2026-yil fevral oyida Oʻzbekistonda inflyatsiya dinamikasi yigʻma ko‘rsatkich bo‘yicha moʻtadil bo‘lib qoldi, biroq isteʼmol savati ichida sezilarli notekislik saqlanib qoldi.
Oʻzbekiston Respublikasi Milliy statistika qoʻmitasi maʼlumotlariga ko‘ra, yigʻma isteʼmol narxlari indeksi (INI) bir oyda 100,6%, yil boshidan 101,3%, yillik nisbatda esa 107,3% ni tashkil etdi. Taqqoslash uchun, 2025-yil fevral oyida bu ko‘rsatkichlar mos ravishda 100,5%, 101,3% va 110,1% bo‘lgan. Meva-sabzavot mahsulotlari narxlaridagi o‘zgarishlar hisobga olinmaganda, yigʻma INI bir oyda 100,5%, 2026-yil yanvar–fevralda 101,1%, yillik nisbatda esa 108,3% ni tashkil etdi.
Fevral oyida asosiy narx bosimi yana oziq-ovqat segmentida shakllandi. Asosiy oziq-ovqat mahsulotlari orasida qoʻy goʻshti 2,6% ga, suyaksiz mol goʻshti 1,6% ga, suyakli mol goʻshti 1,6% ga, parranda goʻshti 1,4–1,8% ga, shakar 2,2% ga, kolbasa mahsulotlari 0,9–1,0% ga, tuxum 0,7% ga, xom sut o‘rtacha 0,4% ga, un 0,5% ga, o‘simlik yog‘i esa o‘rtacha 0,4% ga qimmatlashdi. Hisobotda alohida qayd etilishicha, fevral oyida narxlarning o‘zgarishi ham import, ham mahalliy mol goʻshtiga nisbatan kuzatilgan va respublika bo‘yicha mol goʻshtining 1 kilogrammi o‘rtacha 500–2 000 soʻm oraligʻida oshgan.
Shu bilan birga, ayrim oziq-ovqat pozitsiyalarida narxlar pasaydi. Bir oy davomida guruch va guruch oqshogʻi o‘rtacha 0,9% ga, ko‘k choy 0,3% ga, tayyor nonushta shaklidagi donli mahsulotlar 0,5% ga, marmelad 0,2% ga arzonlashdi. Bu fevral oyida oziq-ovqat segmentidagi dinamika bir yo‘nalishli bo‘lmaganini ko‘rsatadi: go‘sht va bazaviy savatning bir qator pozitsiyalarida o‘sish kuzatilgan bo‘lsa, ayrim bakaliya va tayyor mahsulotlarda pasayish qayd etilgan.
Meva-sabzavot guruhida sezilarli volatillik saqlanib qoldi. Eng katta o‘sish pomidorda 12,1%, qovoqda 11,7%, kartoshkada 5,0%, bulgʻor qalampirida 4,2%, olmada 4,1%, limonda 3,6%, bananda 3,0%, sabzi va karamda 1,8% dan qayd etildi. Shu bilan birga, bodring 13,8% ga, mandarin 5,6% ga, apelsin 5,4% ga, lavlagi 1,7% ga va piyoz 0,9% ga arzonlashdi. Demak, fevral oyidagi oziq-ovqat inflyatsiyasiga nafaqat go‘sht mahsulotlari, balki meva-sabzavot guruhidagi sezilarli tebranishlar ham taʼsir ko‘rsatdi.
Turar joy xizmatlari, suv, elektr, gaz va boshqa yonilgʻi turlari bo‘limida asosiy omil ayrim hududlarda maishiy chiqindilarni olib ketish uchun to‘lovlarning oshirilishi bo‘ldi. Asosiy kommunal xizmatlar tariflari nisbatan barqaror bo‘lib turgan bir paytda, aynan ushbu xizmat turi respublika bo‘yicha o‘rtacha 4,7% ga, yillik nisbatda esa 32,6% ga qimmatlashdi. Uy-joy ijarasi to‘lovi oy davomida 0,5% ga, turar joy binolariga xizmat ko‘rsatish va taʼmirlash bo‘yicha materiallar hamda xizmatlar o‘rtacha 0,4% ga oshdi. Yillik nisbatda ushbu bo‘lim eng yuqori indekslardan birini — 117,5% ni ko‘rsatdi.
