\/span><\/p>\n<p data-path-to-node=\"84\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Importning 18,7 foizga ( 41 885,4 mln dollargacha) o\u2018sishi o\u2018sayotgan iqtisodiyotning modernizatsiyaga bo\u2018lgan ehtiyojlari bilan izohlanadi. Import tarkibida asosiy ulushni quyidagilar egallaydi:<\/strong><\/span><\/p>\n<ul data-path-to-node=\"85\">\n<li>\n<p data-path-to-node=\"85,0,1\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong><span class=\"citation-460\">Mashinalar va transport asbob-uskunalari:<\/span><span class=\"citation-460\"> jami importning <\/span><span class=\"citation-460\">33,6 foizi<\/span><span class=\"citation-460\"> yoki <\/span><span class=\"citation-460\">14 058,3 mln dollar<\/span><span class=\"citation-460\">, bu ishlab chiqarish quvvatlarini yangilash kursi davom etayotganini tasdiqlaydi<\/span>.<\/strong><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"85,1,1\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong><span class=\"citation-459\">Sanoat tovarlari:<\/span> <span class=\"citation-459\">15,7 foiz<\/span><span class=\"citation-459\">, hajmi <\/span><span class=\"citation-459\">6 564,3 mln dollarga<\/span><span class=\"citation-459\"> yetdi<\/span>.<\/strong><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"85,2,1\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong><span class=\"citation-458\">Kimyoviy vositalar:<\/span> <span class=\"citation-458\">12,2 foiz<\/span><span class=\"citation-458\"> yoki <\/span><span class=\"citation-458\">5 099,1 mln dollar<\/span>.<\/strong><\/span><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-path-to-node=\"86\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong><span class=\"citation-457\">Xizmatlar importi <\/span><span class=\"citation-457\">4 465,7 mln dollarni<\/span><span class=\"citation-457\"> (31,0 foiz o\u2018sish) tashkil etdi, bunda ham asosiy moddalar safarlar (<\/span><span class=\"citation-457\">52,1%<\/span><span class=\"citation-457\">) va transport xizmatlari (<\/span><span class=\"citation-457\">19,5%<\/span><span class=\"citation-457\">) hisoblanadi<\/span>.<\/strong><\/span><\/p>\n<p data-path-to-node=\"87\">\u00a0<\/p>\n<p data-path-to-node=\"87\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Xulosa<\/strong><\/span><\/p>\n<p data-path-to-node=\"88\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>2025-yilning 11 oyi yakunlari O\u2018zbekiston iqtisodiyotining tashqi chaqiriqlarga nisbatan barqarorligi va moslashuvchanligidan dalolat beradi. Eksportning (+26,2%) importga (+18,7%) nisbatan ilgarilab o\u2018sishi sharoitida 72,8 mlrd dollarlik tashqi savdo aylanmasiga erishilishi muvozanatli rivojlanishning muhim indikatoridir.<\/strong><\/span><\/p>\n<p data-path-to-node=\"89\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Tayyor mahsulotlar ulushini oshirishga qaratilgan tarkibiy o\u2018zgarishlar, turizm va axborot xizmatlari eksportining rekord darajada o\u2018sishi, shuningdek, importning investitsiyaviy xarakterini saqlab qolish uzoq muddatli iqtisodiy farovonlik uchun mustahkam poydevor yaratmoqda. Xitoy va Rossiya kabi strategik hamkorlar bozorlarida pozitsiyalarning mustahkamlanishi hamda savdo geografiyasining 210 ta mamlakatgacha kengayishi O\u2018zbekistonning mintaqadagi asosiy iqtisodiy tugun sifatidagi maqomini tasdiqlaydi.<\/strong><\/span><\/p>\n<p data-path-to-node=\"90\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Manba: <a href=\"https:\/\/stat.uz\/uz\/matbuot-markazi\/qo-mita-yangiliklar\/65911-o-zbekiston-respublikasi-tashqi-savdo-aylanmasi-2025-yil-yanvar-avgust-4\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">O\u2018zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo\u2018mitasi<\/a><\/strong><\/span><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2025-yilning 11 oyi yakunlariga ko\u2018ra, O\u2018zbekiston tashqi iqtisodiy faoliyatining ta\u2019sirchan kengayishini namoyish etmoqda: savdo aylanmasi 21,8 foizga o\u2018sib, 72,8 mlrd AQSH dollariga yetdi, eksportning o\u2018sish sur\u2019atlari esa importdan sezilarli darajada o\u2018zib ketdi, bu esa iqtisodiyot tarkibidagi sifat o\u2018zgarishlaridan dalolat beradi.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3046,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-5508","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-press"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5508","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5508"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5508\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5510,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5508\/revisions\/5510"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3046"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5508"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5508"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5508"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}