{"id":5773,"date":"2026-01-14T21:38:51","date_gmt":"2026-01-14T16:38:51","guid":{"rendered":"https:\/\/invexi.org\/?p=5773"},"modified":"2026-01-14T21:38:51","modified_gmt":"2026-01-14T16:38:51","slug":"world-bank-global-economic-prospects-for-2026-2027","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/invexi.org\/uz\/press\/world-bank-global-economic-prospects-for-2026-2027\/","title":{"rendered":"Jahon Banki: 2026-2027 yillar uchun Jahon iqtisodiyoti isqollari"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

Global prognoz va O\u02bbzbekiston uchun istiqbollar<\/h2>\n

«Global Economic Prospects, January 2026» hisobotining analitik sharhi<\/strong><\/p>\n

\n

YIG’MA XULOSA<\/h2>\n

Jahon banki «Jahon iqtisodiyoti istiqbollari» hisobotining navbatdagi sonini (2026 yil yanvar) nashr etdi, unda global iqtisodiy tendentsiyalar va mintaqaviy prognozlarning kompleks tahlili taqdim etilgan. Asosiy xulosalar shuni ko\u02bbrsatadiki, jahon iqtisodiyoti savdo va iqtisodiy siyosatdagi nomutanosiblik fonida barqarorlikni saqlab qolmoqda, biroq o\u02bbsish sur’atlari o\u02bbrtacha darajada bo\u02bblib, bu 2020-yillarni 1960-yillardan beri jahon iqtisodiyoti uchun eng zaif o\u02bbn yillikka aylantirishi mumkin.<\/strong><\/em><\/p>\n

O\u02bbzbekiston uchun prognoz ijobiy bo\u02bblib qolmoqda: mamlakat Yevropa va Markaziy Osiyo (YeMO) mintaqasida eng yuqori o\u02bbsish sur’atlaridan birini ko\u02bbrsatishda davom etmoqda, garchi 2025 yildagi 6,2% dan 2026 yilda 6,0% ga va 2027 yilda 5,9% ga bosqichma sekinlashuv kutilmoqda.<\/strong><\/em><\/p>\n

\n

I. GLOBAL IQTISODIY KONTEKST<\/h2>\n

1.1. Jahon iqtisodiyotining umumiy tendentsiyalari<\/h3>\n

Jahon iqtisodiyoti savdo va iqtisodiy siyosatdagi noaniqlikka qaramay, kutilganidan ko\u02bbra katta barqarorlikni namoyon etmoqda. Jahon bankining prognozlariga ko\u02bbra:<\/p>\n

    \n
  • 2026 yil<\/strong>: jahon iqtisodiyoti o\u02bbsishi 2,6%<\/strong> ni tashkil etadi (iyun prognoziga nisbatan yuqoriga qarab qayta ko\u02bbrib chiqilgan)<\/li>\n
  • 2027 yil<\/strong>: 2,7%<\/strong> gacha tezlashishi kutilmoqda<\/li>\n<\/ul>\n

    Bu barqarorlik asosan kutilganidan yuqori o\u02bbsish sur’atlari bilan, ayniqsa, AQSh bilan bog\u02bbliq bo\u02bblib, u 2026 yil prognozining yuqoriga qayta ko\u02bbrib chiqilishining taxminan uchdan ikki qismini ta’minladi.<\/p>\n

    1.2. O\u02bbn yillikning tanqidiy baholash<\/h3>\n

    Hisobotning asosiy xulosasi<\/strong>: agar ushbu prognozlar o\u02bbz tasdig\u02bbini topsa, 2020-yillar 1960-yillardan beri jahon iqtisodiyotining eng zaif o\u02bbsish o\u02bbn yilligi bo\u02bbladi<\/strong>. Bu jiddiy oqibatlarga ega:<\/p>\n

      \n
    • Sustlashgan o\u02bbsish sur’atlari butun dunyo bo\u02bbylab turmush darajasidagi farqni<\/strong> oshirmoqda<\/li>\n
    • 2025 yil oxiriga kelib, deyarli barcha rivojlangan mamlakatlarda aholi jon boshiga daromad 2019 yil darajasidan oshdi<\/li>\n
    • Biroq, rivojlanayotgan mamlakatlarning taxminan to’rtdan biri<\/strong> 2019 yilga nisbatan aholi jon boshiga daromadi pasaygan<\/li>\n<\/ul>\n

      1.3. 2025 yildagi o\u02bbsish omillari<\/h3>\n

      2025 yilda jahon iqtisodiyoti o\u02bbsishiga quyidagilar yordam berdi:<\/p>\n

        \n
      1. Savdoning jadallashuvi<\/strong> iqtisodiy siyosatdagi o\u02bbzgarishlar arafasida<\/li>\n
      2. Global ta’minot zanjirlarining tez qayta qurilishi<\/strong><\/li>\n
      3. Global moliyaviy sharoitlarning yumshatilishi<\/strong><\/li>\n
      4. Suveren spredlarning qisqarishi<\/strong> va aksiyalar kursining o\u02bbsishi<\/li>\n<\/ol>\n

