2026-yil yanvar oyida O‘zbekistonning tashqi savdo aylanmasi $5.830,5 mln.ni tashkil etdi, bu 2025-yil yanvariga nisbatan $1.318,6 mln.ga yoki 29,2% ga ko‘pdir. Eksport hajmi $1.693,1 mln.ga yetib (29%), 26,7% ga oshdi, import esa $4.137,4 mln.ni tashkil etib (71%), 30,3% ga ko‘paydi. Natijada tashqi savdo manfiy saldosi -$2 444,3 mln.ni tashkil etdi.
Bu shuni anglatadiki, 2026-yil boshida mamlakat tashqi savdo faolligi sezilarli kuchaydi, biroq import hamon eksportdan ham hajm, ham o‘sish sur’atlari bo‘yicha tezroq o‘sdi.
Tashqi savdo geografiyasi
2026-yil yanvar oyida O‘zbekiston dunyoning 145 dan ortiq mamlakati bilan savdo aloqalarini amalga oshirdi. Quyida umumiy tashqi savdo aylanmasi bo‘yicha eng yirik savdo hamkorlari keltirilgan.
| № | Mamlakat nomi | Tashqi savdo aylanmasi, mln AQSh dollari | Jami tashqi savdo aylanmasidagi ulushi | Import, mln AQSh dollari | Jami importdagi ulushi | Eksport, mln AQSh dollari | Jami eksportdagi ulushi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Xitoy | 1 624,3 | 27,9% | 1 446,3 | 35,0% | 178,1 | 10,5% |
| 2 | Rossiya Federatsiyasi | 1 091,0 | 18,7% | 765,2 | 18,5% | 325,8 | 19,2% |
| 3 | Qozog‘iston | 414,1 | 7,1% | 332,5 | 8,0% | 81,6 | 4,8% |
| 4 | Turkiya | 207,4 | 3,6% | 123,1 | 3,0% | 84,3 | 5,0% |
| 5 | Afg‘oniston | 139,6 | 2,4% | 2,9 | 0,1% | 136,7 | 8,1% |
| 6 | Koreya Respublikasi | 126,8 | 2,2% | 123,8 | 3,0% | 3,0 | 0,2% |
| 7 | Fransiya | 123,6 | 2,1% | 20,0 | 0,5% | 103,6 | 6,1% |
| 8 | Germaniya | 106,9 | 1,8% | 95,5 | 2,3% | 11,4 | 0,7% |
| 9 | Turkmaniston | 96,6 | 1,7% | 82,9 | 2,0% | 13,7 | 0,8% |
| 10 | BAA | 94,3 | 1,6% | 52,9 | 1,3% | 41,4 | 2,4% |
| 11 | AQSh | 93,3 | 1,6% | 61,1 | 1,5% | 32,1 | 1,9% |
| 12 | Hindiston | 86,8 | 1,5% | 81,5 | 2,0% | 5,3 | 0,3% |
| 13 | Belarus | 83,5 | 1,4% | 67,6 | 1,6% | 15,9 | 0,9% |
| 14 | Qirg‘iz Respublikasi | 64,8 | 1,1% | 18,3 | 0,4% | 46,5 | 2,7% |
| 15 | Tojikiston | 63,9 | 1,1% | 18,2 | 0,4% | 45,7 | 2,7% |
| 16 | Portugaliya | 47,0 | 0,8% | ma’lumot keltirilmagan | ma’lumot keltirilmagan | ma’lumot keltirilmagan | ma’lumot keltirilmagan |
| 17 | Eron | 41,6 | 0,7% | ma’lumot keltirilmagan | ma’lumot keltirilmagan | ma’lumot keltirilmagan | ma’lumot keltirilmagan |
| 18 | Italiya | 40,0 | 0,7% | ma’lumot keltirilmagan | ma’lumot keltirilmagan | ma’lumot keltirilmagan | ma’lumot keltirilmagan |
| 19 | Avstriya | 39,5 | 0,7% | ma’lumot keltirilmagan | ma’lumot keltirilmagan | ma’lumot keltirilmagan | ma’lumot keltirilmagan |
| 20 | Ukraina | 35,4 | 0,6% | ma’lumot keltirilmagan | ma’lumot keltirilmagan | ma’lumot keltirilmagan | ma’lumot keltirilmagan |
Savdo tuzilmasi cheklangan doiradagi hamkorlarga yuqori darajada jamlanganini ko‘rsatadi. Eng yirik yigirma davlat O‘zbekiston umumiy tashqi savdo aylanmasining 79,2% ini shakllantirdi. Importda jamlanish bundan ham yuqori: eng yirik o‘nta davlat jami importning 76,8% ini, dastlabki yetti davlat esa 71,8% ini ta’minladi. Eksportda jamlanish nisbatan pastroq bo‘lsa-da, bu yerda ham eng yirik o‘nta yo‘nalish jami eksportning 63,5% ini, dastlabki olti davlat esa 53,8% ini ta’minladi.
