{"id":5625,"date":"2026-01-06T21:32:08","date_gmt":"2026-01-06T16:32:08","guid":{"rendered":"https:\/\/invexi.org\/?p=5625"},"modified":"2026-01-06T21:37:01","modified_gmt":"2026-01-06T16:37:01","slug":"balance-of-payments-international-investment-position-and-external-debt-of-the-republic-of-uzbekistan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/invexi.org\/uz\/press\/balance-of-payments-international-investment-position-and-external-debt-of-the-republic-of-uzbekistan\/","title":{"rendered":"O\u2018zbekiston Respublikasining to\u2018lov balansi, xalqaro investitsiyaviy pozitsiyasi va tashqi qarzi"},"content":{"rendered":"<p><\/p>\n<p data-path-to-node=\"35\"><em><strong>O\u2018zbekiston Respublikasi Markaziy banki 2025-yilning 9 oyi yakunlari bo\u2018yicha ma\u2019lumotlarni e\u2019lon qildi, bu esa iqtisodiyotning tashqi sektori sezilarli darajada mustahkamlanganligini ko\u2018rsatmoqda. Hisobot davri joriy operatsiyalar hisobi ko\u2018rsatkichlarining tubdan yaxshilanishi, investitsiyaviy jozibadorlikning rekord darajada o\u2018sishi va mamlakatning oltin-valyuta zaxiralari ko\u2018rinishidagi &laquo;xavfsizlik yostiqchasi&raquo;ning oshishi bilan tavsiflanadi.<\/strong><\/em><\/p>\n<h3 data-path-to-node=\"36\">1. To\u2018lov balansi: Defitsitning keskin qisqarishi<\/h3>\n<p data-path-to-node=\"37\">Iqtisodiyot barqarorlashuvining asosiy indikatori joriy operatsiyalar hisobi defitsitining keskin qisqarishi bo\u2018ldi. 2025-yilning 9 oyi yakunlariga ko\u2018ra, u bor-yo\u2018g\u2018i 207,3 mln AQSH dollarini tashkil etdi. Bu o\u2018tgan yilning shu davriga nisbatan 15 barobar kam demakdir (o\u2018shanda defitsit 3,1 mlrd dollarga yetgan edi).<\/p>\n<p data-path-to-node=\"38\">Bunday ijobiy dinamika eksport o\u2018sish sur\u2019atlarining importdan o\u2018zib ketishi, shuningdek, transchegaraviy to\u2018lovlarning sezilarli oqimi tufayli mumkin bo\u2018ldi.<\/p>\n<h3 data-path-to-node=\"39\">2. Tashqi savdo: Eksportdagi yuksalish<\/h3>\n<p data-path-to-node=\"40\">O\u2018zbekistonning tashqi savdo aylanmasi global chaqiriqlarga nisbatan barqarorlikni namoyish etib, kengayishda davom etdi.<\/p>\n<ul data-path-to-node=\"41\">\n<li>\n<p data-path-to-node=\"41,0,0\">Eksport: Tovar va xizmatlar eksportining umumiy hajmi 32,8 foizga oshib, 26,1 mlrd dollarga yetdi. O\u2018sishning asosiy drayverlari jahon xomashyo bozorlaridagi qulay narx kon\u2019yunkturasi (oltin narxining 40 foizga, kumushning 29 foizga va misning 5 foizga o\u2018sishi), shuningdek, norezidentlarga ko\u2018rsatilgan xalqaro xizmatlar hajmining ortishi bo\u2018ldi.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"41,1,0\">Import: Import hajmi 15,4 foizga o\u2018sib, 36,7 mlrd dollarni tashkil etdi. Import tarkibi mamlakatdagi yuqori investitsion faollikni aks ettiradi: sanoatni modernizatsiya qilish uchun zarur bo\u2018lgan mashina va uskunalar, kimyo mahsulotlari va xomashyo yetkazib berish hajmi ortmoqda.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"41,2,0\">Savdo balansi: Eksport tushumlarining sezilarli o\u2018sishi sharofati bilan savdo balansining manfiy saldosi 12,6 foizga qisqarib, 10,6 mlrd dollarni tashkil qildi.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h3 data-path-to-node=\"42\">3. Daromadlar va transferlar<\/h3>\n<p data-path-to-node=\"43\">To\u2018lov balansiga birlamchi va ikkilamchi daromadlar tushumi jiddiy ko\u2018mak berdi.