Sogʻliqni saqlash sohasida narxlar o‘sishi nisbatan bir maromda bo‘ldi. Ambulator davolash va reabilitatsiya xizmatlari oy davomida 1,1% ga, diagnostika vizualizatsiya xizmatlari 0,8% ga, statsionar davolash xizmatlari 0,6% ga, dori vositalari va tibbiy mahsulotlar 0,4% ga qimmatlashdi. Fevral yakunida “Sogʻliqni saqlash” bo‘limi bo‘yicha indeks 2026-yil yanvariga nisbatan 100,6%, 2025-yil dekabriga nisbatan 101,2% va 2025-yil fevraliga nisbatan 105,2% ni tashkil etdi.
Transport bo‘limida aralash dinamika kuzatildi. Benzin bo‘yicha o‘rtacha isteʼmol narxi bir oyda 0,5% ga pasaydi. Bunda AI-92 benzini 0,5% ga arzonlashdi, AI-95 0,7% ga pasaydi, AI-98 va AI-100 markalari esa 0,3% ga qimmatlashdi. Propan narxi 1,9% ga oshib, 1 litr uchun yuqori narx chegarasi 8 500 soʻmni tashkil etdi. Metan narxi sezilarli o‘zgarmadi — 0,1%, biroq u 2025-yil fevraliga nisbatan 30,3% yuqori darajada saqlanib qoldi. Bundan tashqari, shaxsiy transport vositalariga texnik xizmat ko‘rsatish va taʼmirlash xizmatlari, shuningdek yo‘lovchi tashish xizmatlari ham bo‘limga bosim ko‘rsatdi: uzoq masofaga qatnaydigan poyezdlarda yo‘lovchi tashish xizmatlarining o‘rtacha narxi 14,0% ga, aviaqatnovlar esa 4,4% ga oshdi. Yillik nisbatda “Transport” bo‘limi indeksi 110,9% ni tashkil etdi.
“Maishiy tovarlar va xizmatlar, turli tovarlar va xizmatlar” bo‘limida kategoriya ichida keng diapazondagi o‘zgarishlar qayd etildi. Fevral oyida qisqa muddatli INI yuqori chegarasi qimmatbaho metallardan yasalgan nikoh uzuklari bo‘yicha 101,5% ni, quyi chegarasi esa boshqa toifalarga kiritilmagan shaxsiy foydalanish uchun boshqa priborlar, buyumlar va tovarlar bo‘yicha 99,8% ni tashkil etdi. Yillik INI bo‘yicha chegara 132,1% dan 100,3% gacha bo‘lib, quyi ko‘rsatkich tish choʻtkasiga to‘g‘ri keldi. Boshqa bo‘limlarda narxlarning o‘zgarishi yigʻma ko‘rsatkichga sezilarli taʼsir ko‘rsatmadi.
Agar MIIT O‘R 2018 bo‘limlari kesimida qaralsa, oylik nisbatda eng sezilarli o‘sish “Oziq-ovqat mahsulotlari va spirtsiz ichimliklar” bo‘limida kuzatilib, indeks 101,0% ni tashkil etdi. Undan keyin “Sogʻliqni saqlash”, “Restoranlar va mehmonxonalar xizmatlari”, shuningdek “Maishiy tovarlar va xizmatlar, turli tovarlar va xizmatlar” bo‘limlari 100,6% dan qayd etildi. “Turar joy xizmatlari, suv, elektr, gaz va boshqa yonilgʻi turlari” bo‘limi 100,5%, “Transport” bo‘limi ham 100,5% ni ko‘rsatdi. Yillik nisbatda eng yuqori ko‘rsatkichlar “Sugʻurtalash va moliyaviy xizmatlar”da 140,3%, “Turar joy xizmatlari, suv, elektr, gaz va boshqa yonilgʻi turlari”da 117,5%, “Transport”da 110,9%, “Axborot va aloqa”da 110,0%, “Restoranlar va mehmonxonalar xizmatlari”da 108,4% va “Maishiy tovarlar va xizmatlar, turli tovarlar va xizmatlar”da 108,0% bo‘ldi.