Umumiy tashqi savdo aylanmasi hajmi bo‘yicha mutlaq yetakchi Xitoy bo‘lib, ko‘rsatkich $1.624,3 mln.ni tashkil etdi. Undan keyin Rossiya $1.091,0 mln. va Qozog‘iston $414,1 mln. bilan joylashdi. Ushbu uch yo‘nalish mamlakat jami tashqi savdo aylanmasining yarmidan ko‘prog‘ini shakllantirdi.
Eksport: xizmatlar roli kuchaygan o‘sish
2026-yil yanvar oyida O‘zbekiston eksporti $1.693,1 mln.ni tashkil etdi, bu ko‘rsatkich bir yil avval $1.336,2 mln. edi. Eksport tarkibidagi eng muhim xususiyat xizmatlar ulushining yanada ortganidir. Ularning hajmi $742,1 mln.ga yetdi va jami eksportdagi ulushi 43,8% ni tashkil etdi.
Tovarlar qismida eksportning eng yirik yo‘nalishlari sanoat tovarlari — $306,7 mln., kimyoviy moddalar va shunga o‘xshash mahsulotlar — $169,0 mln., oziq-ovqat mahsulotlari va tirik hayvonlar — $168,8 mln., turli tayyor buyumlar — $121,0 mln., shuningdek mashinalar va transport uskunalari — $80,5 mln. bo‘ldi. Bunda mashinalar va transport uskunalari eksporti ayniqsa keskin o‘sib, 2025-yil yanvariga nisbatan 2,1 baravar oshdi.
Aksincha, mineral yoqilg‘i, moylash materiallari va shunga o‘xshash mahsulotlar eksporti $59,5 mln.gacha kamaydi va uning umumiy eksportdagi ulushi 3,5% gacha qisqardi.
Asosiy eksport bozorlari
O‘zbekiston eksportining eng yirik yo‘nalishlari Rossiya — $325,8 mln., Xitoy — $178,1 mln., Afg‘oniston — $136,7 mln., Fransiya — $103,6 mln., Turkiya — $84,3 mln. va Qozog‘iston — $81,6 mln. bo‘ldi. Rossiya jami eksportning 19,2% ini, Xitoy 10,5% ini, Afg‘oniston 8,1% ini, Fransiya esa 6,1% ini ta’minladi.
Bu shuni ko‘rsatadiki, 2026-yil yanvar oyida O‘zbekiston eksporti nafaqat eng yirik iqtisodiy hamkorlarga, balki ayrim mintaqaviy bozorlarga ham tayangan, bu bozorlarda O‘zbekiston yetkazib berishlari ulushi nisbatan yuqori bo‘lib qolmoqda.
Tovar eksportini nima shakllantirdi
Oziq-ovqat mahsulotlari eksportida asosiy o‘rinni sabzavot va mevalar — $102,6 mln., shuningdek don va undan tayyorlangan mahsulotlar — $49,0 mln. egalladi. Kimyo guruhida eng yirik pozitsiyalar noorganik kimyoviy moddalar — $109,1 mln. va o‘g‘itlar — $28,4 mln. bo‘ldi.
Sanoat tovarlari guruhida to‘qimachilik kalavasi, matolar, tayyor buyumlar va shunga o‘xshash mahsulotlar — $127,6 mln., shuningdek rangli metallar — $111,0 mln. asosiy o‘rinni egalladi. Mashinalar va transport uskunalari toifasida eng yirik pozitsiyalar elektrotelekommunikatsiya, ovoz yozish va ovozni qayta eshittirish apparatlari va uskunalari — $20,6 mln., elektr mashinalari va asboblari — $18,3 mln., energiya hosil qiluvchi mashinalar va uskunalar — $16,5 mln., ayrim tarmoqlar uchun mo‘ljallangan maxsus mashinalar — $10,3 mln. va avtomobillar — $9,2 mln. bo‘ldi.
Turli tayyor buyumlar orasida kiyim-kechak va kiyim aksessuarlari yetakchi bo‘lib, ularning hajmi $87,5 mln.ni tashkil etdi.
