2025-yil davomida O‘zbekiston iqtisodiyotiga yo‘naltirilgan investitsiyalar hajmi 591,1 trln so‘mni tashkil etdi. Bu ko‘rsatkich so‘nggi besh yil ichida deyarli 1,8 barobarga oshganini ko‘rsatadi. Shu bilan birga, xorijiy investitsiyalar ulushi rekord darajadagi 47,5 foizga ko‘tarildi.

Investitsiyalarning umumiy dinamikasi

O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2025-yilning yanvar-dekabr oylarida mamlakat iqtisodiyoti va ijtimoiy sohasini rivojlantirish uchun 591,1 trln so‘m miqdoridagi asosiy kapitalga investitsiyalar o‘zlashtirildi. Bu 2024-yilga nisbatan 10,5 foizga ko‘pdir.

Besh yillik dinamika barqaror o‘sishni namoyish etmoqda: investitsiyalar hajmi 2021-yildagi 236,6 trln so‘mdan 2025-yilda 591,1 trln so‘mga yetdi — o‘sish 1,8 barobar. Eng yuqori o‘sish sur’atlari 2024-yilda (131,3%) qayd etilgan bo‘lsa, 2025-yil bir oz mo‘tadilroq, ammo barqaror 110,5 foizli o‘sishni ko‘rsatdi.

Moliyalashtirish tarkibi

2025-yilda moliyalashtirish manbalari tarkibi markazlashmagan investitsiyalarning ustunligi bilan xarakterlanadi:

Markazlashgan investitsiyalar 62,6 trln so‘mni (umumiy hajmning 10,6 foizi) tashkil etib, 13,6 foizga oshdi:

• Budjet mablag‘lari: 28,0 trln so‘m (4,7%)

• Tiklanish va taraqqiyot jamg‘armasi mablag‘lari: 2,1 trln so‘m (0,4%)

• Davlat kafolati ostidagi xorijiy kreditlar: 32,5 trln so‘m (5,5%)

Markazlashmagan investitsiyalar 528,5 trln so‘mga (89,4%) yetib, 10,2 foizga ko‘paydi:

• Xorijiy investitsiyalar va kafolatlanmagan kreditlar: 389,6 trln so‘m (65,9%)

• Korxonalarning o‘z mablag‘lari: 90,3 trln so‘m (15,3%)

• Aholi mablag‘lari: 37,5 trln so‘m (6,3%)

• Tijorat banklari kreditlari: 11,1 trln so‘m (1,9%)

E’tiborli jihati shundaki, so‘nggi besh yil ichida markazlashmagan investitsiyalar ulushi 2021-yildagi 80,8 foizdan 2025-yilda 89,4 foizga ko‘tarildi. Bu investitsiya jarayonlarida xususiy sektorning roli kuchayib borayotganidan dalolat beradi.

Xorijiy investitsiyalar va kreditlar

Xorijiy investitsiyalar dinamikasi ayniqsa hayratlanarli bo‘ldi. 2025-yilda o‘zlashtirilgan jami xorijiy investitsiyalar va kreditlar hajmi 33,5 mlrd AQSH dollarini (422,1 trln so‘m) tashkil etdi:

• Xorijiy investitsiyalar: 281,1 trln so‘m (22,4 mlrd dollar), o‘sish 146,9% — bu eng yuqori o‘sish ko‘rsatkichidir.

• Kafolat ostidagi xorijiy kreditlar: 32,5 trln so‘m (2,6 mlrd dollar), o‘sish 127,2%.

• Kafolatlanmagan xorijiy kreditlar: 108,5 trln so‘m (8,6 mlrd dollar), o‘sish 113,2%.

Jami hajmdagi xorijiy investitsiyalar ulushi 2024-yildagi 36,0 foizdan 2025-yilda 47,5 foizga yetdi, bu esa O‘zbekiston iqtisodiyotining xalqaro investorlar uchun jozibadorligi ortib borayotganini tasdiqlaydi.