Hududiy manzara umuman olganda barqaror bo‘lib qoldi. Hisobotda qisqa muddatli hamda yillik yigʻma INI bo‘yicha o‘rtacha respublika ko‘rsatkichidan katta farq qayd etilmagani alohida ko‘rsatilgan. Oylik nisbatda eng yuqori ko‘rsatkich Qashqadaryo va Navoiy viloyatlarida qayd etilib, 100,9% ni tashkil etdi. Yillik nisbatda eng yuqori ko‘rsatkich Fargʻona viloyatida — 107,8%, eng past ko‘rsatkich esa Jizzax viloyatida — 106,7% bo‘ldi. Samarqand viloyatida yillik INI 107,3%, Toshkent viloyatida 106,9%, Toshkent shahrida 107,1%, Qoraqalpogʻiston Respublikasida esa 107,6% ni tashkil etdi.
Asosiy guruhlar bo‘yicha inflyatsiya tarkibi quyidagicha shakllandi. 2026-yil fevral oyida barcha tovarlar bo‘yicha INI bir oyda 100,6%, yil boshidan 101,3%, yillik nisbatda 105,6% ni tashkil etdi. Oziq-ovqat mahsulotlari bo‘yicha indeks bir oyda 100,9%, yil boshidan 101,7%, yillik nisbatda 105,9% bo‘ldi. Nooziq-ovqat mahsulotlari bo‘yicha ko‘rsatkich mos ravishda 100,2%, 100,7% va 105,2% ni tashkil etdi. Xizmatlar bo‘yicha indeks bir oyda 100,6%, yil boshidan 101,4%, yillik nisbatda 113,3% ni ko‘rsatdi. Shu bilan birga, aynan xizmatlar yillik o‘sish surʼati bo‘yicha asosiy yirik guruhlar orasida yetakchi bo‘lib qoldi, garchi bu ko‘rsatkich 2025-yil fevralidagi 127,1% darajadan ancha past bo‘lsa ham.
MIIT bo‘limlarining yigʻma INI o‘zgarishiga taʼsir tuzilmasi fevral oyidagi inflyatsiyada oziq-ovqatning ustun rolini yana bir bor tasdiqlaydi. Qisqa muddatli yigʻma ko‘rsatkichga eng katta taʼsir “Oziq-ovqat va spirtsiz ichimliklar” bo‘limi narxlaridagi o‘zgarishlar hissasiga to‘g‘ri kelib, INIni 0,37 foiz bandiga yoki umumiy o‘sishning 60,7% iga oshirdi. “Turar joy xizmatlari, suv, elektr, gaz va boshqa yonilgʻi turlari” hamda “Transport” bo‘limlaridagi narx o‘zgarishlari yigʻma ko‘rsatkichni yana jami 0,11 foiz bandiga oshirdi. Qolgan bo‘limlar yana 0,13 foiz band qo‘shdi. Fevral oyidagi jami taʼsir 0,61 foiz bandini tashkil etdi.
2026-yil boshidan boshlab jamgʻarilgan taʼsir tarkibi ham shunga yaqin bo‘ldi: yigʻma INI o‘sishiga jami taʼsir 1,29 foiz bandini tashkil etdi. Eng katta hissa yana oziq-ovqat va spirtsiz ichimliklar bo‘limiga to‘g‘ri keldi. “Sugʻurtalash va moliyaviy xizmatlar” bo‘limidagi narxlar o‘sishi hisobiga 2026-yil yanvar–fevral oylarida yigʻma INI yana 0,12 foiz bandiga yoki umumiy o‘sishning 9,3% iga oshdi. Yana 0,25 foiz band turar joy xizmatlari, transport hamda maishiy tovarlar va xizmatlar bo‘limlari hisobidan shakllandi.