Meva-sabzavot mahsulotlari
2026-yil yanvar oyida 106,8 ming tonna meva-sabzavot mahsulotlari eksport qilindi. Bir yil avval bu ko‘rsatkich 94,1 ming tonnani tashkil etgan edi. Qiymat ifodasida eksport $99,4 mln.ga yetdi, bu 2025-yil yanvariga nisbatan 21,6% ga ko‘pdir. Meva-sabzavot mahsulotlarining jami eksportdagi ulushi 5,9% ni tashkil etdi.
Asosiy hissani mevalar — $37,1 mln., sabzavotlar — $14,8 mln., quritilgan uzum — $13,1 mln., mosh — $8,7 mln., karam — $6,6 mln., quritilgan o‘rik — $6,5 mln., yeryong‘oq va yong‘oqlar — $5,8 mln., quritilgan olxo‘ri — $5,7 mln. hamda uzum — $5,7 mln. ta’minladi. Alohida e’tiborga loyiq jihat shundaki, anor eksporti 2026-yil yanvar oyida $4,6 mln.ga yetdi, holbuki bir yil oldingi shu davrda u amalda kuzatilmagan.
To‘qimachilik va xizmatlar eksporti
To‘qimachilik mahsulotlari eksporti $216,5 mln.ni yoki jami eksportning 12,8% ini tashkil etdi. 2025-yil yanvariga nisbatan bu ko‘rsatkich 9,0% ga oshdi. To‘qimachilik eksporti tarkibida tayyor to‘qimachilik buyumlari 51,4%, kalava ip 31,3% ulush bilan yetakchilik qildi. Trikotaj mato ulushi 8%, gazlama 7%, paypoq mahsulotlari 2%, gilamlar esa 1% ni tashkil etdi.
Xizmatlar eksporti $742,1 mln.ga yetib, o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 44,1% ga oshdi. Uning tarkibida safarlar 47,9%, transport xizmatlari 35,9%, telekommunikatsiya, kompyuter va axborot xizmatlari 10,9%, boshqa ishbilarmonlik xizmatlari esa 1,9% ulushga ega bo‘ldi.
Aynan xizmatlar 2026-yil yanvar oyida eksport o‘sishining eng yirik omiliga aylandi va umumiy eksport savatidagi o‘rnini sezilarli mustahkamladi.
Import: savdo taqchilligi kengayishining asosiy drayveri
2026-yil yanvar oyida import hajmi $4.137,4 mln.ni tashkil etdi. Bir yil avval bu ko‘rsatkich $3.175,7 mln. edi. 30,3% lik o‘sish eksport sur’atidan yuqori bo‘lgani sababli tashqi savdo manfiy saldosining yanada kengayishiga olib keldi.
Importning eng yirik yo‘nalishlari mashinalar va transport uskunalari — $1.486,7 mln., sanoat tovarlari — $573,8 mln., kimyoviy moddalar va shunga o‘xshash mahsulotlar — $488,1 mln., oziq-ovqat mahsulotlari va tirik hayvonlar — $431,5 mln., shuningdek mineral yoqilg‘i, moylash materiallari va shunga o‘xshash mahsulotlar — $406,1 mln. bo‘ldi.
Mashinalar va transport uskunalari jami importning 35,9% ini tashkil etdi. Sanoat tovarlari ulushi 13,9%, kimyo mahsulotlari 11,8%, oziq-ovqat mahsulotlari 10,4%, mineral yoqilg‘i 9,8%, xizmatlar esa 10,7% bo‘ldi.
Import geografiyasi
O‘zbekiston 125 dan ortiq mamlakatdan tovar va xizmatlar import qildi. Eng katta hajm Xitoy — $1.446,3 mln., Rossiya — $765,2 mln. va Qozog‘iston — $332,5 mln. hissasiga to‘g‘ri keldi. Keyingi o‘rinlarda Koreya Respublikasi — $123,8 mln., Turkiya — $123,1 mln., Germaniya — $95,5 mln. va Turkmaniston — $82,9 mln. qayd etildi.
Shunday qilib, mamlakat import tuzilmasi eksportga nisbatan ancha ko‘proq jamlangan bo‘ldi. Faqat Xitoyning o‘zi O‘zbekiston jami importining 35,0% ini ta’minladi, Xitoy va Rossiya birgalikda esa importning yarmidan ko‘prog‘ini shakllantirdi.