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"44\">Xalqaro pul o\u2018tkazmalari hajmining o\u2018sishi sezilarli ijobiy saldo shakllanishiga hissa qo\u2018shdi:<\/p>\n<ul data-path-to-node=\"45\">\n<li>\n<p data-path-to-node=\"45,0,0\">Ikkilamchi daromadlar saldosi 9,8 mlrd dollarni tashkil etdi.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"45,1,0\">Birlamchi daromadlar saldosi 624,9 mln dollar darajasida shakllandi.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-path-to-node=\"46\">Ushbu oqimlar ichki valyuta bozori barqarorligini va aholining to\u2018lov qobiliyatini ta\u2019minlovchi muhim moliyaviy buferga aylandi.<\/p>\n<h3 data-path-to-node=\"47\">4. Investitsiyalar: Xalqaro kapital ishonchi<\/h3>\n<p data-path-to-node=\"48\">Moliyaviy hisob ko\u2018rsatkichlari xorijiy investorlarning O\u2018zbekistondagi islohotlarga bo\u2018lgan yuqori ishonchidan dalolat beradi.<\/p>\n<ul data-path-to-node=\"49\">\n<li>\n<p data-path-to-node=\"49,0,0\">To\u2018g\u2018ridan-to\u2018g\u2018ri xorijiy investitsiyalar (TXI): Mamlakat iqtisodiyotiga to\u2018g\u2018ridan-to\u2018g\u2018ri xorijiy investitsiyalarning sof oqimi o\u2018tgan yilga nisbatan 1,7 barobar o\u2018sib, 2,9 mlrd dollarni tashkil etdi.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"49,1,0\">Portfel investitsiyalari: Portfel investitsiyalarini sof jalb qilish 2,2 barobar ortib, 3,8 mlrd dollarga yetdi. O\u2018sishning asosiy omili xalqaro obligatsiyalar bilan amalga oshirilgan muvaffaqiyatli operatsiyalar bo\u2018lib, bu global o\u2018yinchilarning O\u2018zbekiston qimmatli qog\u2018ozlariga bo\u2018lgan qiziqishini tasdiqlaydi.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-path-to-node=\"50\">Ushbu omillar ta\u2019sirida moliyaviy hisobning manfiy saldosi 955,8 mln dollar darajasida shakllandi.<\/p>\n<h3 data-path-to-node=\"51\">5. Xalqaro investitsiyaviy pozitsiya va zaxiralar<\/h3>\n<p data-path-to-node=\"52\">O\u2018zbekistonning xalqaro maydondagi pozitsiyasi sezilarli darajada mustahkamlandi.<\/p>\n<ul data-path-to-node=\"53\">\n<li>\n<p data-path-to-node=\"53,0,0\">Oltin-valyuta zaxiralari: Jahon bozorida oltin narxining o\u2018sishi va aktivlarni samarali boshqarish fonida, 2025-yil 1-oktabr holatiga ko\u2018ra xalqaro zaxiralar qoldig\u2018i 55 mlrd dollarga yetdi. Yil boshidan buyon zaxiralar deyarli 13,8 mlrd dollarga oshdi, bunda zaxiralarning valyuta qismi 1,5 mlrd dollarga ko\u2018paydi.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"53,1,0\">Investitsiyaviy pozitsiya: Mamlakatning sof xalqaro investitsiyaviy pozitsiyasi 1,6 barobar yaxshilandi. 1-oktabr holatiga ko\u2018ra, rezidentlarning aktivlari majburiyatlardan 21,4 mlrd dollarga oshdi. Mamlakatning valyuta aktivlari 23 foizga (118,5 mlrd dollargacha) o\u2018sib, tashqi majburiyatlarning o\u2018sishidan (+16 foiz) o\u2018zib ketdi.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h3 data-path-to-node=\"54\">6. Tashqi qarz: Mo\u2018tadil o\u2018sish strategiyasi<\/h3>\n<p data-path-to-node=\"55\">Tashqi qarzni boshqarish makroiqtisodiy barqarorlikni saqlashga qaratilgan vazmin yondashuvni namoyish etmoqda.<\/p>\n<ul data-path-to-node=\"56\">\n<li>\n<p data-path-to-node=\"56,0,0\">Davlat tashqi qarzi: 2025-yil 1-oktabr holatiga ko\u2018ra, u 37,4 mlrd dollarni tashkil etdi. Davlat qarzi o\u2018sish sur\u2019atlarining sekinlashishi bo\u2018yicha ijobiy tendensiyani qayd etish muhim: agar birinchi chorakda u 5,7 foizga o\u2018sgan bo\u2018lsa, uchinchi chorakda o\u2018sish bor-yo\u2018g\u2018i 1,2 foizni tashkil qildi.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"56,1,0\">Xususiy sektor: Korporativ sektor va banklarning qarzdorligi (davlat kafolatisiz jalb qilingan) 38 mlrd dollarni tashkil etdi. Ushbu mablag\u2018lar biznesni kengaytirish, aylanma mablag\u2018larni to\u2018ldirish va investitsion loyihalarni amalga oshirishga yo\u2018naltirilmoqda.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-path-to-node=\"57\">Xalqaro moliya institutlari va reyting agentliklari portfel tarkibida imtiyozli uzoq muddatli qarzlar ustunlik qilishini ta\u2019kidlab, O\u2018zbekistonning qarz yukini mo\u2018tadil deb baholamoqda.<\/p>\n<h3 data-path-to-node=\"58\">7. 2026-yil uchun optimistik prognozlar<\/h3>\n<p data-path-to-node=\"59\">Markaziy bank yaqin kelajakda barqaror o\u2018sish traektoriyasi saqlanib qolishini prognoz qilmoqda:<\/p>\n<ul data-path-to-node=\"60\">\n<li>\n<p data-path-to-node=\"60,0,0\">Turizm, IT-sohasi, transport va logistika, shuningdek, O\u2018zbekistonning JSTga a\u2019zo bo\u2018lishi hisobiga eksportning yana 14\u201316 foizga o\u2018sishi kutilmoqda.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"60,1,0\">Xalqaro pul o\u2018tkazmalari hajmi, prognozlarga ko\u2018ra, mehnat migratsiyasi geografiyasini diversifikatsiya qilish hisobiga 12\u201315 foizga oshadi.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"60,2,0\">Joriy operatsiyalar hisobi defitsiti YaIMga nisbatan 3\u20134 foiz bo\u2018lgan xavfsiz diapazonda saqlanib qoladi.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"60,3,0\">Global moliyaviy sharoitlarning yumshashi va jahon bozorlarida foiz stavkalarining pasayishi arzon kredit resurslarini jalb qilish va qarzga xizmat ko\u2018rsatish xarajatlarini kamaytirish uchun qulay zamin yaratadi.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-path-to-node=\"61\">2025-yilning 9 oyi yakunlari ochiqlik, investitsiyalarni jalb qilish va makroiqtisodiy muvozanatga qaratilgan iqtisodiy kursning to\u2018g\u2018riligini tasdiqlamoqda.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"62\"><i data-path-to-node=\"62\" data-index-in-node=\"0\">Manba: <a href=\"https:\/\/cbu.uz\/upload\/medialibrary\/576\/m6phk66dk53hdtnzmycyo2xi9se7voxb\/ru_BOP_IIP_ED_2025Q3.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">O\u2018zbekiston Respublikasi Markaziy banki<\/a><\/i><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>O\u2018zbekiston Respublikasi Markaziy banki 2025-yilning 9 oyi yakunlari bo\u2018yicha ma\u2019lumotlarni e\u2019lon qildi, bu esa iqtisodiyotning tashqi sektori sezilarli darajada mustahkamlanganligini ko\u2018rsatmoqda.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5626,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-5625","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-press"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5625","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5625"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5625\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5632,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5625\/revisions\/5632"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5626"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5625"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5625"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/invexi.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5625"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}