        1.4. 2026-2027 yillar uchun prognoz<\/h3>\n

        2026 yilda vaqtinchalik o\u02bbsish stimullarining susayishi kutilmoqda:<\/p>\n

          \n
        • Savdo va ichki talabning<\/strong> sekinlashuvi<\/li>\n
        • Moliyaviy sharoitlarning yumshatilishi va bir nechta yirik mamlakatlarda byudjet kengayishi sekinlashuvni yumshatishga<\/strong> yordam berishi kerak<\/li>\n
        • Global inflyatsiya<\/strong> 2026 yilda 2,6%<\/strong> darajasida prognoz qilinmoqda (mehnat bozorlarining susayishi va energiya narxlarining pasayishini aks ettiradi)<\/li>\n
        • 2027 yilda savdo oqimlarining moslashuvi va siyosiy noaniqlikning kamayishi fonida iqtisodiy o\u02bbsishning tezlashuvi<\/strong> kutilmoqda<\/li>\n<\/ul>\n

          1.5. Rivojlanayotgan mamlakatlar uchun prognoz<\/h3>\n

          Hisobotda rivojlanayotgan iqtisodiyotlarga alohida e\u02bctibor qaratilgan:<\/p>\n

            \n
          • 2025 yil<\/strong>: o\u02bbsish 4,2%<\/strong><\/li>\n
          • 2026 yil<\/strong>: 4,0%<\/strong> gacha sekinlashuv<\/li>\n
          • 2027 yil<\/strong>: 4,1%<\/strong> gacha ozgina tezlashuv<\/li>\n<\/ul>\n

            Past daromadli mamlakatlar<\/strong> yuqoriroq o\u02bbsish sur’atlarini ko\u02bbrsatadilar:<\/p>\n

              \n
            • 2026-2027 yillar<\/strong>: o\u02bbrtacha 5,6%<\/strong> (ichki talabning mustahkamlanishi, eksportning tiklanishi va inflyatsiyaning sekinlashuvi tufayli)<\/li>\n<\/ul>\n

              Biroq muhim muammo<\/strong> hal etilmagan holda qolmoqda:<\/p>\n

                \n
              • Rivojlanayotgan mamlakatlarda aholi jon boshiga daromad o\u02bbsishi 2026 yilda 3%<\/strong> darajasida prognoz qilinmoqda<\/li>\n
              • Bu 2000-2019 yillar o\u02bbrtacha ko\u02bbrsatkichidan taxminan bir protsent punktga past<\/strong><\/li>\n
              • Bunday sur’atlarda rivojlanayotgan mamlakatlarda aholi jon boshiga daromad rivojlangan mamlakatlar darajasining atigi 12% ini<\/strong> tashkil etishi kutilmoqda<\/li>\n<\/ul>\n

                1.6. Bandlik muammosi<\/h3>\n

                Kelgusi o\u02bbn yil ichida rivojlanayotgan mamlakatlarda 1,2 milliard yosh odam<\/strong> mehnatga layoqatli yoshga yetadi. Jahon banki bandlik muammosini hal qilish uchun uchta asosiy yo\u02bbnalishni<\/strong> belgilaydi:<\/p>\n

                  \n
                1. Kapitalning mustahkamlanishi<\/strong>: jismoniy, raqamli va inson kapitali samaradorlik va bandlikni oshirish uchun<\/li>\n
                2. Biznes muhitini yaxshilash<\/strong>: iqtisodiy siyosatga ishonchni va normativ-huquqiy tartibga solishdagi aniqlikni oshirish<\/li>\n
                3. Investitsiyalarni qo\u02bbllab-quvvatlash uchun xususiy kapitalning keng miqyosda safarbarlanishi<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

                  1.7. Jahon banki bosh iqtisodchisining pozitsiyasi<\/h3>\n

                  Indermit Gill<\/strong>, Jahon banki guruhining bosh iqtisodchisi ta’kidlaydi:<\/p>\n

                  \n

                  «Har yili o\u02bbtgan sayin jahon iqtisodiyoti o\u02bbsishni ta’minlashga qodir emaslashib borayapti va siyosiy noaniqlikka nisbatan barqarorlashib borayotgan ko\u02bbrinadi. Biroq iqtisodiy dinamizm va barqarorlik uzoq vaqt davomida davlat moliyasi va kredit bozorlariga zarar yetkazmasdan farqlanib tura olmaydi.»<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n

                  Hukumatlar uchun tavsiyalar:<\/p>\n

                    \n
                  • Xususiy investitsiyalar va savdoni faol liberallashtirish<\/strong><\/li>\n
                  • Davlat iste’molini cheklash<\/strong><\/li>\n
                  • Yangi texnologiyalar va ta’limga investitsiya kiritish<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n
                    \n