Importni nima shakllantirdi
Oziq-ovqat importida asosiy hajm don va undan tayyorlangan mahsulotlar — $127,0 mln., go‘sht va go‘sht mahsulotlari — $70,7 mln., sabzavot va mevalar — $64,0 mln., shakar va shakar mahsulotlari — $48,2 mln. hissasiga to‘g‘ri keldi.
Mineral yoqilg‘i segmentida asosiy pozitsiyalar neft, neft mahsulotlari va shunga o‘xshash materiallar — $205,4 mln., shu jumladan avtomobil benzini — $170,0 mln., shuningdek tabiiy va sun’iy gaz — $167,6 mln. bo‘ldi. Ayniqsa gaz importi alohida ajralib turadi: u 2025-yil yanvariga nisbatan 6,9 baravar oshdi.
Kimyo importida yetakchi o‘rinlarni tibbiy va farmatsevtika mahsulotlari — $179,4 mln., birlamchi shakldagi plastmassalar — $85,1 mln., kimyoviy materiallar va mahsulotlar — $57,1 mln., organik kimyoviy moddalar — $56,8 mln., efir moylari, rezinoidlar va parfyumeriya moddalar — $48,7 mln. egalladi.
Jami importning asosiy qismi mashinalar va transport uskunalaridan iborat bo‘ldi. Ushbu guruh ichida elektr mashinalari, apparatlar va asboblar — $283,3 mln., avtomobillar — $282,5 mln., aniq tarmoqlar uchun mo‘ljallangan mashinalar — $217,8 mln., sanoat uchun umumiy qo‘llaniladigan mashina va uskunalar — $202,0 mln., elektrotelekommunikatsiya uskunalari — $192,3 mln., energiya hosil qiluvchi mashinalar va uskunalar — $118,4 mln., shuningdek avtomatik ma’lumotlarni qayta ishlash uchun ofis texnikasi va uskunalari — $107,2 mln. eng yirik pozitsiyalar bo‘ldi.
Yengil avtomobillar importi $137,1 mln.ga yetib, 4,4 baravar oshdi. Telekommunikatsiya uskunalari importi esa 2025-yil yanvaridagi darajaga nisbatan 195,4% ga yetdi.
Sanoat tovarlari orasida cho‘yan va po‘lat — $278,9 mln., metall buyumlar — $77,0 mln., to‘qimachilik kalavasi, matolar va shunga o‘xshash mahsulotlar — $48,9 mln., po‘kak va yog‘och buyumlari — $38,1 mln., qog‘oz, karton va ulardan tayyorlangan buyumlar — $36,2 mln., rezina buyumlar — $36,0 mln. eng yirik import pozitsiyalari bo‘ldi.
Xizmatlar importi
2026-yil yanvar oyida xizmatlar importi $443,0 mln.ni yoki jami importning 10,7% ini tashkil etdi. 2025-yil yanvariga nisbatan u 26,3% ga oshdi.
Import qilinayotgan xizmatlar tarkibida safarlar 56,2%, transport xizmatlari 18,7%, telekommunikatsiya, kompyuter va axborot xizmatlari 10,2%, boshqa ishbilarmonlik xizmatlari esa 8,7% ulush bilan ustunlik qildi.
Xulosa
2026-yil yanvar oyida O‘zbekiston tashqi savdo faolligi sezilarli ravishda kengaydi. Biroq bu o‘sishning asosiy mazmuni nafaqat savdo hajmining ortishi, balki importning eksportga nisbatan tezroq oshganidadir. Natijada tashqi savdo manfiy saldosi $2.444,3 mln.gacha kengaydi.
Yil boshida eksport tuzilmasida xizmatlar, ayniqsa safarlar va transport xizmatlari tobora muhim rol o‘ynadi. Tovar eksportida sanoat mahsulotlari, kimyo mahsulotlari, oziq-ovqat, to‘qimachilik va meva-sabzavot segmenti sezilarli o‘rinni saqlab qoldi. Import esa asosan mashina va uskunalar, yoqilg‘i, kimyo mahsulotlari, sanoat va oziq-ovqat tovarlari hisobidan shakllandi.
Tashqi savdo geografiyasi nuqtayi nazaridan mamlakatning asosiy hamkorlari Xitoy, Rossiya va Qozog‘iston bo‘lib qoldi. Shu bilan birga, importda ayniqsa Xitoyning ustunligi yaqqol ko‘rindi, eksportda esa tuzilma nisbatan ko‘proq diversifikatsiyalashgan bo‘lsa-da, unda ham cheklangan doiradagi davlatlar ulushi yuqori bo‘lib qoldi.