Hisobotda alohida blok sifatida geometrik Yang formulasi bo‘yicha qo‘shimcha INI ham keltirilgan. 2026-yil yanvaridan boshlab Milliy statistika qo‘mitasi ushbu indeksni tahliliy maqsadlar uchun shakllantira boshladi. 2026-yil fevral oyida bu ko‘rsatkich oldingi oyga nisbatan 100,6%, 2025-yil dekabriga nisbatan esa 101,2% ni tashkil etdi. Shu bilan birga, statistik organ bu ko‘rsatkich asosiy INIning o‘rnini bosmasligini va unga muqobil emasligini alohida taʼkidlaydi. Bo‘limlar kesimida qo‘shimcha indeks qiymatlari umuman olganda asosiy indeksga yaqin, biroq ayrim toifalarda farqlar sezilarli. Eng yaqqol misol — “Sugʻurtalash va moliyaviy xizmatlar”: geometrik Yang formulasi bo‘yicha indeks 2025-yil dekabriga nisbatan 121,8% bo‘lsa, asosiy INIda bu ko‘rsatkich 141,2% ni tashkil etdi.
Hisobotning uslubiy qismi eʼlon qilingan maʼlumotlarni to‘g‘ri talqin qilish uchun muhimdir. 2026-yil yanvaridan boshlab oylik INI hisobi 517 ta tovar va xizmat turiga asoslanadi, 2025-yilda esa bu ko‘rsatkich 510 ta edi. Shundan 419 tasi tovarlar, 98 tasi xizmatlardir. Hisob-kitoblar aholi xarajatlari tarkibi haqidagi maʼlumotlar hamda isteʼmol narxlari o‘zgarishi haqidagi maʼlumotlar asosida olib boriladi. Narxlar haqidagi maʼlumotlar Nukus shahri, Toshkent shahri, viloyatlar markazlari, shuningdek tanlanma asosda shahar va tuman markazlaridan yigʻiladi. Hisob-kitoblarda CAPI maʼlumotlari, onlayn-kassa cheklariga asoslangan maʼmuriy tranzaksion maʼlumotlar, eStat tizimi orqali xizmat ko‘rsatuvchi provayderlar va chakana sotuvchilardan olingan maʼlumotlar, web scraping asosidagi internet manbalari hamda CATI telefon so‘rovlari maʼlumotlaridan foydalaniladi. Narxlar har oy 1-sanadan 25-sanagacha yigʻiladi. Asosiy INI modifikatsiyalangan arifmetik Yang formulasi asosida shakllantiriladi, geometrik Yang formulasi bo‘yicha indeks esa qo‘shimcha tahliliy ko‘rsatkich sifatida eʼlon qilinadi.
Hisobotning yakuniy qismida isteʼmol narxlari indekslarini shakllantirish metodikasi, OʻzR MIIT–2018 tasniflagichi hamda isteʼmol narxlari indeksi bo‘yicha xalqaro qo‘llanmaga oid foydali havolalar ham keltirilgan.
Shunday qilib, 2026-yil fevral oyida Oʻzbekistonda yigʻma INI oylik kesimda moʻtadil o‘sishni saqlab qoldi, biroq inflyatsiyaning ichki tarkibi notekis bo‘lib qoldi. Yigʻma ko‘rsatkichga eng katta bosimni oziq-ovqat segmenti berishda davom etdi, yillik nisbatda esa eng yuqori o‘sish surʼatlari xizmatlar, turar joy-kommunal blok, transport hamda sugʻurta-moliyaviy segmentlarda saqlanib qoldi. Bu Oʻzbekistondagi inflyatsiya dinamikasini baholashda nafaqat umumiy ko‘rsatkichni, balki uning tovar, xizmat va hududlar bo‘yicha tarkibini ham tahlil qilish zarurligini anglatadi.