                    II. MINTAQAVIY PROGNOZ: YEVROPA VA MARKAZIY OSIYO<\/h2>\n

                    2.1. Mintaqaviy umumiy ko\u02bbrinish<\/h3>\n

                    Yevropa va Markaziy Osiyo (YeMO) mintaqasi murakkab geosiyosiy vaziyat fonida o\u02bbrtacha o\u02bbsish sur’atlarini ko\u02bbrsatmoqda:<\/p>\n

                      \n
                    • 2025 yil (baho)<\/strong>: 2,4%<\/strong> (sekinlashuv)<\/li>\n
                    • 2026 yil (prognoz)<\/strong>: 2,4%<\/strong> (barqaror)<\/li>\n
                    • 2027 yil (prognoz)<\/strong>: 2,7%<\/strong> (mustahkamlanish)<\/li>\n<\/ul>\n

                      Rossiya, Turkiya va Ukrainani hisobga olmaganda<\/strong>:<\/p>\n

                        \n
                      • Mintaqada 2026-2027 yillarda o\u02bbrtacha o\u02bbsish sur’atlari 3,1%<\/strong> ni tashkil etishi prognoz qilinmoqda<\/li>\n<\/ul>\n

                        2.2. 2025 yildagi sekinlashuvning omillari<\/h3>\n

                        Mintaqada 2025 yilda o\u02bbsishning sekinlashuvi asosan quyidagilarni aks ettiradi:<\/p>\n

                          \n
                        1. Xususiy iste’molning qisqarishi<\/strong>, ayniqsa Rossiya Federatsiyasida qattiq pul-kredit siyosatining kechiktirilgan ta’siri tufayli<\/li>\n
                        2. Savdo siyosatidagi yuqori noaniqlik fonida tashqi salbiy omillar<\/strong><\/li>\n
                        3. Evrozonada sustlashgan o\u02bbsish<\/strong>, eksportni, ayniqsa Markaziy Yevropa va G\u02bbarbiy Balqon mamlakatlarining avtomobil sanoatini cheklamoqda<\/li>\n<\/ol>\n

                          Muhim eslatma<\/strong>: mintaqaning AQSh bozoriga bevosita bog\u02bbliqligi cheklangan bo\u02bblsa-da, u qiymat zanjiri integratsiyasi<\/strong> va evrozonada keyingi sekinlashuvning yon ta’siri tufayli zaif bo\u02bblib qolmoqda<\/strong>.<\/p>\n

                          2.3. 2025 yildagi ijobiy omillar<\/h3>\n

                          Sekinlashuvga qaramay, ijobiy tendentsiyalar kuzatildi:<\/p>\n

                            \n
                          • 2025 yilning birinchi yarmida savdoning o\u02bbrtacha o\u02bbsishi<\/strong> (qisman tariflar oshishi arafasida tovarlar savdosining tezlashishi tufayli)<\/li>\n
                          • Global moliyaviy sharoitlarning yumshatilishi<\/strong>, suveren spredlarning qisqarishi va aksiyalar kursining o\u02bbsishi<\/li>\n
                          • Turizm va pul o\u02bbtkazmalari<\/strong> iqtisodiy faollikning muhim omillari bo\u02bblib qoldi (garchi ularning mintaqa iqtisodiyoti o\u02bbsishiga hissasi kamaydi)<\/li>\n<\/ul>\n

                            2.4. Inflyatsion bosim<\/h3>\n

                            YeMO mintaqasida inflyatsiya vaziyati alohida e\u02bctiborni talab etadi:<\/p>\n

                              \n
                            • Inflyatsiya 2025 yilning birinchi yarmida sekinlashdi<\/strong>, lekin ikkinchi yarmida yana tezlashdi<\/strong><\/li>\n
                            • Umumiy va bazaviy inflyatsiyaning median qiymatlari yuqori darajada<\/strong> qolmoqda, pandemiyadan oldingi ko\u02bbrsatkichlardan oshib ketmoqda<\/li>\n
                            • Aksariyat mamlakatlarda<\/strong> inflyatsiya markaziy banklar maqsadlaridan<\/strong> oshib ketmoqda<\/li>\n<\/ul>\n

                              Narx bosimi manbalari<\/strong>:<\/p>\n

                                \n
                              1. Oziq-ovqat<\/strong> va kommunal xizmatlar<\/strong> narxlarining o\u02bbsishi (ayniqsa Markaziy Osiyo va Ruminiyada)<\/li>\n
                              2. Davom etayotgan barqaror ish haqi o\u02bbsishi<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

                                Markaziy banklar javobi<\/strong>: aksariyat markaziy banklar pul-kredit siyosatlarini o\u02bbzgarishsiz saqladi<\/strong>.<\/p>\n