Investitsiyalarning tarmoqlar bo‘yicha tarkibi

Iqtisodiy faoliyat turlari bo‘yicha investitsiyalarning taqsimlanishi diversifikatsiyalashgan yondashuvni ko‘rsatadi:

Investitsiya hajmi bo‘yicha TOP-5 tarmoq:

1. Qayta ishlash sanoati — 160,5 trln so‘m (27,2%)

2. Elektr, gaz va bug‘ bilan ta’minlash — 78,3 trln so‘m (13,3%)

3. Tog‘-kon sanoati — 58,8 trln so‘m (9,9%)

4. Qishloq, o‘rmon va baliq xo‘jaligi — 51,2 trln so‘m (8,7%)

5. Uy-joy qurilishi — 46,6 trln so‘m (7,9%)

Xorijiy investitsiyalar tarkibida yetakchilar:

• Qayta ishlash sanoati (33,2%)

• Elektr va gaz ta’minoti (17,1%)

• Tog‘-kon sanoati (11,9%)

• Qishloq xo‘jaligi (9,2%)

Hududiy taqsimot

Investitsiyalarni jalb qilish hajmi bo‘yicha yetakchilar:

• Toshkent shahri — 105,7 trln so‘m

• Toshkent viloyati — 79,4 trln so‘m

• Namangan viloyati — 61,1 trln so‘m

• Navoiy viloyati — 43,1 trln so‘m

• Buxoro viloyati — 42,9 trln so‘m

Xorijiy investitsiyalar ulushi bo‘yicha ajralib turuvchi hududlar:

• Namangan viloyati (82,3%)

• Navoiy viloyati (82,0%)

• Andijon viloyati (77,7%)

• Buxoro viloyati (76,9%)

Ijtimoiy infratuzilmani rivojlantirish

Ijtimoiy sohadagi investitsiyalar ham ijobiy dinamikani ko‘rsatdi:

Uy-joy qurilishi:

• 15 908,8 ming kv. m uy-joy foydalanishga topshirildi (o‘sish 2,8%).

• Qishloq joylarda — 10 538,1 ming kv. m (jami hajmning 66,2 foizi).

Muhandislik infratuzilmasi:

• Suv quvurlari tarmoqlari: 925,1 km, shundan qishloq joylarda — 745 km (80,5%).

• Gaz quvurlari tarmoqlari: 17,9 km, shundan qishloq joylarda — 9,8 km.

Uy-joyni foydalanishga topshirish bo‘yicha yetakchilar:

• Toshkent viloyati — 1 997,7 ming kv. m

• Xorazm viloyati — 1 769,7 ming kv. m

• Farg‘ona viloyati — 1 630,8 ming kv. m

• Namangan viloyati — 1 533,2 ming kv. m

• Buxoro viloyati — 1 518,6 ming kv. m

Xulosalar va istiqbollar

O‘zbekistonning 2025-yildagi investitsiya ko‘rsatkichlari quyidagilarni namoyish etadi:

• Barqaror o‘sish — investitsiyalar hajmi besh yil ichida deyarli ikki barobar oshdi.

• Xorijiy kapitalning rekord darajadagi oqimi — xorijiy investitsiyalar 146,9 foizga o‘sib, ularning ulushi 47,5 foizga yetdi.

• Iqtisodiyotning diversifikatsiyasi — investitsiyalar ham an’anaviy, ham yangi tarmoqlarga yo‘naltirilmoqda.

• Xususiy sektor ustunligi — investitsiyalarning 89,4 foizi markazlashmagan manbalar hissasiga to‘g‘ri kelmoqda.

• Muvozanatli hududiy rivojlanish — barcha hududlar investitsiyalarni faol jalb qilayotganini ko‘rsatmoqda.

• Ijtimoiy infratuzilma rivoji — ayniqsa, qishloq joylarda uy-joy va muhandislik infratuzilmasi qurilishi davom etmoqda.

Ushbu ko‘rsatkichlar O‘zbekistondagi investitsiya muhitining jozibadorligi ortib borayotganidan va uzoq muddatli iqtisodiy o‘sish uchun qulay sharoitlar yaratilganidan dalolat beradi.

Manba: O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi