O‘ndan ortiq O‘zbekiston banklari islom bankchiligini ishga tushirishga hozirlik ko‘rishmoqda. Bu haqida O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvi Raisi Timur Ishmetov «O‘zbekiston 24» telekanaliga bergan intervyusida ma’lum qildi. Uning so‘zlariga ko‘ra, tegishli qonun rasman qabul qilinganidan so‘ng, tartibga soluvchi mamlakatda islomiy moliyalashtirishning to‘liq infratuzilmasini shakllantirishga qaratilgan me’yoriy hujjatlarni ishlab chiqishga kirishadi.
Oliy Majlis Senati islom bankchiligi to‘g‘risidagi qonunni 2026-yil fevral oyi boshida ma’qulladi. Hujjat banklar uchun ish faoliyatining ikki formatini ko‘zda tutadi: faqat islomiy moliya tamoyillari asosida ishlash yoki bunday mahsulotlarni an’anaviy bank xizmatlari bilan uyg‘unlashtirish. Bundan tashqari, Markaziy bank va moliya tashkilotlari huzurida islom moliya kengashlari — faoliyatning shariat me’yorlariga muvofiqligini ta’minlovchi organlar tashkil etilishi belgilangan. Hozirda qonun O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev tomonidan ko‘rib chiqilmoqda.
Qonunchilik jarayoni bilan parallel ravishda birinchi amaliy qadam amalga oshirilmoqda: 2026-yilda mamlakatdagi tijorat banklaridan birida birinchi islomiy darcha ochilishi rejalashtirilgan.
Bozor salohiyati o‘ta yuqori baholanmoqda. Yevrosiyo taraqqiyot banki (YeTB) prognozlariga ko‘ra, O‘zbekistonda islom bankchiligi aktivlari 2033-yilga kelib 2,4 mlrd dollarga yetadi, sukuq hajmi esa 1,8 mlrd dollardan oshadi. Markaziy Osiyo miqyosida islom bankchiligining jami aktivlari 2028-yilga kelib 2,5 mlrd dollar darajasida va 2033-yilga kelib qariyb 6,3 mlrd dollar darajasida prognoz qilinmoqda; mintaqaviy sukuq bozori hajmi mos ravishda 2,1 mlrd va 5,6 mlrd dollarni tashkil etadi. YeTB tahlilchilari ushbu o‘sishni mintaqa aholisi sonining ko‘payishi va islom tamoyillariga mos keladigan moliyaviy mahsulotlarga bo‘lgan talabning barqaror ortishi bilan bog‘lamoqda.
Islom bankchiligining rivojlanishi O‘zbekiston uchun Fors ko‘rfazi mamlakatlari va boshqa islom moliya markazlaridan kapital jalb qilish, infratuzilma va investitsiya loyihalarini uzoq muddatli moliyalashtirish manbalarini diversifikatsiya qilish, shuningdek, diniy me’yorlarga amal qilishga yo‘naltirilgan aholini moliyaviy xizmatlar bilan qamrab olishni kengaytirish uchun qo‘shimcha imkoniyatlar ochadi.
Manba: Kursiv Uzbekistan