                                2.5. 2026 yil prognozi<\/h3>\n

                                2026 yilda YeMO mintaqasida o\u02bbsish sur’atlari 2,4%<\/strong> darajasida barqaror qolishi<\/strong> kutilmoqda. Qo\u02bbllab-quvvatlash omillari:<\/p>\n

                                Ijobiy omillar<\/strong>:<\/p>\n

                                  \n
                                1. Inflyatsiyaning pasayishi bilan qo\u02bbllab-quvvatlanadigan barqaror ichki talab<\/strong><\/li>\n
                                2. Moliyaviy sharoitlarning yaxshilanishi<\/strong><\/li>\n
                                3. Yevropa Ittifoqi mablag\u02bblarini o\u02bbzlashtirish faolligi<\/strong><\/li>\n
                                4. Mudofaa xarajatlarining o\u02bbsishi<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

                                  Salbiy omillar<\/strong>:<\/p>\n

                                    \n
                                  1. Evrozonada sustlashgan o\u02bbsish tufayli savdoning sekinlashuvi<\/strong><\/li>\n
                                  2. Savdo tarangligining kuchayishi<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

                                    2.6. Inflyatsiya prognozi<\/h3>\n

                                    YeMO mintaqasida 2026 yilda umumiy inflyatsiya bosqichma pasayishi<\/strong> tovar narxlarining barqarorlashuvi tufayli kutilmoqda.<\/p>\n

                                    Biroq:<\/p>\n

                                      \n
                                    • Aksariyat mamlakatlarda<\/strong> inflyatsiya markaziy banklar maqsadlaridan oshib<\/strong> ketaveradi<\/li>\n
                                    • Bu pul-kredit siyosatini yumshatishga ehtiyotkor yondashuvni<\/strong> nazarda tutadi<\/li>\n<\/ul>\n

                                      2.7. Byudjet konsolidatsiyasi<\/h3>\n

                                      Ko\u02bbplab mamlakatlar 2026-2027 yillarda byudjet konsolidatsiyasini o\u02bbtkazishni rejalashtirmoqda:<\/p>\n

                                        \n
                                      • Defitsitning qisqarishi o\u02bbrtacha<\/strong> bo\u02bblishi kutilmoqda<\/li>\n
                                      • Iqtisodiy o\u02bbsishga faqat cheklangan cheklovchi ta’sir<\/strong> ko\u02bbrsatadi<\/li>\n<\/ul>\n

                                        2.8. Mintaqaning demografik muammolari<\/h3>\n

                                        YeMO mintaqasi mehnat va demografiya sohasida o\u02bbziga xos muammolarga<\/strong> duch kelmoqda:<\/p>\n

                                        Aholining qarishi<\/strong>:<\/p>\n

                                          \n
                                        • Ishchi kuchi sonining o\u02bbsishi sekinlashuvi (Markaziy Osiyodan tashqari)<\/li>\n
                                        • 2050 yilga kelib<\/strong> mintaqada bog\u02bbliqlik koeffitsienti 63%<\/strong> gacha ortadi<\/li>\n<\/ul>\n

                                          Yoshlar bandligi<\/strong>:<\/p>\n

                                            \n
                                          • Kelgusi o\u02bbn yil ichida mehnatga layoqatli aholini taxminan 63 million yosh odam<\/strong> to\u02bbldiradi<\/li>\n
                                          • Ish o\u02bbrinlarini yaratish chegaralanganligi<\/strong> va kasbiy ko\u02bbnikmalarning nomuvofiqlig\u0456<\/strong> ularga ish topishni qiyinlashtirishi mumkin<\/li>\n<\/ul>\n

                                            2.9. YeMO mintaqasi uchun xavflar<\/h3>\n

                                            Prognoz o\u02bbsishning mumkin bo\u02bblgan sekinlashuvi bilan bog\u02bbliq pastga yo\u02bbnaltirilgan xavflar<\/strong> bilan tavsiflanadi:<\/p>\n

                                            O\u02bbsish sur’atlarining pasayish xavflari<\/strong>:<\/p>\n

                                              \n
                                            1. Geosiyosiy xavflar<\/strong>: mojaroning cho’zilishi yoki kuchayishi \u2192 yuqori noaniqlikning saqlanishi va iqtisodiy faollikning yanada zaiflashuvi<\/li>\n
                                            2. Savdo tarangligi<\/strong>: jahon savdosida taranglikning yanada o\u02bbsishi \u2192 savdo va investitsiyalar hajmining qisqarishi (ayniqsa Markaziy Yevropa va G\u02bbarbiy Balqon ochiq iqtisodiyotli mamlakatlarida)<\/li>\n
                                            3. Barqaror inflyatsiya<\/strong>: mehnat bozoridagi tarang vaziyat, ish haqi o\u02bbsishining tezlashuvi, tariflarning oshishi va ta’minot zanjirlaridagi uzilishlar<\/li>\n
                                            4. Moliyaviy sharoitlarning qattiqlashuvi<\/strong>: kapital oqimining ketishi, valyuta kursiga bosim, qarz olish qiymatining oshishi (ayniqsa tashqi moliyalashtirish ehtiyojlari katta bo\u02bblgan mamlakatlarda)<\/li>\n
                                            5. Iqlim xavflari<\/strong>: yanada tez-tez va jiddiy ekstremal ob-havo hodisalari<\/li>\n<\/ol>\n

                                              O\u02bbsishning tezlashuv potentsiali<\/strong>:<\/p>\n

                                                \n
                                              1. Mojaroning yakunlanishi<\/strong>: kutilganidan ertaroq faol harakatlarning tugatilishi \u2192 Ukrainani tiklash bo’yicha investitsiyalarning tezlashuvi va investorlar ishonchining oshishi<\/li>\n
                                              2. Mintaqaviy integratsiya<\/strong>: yangi bitimlar bilan qo\u02bbllab-quvvatlanadigan integratsiyaning chuqurroqlashuvi<\/li>\n
                                              3. Sun’iy intellekt<\/strong>: samaradorlikning tezroq o\u02bbsishi (ayniqsa Markaziy Yevropada kadrlarni qayta tayyorlash va innovatsiyalar sohasidagi siyosat chora-tadbirlari sharti bilan)<\/li>\n<\/ol>\n
                                                \n

                                                III. MARKAZIY OSIYO: QIYOSIY TAHLIL<\/h2>\n

                                                3.1. Submintaqaning umumiy tavsifi<\/h3>\n

                                                Markaziy Osiyo YeMO mintaqasida eng yuqori iqtisodiy o\u02bbsish sur’atlaridan birini<\/strong> ko\u02bbrsatmoqda, yevropa mamlakatlari hamda Janubiy Kavkaz va G\u02bbarbiy Balqon mamlakatlaridan sezilarli darajada oldinda turmoqda.<\/p>\n

                                                3.2. Markaziy Osiyo mamlakatlari bo\u02bbyicha qiyosiy prognoz jadvali<\/h3>\n\n\n\n\n\n\n\n\n
                                                Mamlakat<\/th>\n2023<\/th>\n2024<\/th>\n2025 (baho)<\/th>\n2026 (prognoz)<\/th>\n2027 (prognoz)<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n
                                                Qozog\u02bbiston<\/strong><\/td>\n5,1%<\/td>\n5,0%<\/td>\n6,0%<\/strong><\/td>\n4,5%<\/td>\n3,9%<\/td>\n<\/tr>\n
                                                Qirg\u02bbiz Respublikasi<\/strong><\/td>\n9,0%<\/td>\n9,0%<\/td>\n9,2%<\/strong><\/td>\n6,5%<\/td>\n6,8%<\/td>\n<\/tr>\n
                                                Tojikiston<\/strong><\/td>\n8,3%<\/td>\n8,4%<\/td>\n8,0%<\/strong><\/td>\n6,2%<\/td>\n4,7%<\/td>\n<\/tr>\n
                                                O\u02bbzbekiston<\/strong><\/td>\n6,3%<\/td>\n6,6%<\/td>\n6,2%<\/strong><\/td>\n6,0%<\/td>\n5,9%<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

                                                Eslatma: Jahon banki Turkmaniston bo\u02bbyicha ishonchli va sifatli ma’lumotlarning yetishmasligi tufayli ma’lumot nashr etmaydi.<\/em><\/p>\n

                                                3.3. Submintaqa bo\u02bbyicha asosiy kuzatishlar<\/h3>\n
                                                  \n
                                                1. \n

                                                  2025 yilgi o\u02bbsish liderlari<\/strong>:<\/p>\n

                                                    \n
                                                  • Qirg\u02bbiz Respublikasi<\/strong> \u2013 rekord 9,2%<\/strong> (YeMO mintaqasida eng yuqori ko\u02bbrsatkich)<\/li>\n
                                                  • Tojikiston<\/strong> \u2013 8,0%<\/strong><\/li>\n
                                                  • O\u02bbzbekiston<\/strong> \u2013 6,2%<\/strong><\/li>\n
                                                  • Qozog\u02bbiston<\/strong> \u2013 6,0%<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n
                                                  • \n

                                                    Sekinlashuv tendentsiyasi<\/strong>:<\/p>\n

                                                      \n
                                                    • Barcha Markaziy Osiyo mamlakatlari 2026-2027 yillarda o\u02bbsish sur’atlarining bosqichma sekinlashuvini<\/strong> ko\u02bbrsatmoqda<\/li>\n
                                                    • Bu jahon tendentsiyalarini va tiklanish davridan keyingi normallashuvni aks ettiradi<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n
                                                    • \n

                                                      O\u02bbsishning barqarorligi<\/strong>:<\/p>\n

                                                        \n
                                                      • Sekinlashuv bilan ham Markaziy Osiyo o\u02bbsish sur’atlari jahon o\u02bbrtacha<\/strong> (2,6-2,7%) va mintaqaviy o\u02bbrtacha<\/strong> (2,4-2,7%) ko\u02bbrsatkichlaridan sezilarli darajada yuqori<\/strong> bo\u02bblib qolmoqda<\/li>\n
                                                      • O\u02bbzbekiston<\/strong> Markaziy Osiyo mamlakatlari orasida eng barqaror prognozni<\/strong> ko\u02bbrsatmoqda<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ol>\n
                                                        \n

                                                        IV. O\u02bbZBEKISTON: BATAFSIL TAHLIL VA ISTIQBOLLAR<\/h2>\n

                                                        4.1. O\u02bbzbekiston YaIM o\u02bbsishining dinamikasi<\/h3>\n

                                                        O\u02bbzbekiston barqaror va yuqori iqtisodiy o\u02bbsish sur’atlarini<\/strong> ko\u02bbrsatishda davom etmoqda:<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
                                                        Yil<\/th>\nYaIM o\u02bbsish sur’ati<\/th>\nTavsif<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n
                                                        2023<\/strong><\/td>\n6,3%<\/strong><\/td>\nKuchli o\u02bbsishning bazaviy yili<\/td>\n<\/tr>\n
                                                        2024<\/strong><\/td>\n6,6%<\/strong><\/td>\nO\u02bbsishning tezlashuvi<\/td>\n<\/tr>\n
                                                        2025<\/strong><\/td>\n6,2%<\/strong> (baho)<\/td>\nOzgina sekinlashuv<\/td>\n<\/tr>\n
                                                        2026<\/strong><\/td>\n6,0%<\/strong> (prognoz)<\/td>\nSekinlashuvning davomi<\/td>\n<\/tr>\n
                                                        2027<\/strong><\/td>\n5,9%<\/strong> (prognoz)<\/td>\nBarqarorlashuv<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

                                                        4.2. O\u02bbzbekistonning pozitsiyasi<\/h3>\n

                                                        Global kontekstda<\/strong>:<\/p>\n

                                                          \n
                                                        • O\u02bbzbekiston o\u02bbsish sur’atlari jahon o\u02bbrtacha ko\u02bbrsatkichlaridan ikki barobarga ko\u02bbp<\/strong> (2,6-2,7%)<\/li>\n
                                                        • Rivojlanayotgan mamlakatlarning o\u02bbrtacha o\u02bbsish sur’atlaridan sezilarli darajada oshib ketmoqda<\/strong> (4,0-4,1%)<\/li>\n<\/ul>\n

                                                          Mintaqaviy kontekstda<\/strong> (YeMO):<\/p>\n

                                                            \n
                                                          • O\u02bbzbekiston mintaqaviy o\u02bbrtacha ko\u02bbrsatkichdan 2,5 barobar yuqori<\/strong> o\u02bbsish sur’atlarini ko\u02bbrsatmoqda (2,4-2,7%)<\/li>\n
                                                          • 2025 yil yakunlari bo\u02bbyicha Markaziy Osiyo mamlakatlari orasida Qirg\u02bbiziston (9,2%) va Tojikistondan (8,0%) keyin uchinchi o\u02bbrinda<\/strong> turadi<\/li>\n<\/ul>\n

                                                            Submintaqaviy kontekstda<\/strong> (Markaziy Osiyo):<\/p>\n

                                                              \n
                                                            • O\u02bbzbekiston keskin tebranishlarsiz eng barqaror o\u02bbsish traektoriyasini<\/strong> ko\u02bbrsatmoqda<\/li>\n
                                                            • Prognozlashtirilgan sekinlashuv minimal<\/strong>: ikki yil davomida atigi 0,3 protsent punkt (6,2% dan 5,9% gacha)<\/li>\n<\/ul>\n

                                                              4.3. O\u02bbzbekiston iqtisodiyotining kuchli tomonlari<\/h3>\n

                                                              O\u02bbzbekistonning yuqori va barqaror o\u02bbsish sur’atlari quyidagilar bilan bog\u02bbliq:<\/p>\n

                                                                \n
                                                              1. Strukturaviy islohotlar<\/strong>: 2017 yilda boshlangan iqtisodiyotni liberallashtirish davomiylik<\/li>\n
                                                              2. Ichki talab<\/strong>: aholi daromadlarining o\u02bbsishi fonida barqaror iste’mol<\/li>\n
                                                              3. Investitsiya faolligi<\/strong>: keng miqyosdagi infratuzilma loyihalari va TIni jalb qilish<\/li>\n
                                                              4. Demografik dividend<\/strong>: yosh va o\u02bbsayotgan aholi (YeMO mintaqasining ko\u02bbpchilik mamlakatlaridan farqli o\u02bblaroq)<\/li>\n
                                                              5. Iqtisodiyotning diversifikatsiyasi<\/strong>: xom ashyoga bog\u02bbliq bo\u02bblmagan tarmoqlarning rivojlanishi<\/li>\n<\/ol>\n

                                                                4.4. Prognozlashtirilgan sekinlashuvning omillari<\/h3>\n

                                                                2026-2027 yillarda o\u02bbsish sur’atlarining ozgina sekinlashuvi quyidagilar bilan bog\u02bbliq:<\/p>\n

                                                                Tashqi omillar<\/strong>:<\/p>\n

                                                                  \n
                                                                1. Jahon savdosining sekinlashuvi<\/strong> va savdo siyosatidagi noaniqlik<\/li>\n
                                                                2. Asosiy savdo hamkorlarida<\/strong> sustlashgan o\u02bbsish (evrozona, Rossiya Federatsiyasi, Xitoy)<\/li>\n
                                                                3. Tovar narxlarining normallashuvi<\/strong> (shu jumladan tabiiy gaz, oltin, paxta)<\/li>\n<\/ol>\n

                                                                  Ichki omillar<\/strong>:<\/p>\n

                                                                    \n
                                                                  1. Bazaviy ta’sir<\/strong>: bir necha yillik yuqori o\u02bbsishdan keyin<\/li>\n
                                                                  2. Ishlab chiqarish quvvatlari cheklovlari<\/strong>: investitsiya loyihalarini amalga oshirish uchun vaqt zarur<\/li>\n
                                                                  3. Inflyatsion bosim<\/strong>: ayniqsa oziq-ovqat va kommunal xizmatlar qismida (Jahon banki tomonidan Markaziy Osiyo uchun ta’kidlangan)<\/li>\n<\/ol>\n

                                                                    4.5. Inflyatsiya va pul-kredit siyosati<\/h3>\n

                                                                    Jahon banki Markaziy Osiyo uchun alohida qayd etadi:<\/p>\n

                                                                      \n
                                                                    • Narx bosimi<\/strong> asosan oziq-ovqat<\/strong> va kommunal xizmatlar<\/strong> narxlarining o\u02bbsishi bilan bog\u02bbliq<\/li>\n
                                                                    • Barqaror ish haqi o\u02bbsishi<\/strong> davom etmoqda<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                      Bu O\u02bbzbekiston Markaziy bankidan talab qiladi:<\/p>\n

                                                                        \n
                                                                      • Pul-kredit siyosatini yumshatishga ehtiyotkor yondashuvni<\/strong> saqlab qolish<\/li>\n
                                                                      • O\u02bbsishni qo\u02bbllab-quvvatlash<\/strong> va inflyatsiyani cheklash<\/strong> o\u02bbrtasida muvozanatni saqlash<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                        4.6. O\u02bbzbekistonning demografik ustunligi<\/h3>\n

                                                                        Aholining qarishi muammosiga<\/strong> duch kelayotgan YeMO mintaqasining ko\u02bbpchilik mamlakatlaridan farqli o\u02bblaroq, O\u02bbzbekiston demografik ustunlikka<\/strong> ega:<\/p>\n

                                                                        Ijobiy jihatlar<\/strong>:<\/p>\n

                                                                          \n
                                                                        • Yosh aholi<\/strong>: aholi tarkibida yoshlarning katta ulushi<\/li>\n
                                                                        • O\u02bbsayotgan ishchi kuchi<\/strong> (mintaqaning boshqa mamlakatlaridan farqli o\u02bblaroq, ularda ishchi kuchi o\u02bbsishining sekinlashuvi prognoz qilinmoqda)<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                          Muammolar<\/strong>:<\/p>\n

                                                                            \n
                                                                          • O\u02bbsayotgan ishchi kuchi uchun yetarli ish o\u02bbrinlarini<\/strong> yaratish zarurati<\/li>\n
                                                                          • Mehnat bozori ehtiyojlari bilan kasbiy ko\u02bbnikmalarning nomuvofiqligini<\/strong> bartaraf etish<\/li>\n
                                                                          • Ta’lim<\/strong> va kasbiy tayyorgarlik<\/strong>ga investitsiyalar<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                            4.7. O\u02bbzbekiston uchun strategik tavsiyalar<\/h3>\n

                                                                            Jahon bankining tahliliga asoslanib, yuqori o\u02bbsish sur’atlarini saqlash uchun O\u02bbzbekiston quyidagilarni amalga oshirishi kerak:<\/p>\n

                                                                            1. Samaradorlikni oshirish<\/strong>:<\/p>\n

                                                                              \n
                                                                            • Raqamli texnologiyalar<\/strong> va sun’iy intellekt<\/strong>ga investitsiyalar<\/li>\n
                                                                            • Jismoniy infratuzilma<\/strong>ni modernizatsiya qilish<\/li>\n
                                                                            • Inson kapitali<\/strong>ni ta’lim va sog’liqni saqlash orqali rivojlantirish<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                              2. Biznes muhitini yaxshilash<\/strong>:<\/p>\n

                                                                                \n
                                                                              • Shaffoflik<\/strong> va tartibga solishning bashoratliligi<\/strong>ni oshirish<\/li>\n
                                                                              • Huquqiy qonunchilik<\/strong> va mulkchilik huquqlarini himoya qilish<\/strong>ni mustahkamlash<\/li>\n
                                                                              • Biznes uchun ma’muriy to\u02bbsiqlarni<\/strong> kamaytirish<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                3. Xususiy kapitalning safarbarlanishi<\/strong>:<\/p>\n

                                                                                  \n
                                                                                • Moliya sektori<\/strong> va moliyalashtirish vositalarini rivojlantirish<\/li>\n
                                                                                • Davlat-xususiy sheriklik<\/strong> uchun sharoit yaratish<\/li>\n
                                                                                • Ustuvor tarmoqlarga to’g’ridan-to’g’ri xorijiy investitsiyalar<\/strong>ni jalb qilish<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                  4. Iqtisodiyotning diversifikatsiyasi<\/strong>:<\/p>\n

                                                                                    \n
                                                                                  • Eksportga yo\u02bbnaltirilgan<\/strong> xom ashyoga bog\u02bbliq bo\u02bblmagan tarmoqlarni rivojlantirish<\/li>\n
                                                                                  • Innovatsiyalar<\/strong> va texnologik startaplar<\/strong>ni qo\u02bbllab-quvvatlash<\/li>\n
                                                                                  • Xizmatlar sektori<\/strong> va raqamli iqtisodiyot<\/strong>ni rivojlantirish<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                    5. Mintaqaviy integratsiya<\/strong>:<\/p>\n

                                                                                      \n
                                                                                    • Markaziy Osiyoda savdo-iqtisodiy hamkorlik<\/strong>ni chuqurlashtirish<\/li>\n
                                                                                    • Mintaqaviy infratuzilma loyihalari<\/strong>da ishtirok etish<\/li>\n
                                                                                    • Transport-logistika salohiyati<\/strong>ni rivojlantirish<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                      6. Byudjet barqarorligi<\/strong>:<\/p>\n

                                                                                        \n
                                                                                      • Davlat qarzi<\/strong>ni ehtiyotkorlik bilan boshqarish<\/li>\n
                                                                                      • Tashqi zarbalarga qarshi turish uchun byudjet zahiralarini<\/strong> yaratish<\/li>\n
                                                                                      • Davlat xarajatlari samaradorligi<\/strong>ni oshirish<\/li>\n<\/ul>\n

                                                                                        4.8. O\u02bbzbekiston uchun xavflar va imkoniyatlar<\/h3>\n

                                                                                        Asosiy xavflar<\/strong>:<\/p>\n

                                                                                          \n
                                                                                        1. Tashqi savdo xavflari<\/strong>: dunyoda savdo tarangligi va proteksionizmning kuchayishi<\/li>\n
                                                                                        2. Geosiyosiy xavflar<\/strong>: savdo yo\u02bbnalishlariga ta’sir qiluvchi mintaqaviy mojarolarning kuchayishi<\/li>\n
                                                                                        3. Tovar xavflari<\/strong>: asosiy eksport tovarlarining narxlaridagi o\u02bbzgaruvchanlik<\/li>\n
                                                                                        4. Iqlim xavflari<\/strong>: qurg\u02bboqchilik va ekstremal ob-havo hodisalari qishloq xo\u02bbjaligiga ta’siri<\/li>\n
                                                                                        5. Moliyaviy xavflar<\/strong>: global moliyaviy sharoitlarning qattiqlashuvi, qarz olish qiymatining oshishi<\/li>\n<\/ol>\n

                                                                                          Asosiy imkoniyatlar<\/strong>:<\/p>\n

                                                                                            \n
                                                                                          1. Demografik dividend<\/strong>: o\u02bbsayotgan ishchi kuchidan iqtisodiy o\u02bbsish uchun foydalanish<\/li>\n
                                                                                          2. Raqamlashtirish<\/strong>: raqamli texnologiyalar va sun’iy intellektni tezlashtirilgan joriy etish<\/li>\n
                                                                                          3. Mintaqaviy integratsiya<\/strong>: Markaziy Osiyoda iqtisodiy aloqalarni chuqurlashtirish foydalari<\/li>\n
                                                                                          4. Tranzit salohiyati<\/strong>: transport-logistika markazi sifatida rivojlanish<\/li>\n
                                                                                          5. Yashil energetika<\/strong>: qayta tiklanadigan energiya manbalariga investitsiyalar<\/li>\n<\/ol>\n
                                                                                            \n

                                                                                            V. QIYOSIY TAHLIL: O\u02bbZBEKISTON VA MINTAQANING BOSHQA MAMLAKATLARI<\/h2>\n

                                                                                            5.1. O\u02bbzbekiston vs Markaziy Yevropa mamlakatlari<\/h3>\n

                                                                                            Markaziy Yevropa<\/strong> (Polsha, Ruminiya):<\/p>\n