VASHINGTON, 2025-yil, 15-dekabr – Jahon banki ijrochi direktorlar kengashi O‘zbekiston uchun 250 million dollar miqdoridagi moliyalashtirish paketini ma’qulladi. Ushbu mablag‘lar “Shaharlarda yashash va unumdorlikni oshirish uchun qulay sharoitlar yaratish” (Livable and Productive Cities Program, LPCP) dasturi doirasida mamlakatning 16 ta tuman va shahrida aholi va biznes uchun munitsipal infratuzilma va xizmatlarni rivojlantirishga yo‘naltiriladi.

O‘zbekistondagi 37 mln aholining yarmidan ko‘pi shaharlarda yashashadi. 2050-yilga borib ushbu ko‘rsatkich 60 foizdan oshishi kutilmoqda. Urbanizatsiya jarayonining jadallashuvi shaharni rejalashtirish va boshqarish tizimini, infratuzilma va kommunal xizmatlarni, shu jumladan jamoat transporti va chiqindilarni boshqarish xizmatlarini takomillashtirishni talab qiladi.

Shu bilan birga, shaharlarning nazoratsiz o‘sishi, eskirgan kommunal va ijtimoiy infratuzilma, shuningdek, aholining suv ta`minoti va kanalizatsiya xizmatlari, yo‘llar va jamoat joylaridan foydalanish imkoniyatining cheklanganligi, fuqarolarning turmush sifati va biznes unumdorligini pasaytirmoqda. Bu muammolar zilzila, jazirama issiq, shaharlarni suv bosishi kabi tabiiy-iqlimiy favqulodda vaziyatlar ta’sirida yanada chuqurlashmoqda.

Ushbu masalalarga yechim topish uchun hukumat 2025-yilda hududlarni jadal kompleks rivojlantirish dasturini ishga tushirdi. Ushbu davlat dasturi jami 3,6 mln aholi istiqomat qiladigan 16 ta strategik muhim tuman va shaharlarda infratuzilmaviy va iqtisodiy rivojlanishni qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan.

Jahon banki tomonidan moliyalashtiriladigan LPCP dasturi davlat dasturida nazarda tutilgan tadbirlarni amalga oshirishni qo‘llab-quvvatlaydi va mamlakatning 13 ta hududida infratuzilmani rivojlantirishga yordam beradi. Yangiyo‘l va Marg‘ilon shaharlari, shuningdek, respublika bo‘yicha 14 ta tuman, jumladan, Qo‘ng‘irot, Chimboy, Asaka, G‘ijduvon, G‘allaorol, Yakkabog‘, Xatirchi, Chortoq, Bulung‘ur, Sirdaryo, Denov, Quva, Shovot va Hazorasp tumanlari shular jumlasidandir.

LPCP dasturi Iqtisodiyot va moliya vazirligi (IMV) tomonidan maqsadli viloyatlar, tumanlar va shaharlardagi mahalliy hokimiyat organlari bilan kelishilgan holda amalga oshiriladi. Dastur quyidagi maqsadlarga erishishni ko‘zlaydi:

• Aholi va biznesning munitsipal infratuzilma va xizmatlardan foydalanish imkoniyatlarini kengaytirish. Bunda ijtimoiy, kommunal, transport, savdo, ishbilarmonlik, turizm infratuzilmasi va jamoat joylarini rivojlantirishga sarmoya kiritiladi. Bular tibbiyot va maktabgacha ta’lim muassasalari, maktablar, suv ta’minoti va kanalizatsiya tizimlari, jamoat hojatxonalari, yo‘llar, piyodalar hududlari, bozorlar, bog‘lar, shaharni suv toshqinidan himoya qilish inshootlari, shuningdek, tegishli tuman va shaharlarda talab qilinadigan boshqa infratuzilmalardir.

LPCP dasturi doirasida yerlarning olib qo‘yilishi yoki fuqarolarning majburiy ko‘chirilishiga olib kelishi mumkin bo‘lgan infratuzilma loyihalari moliyalashtirilmaydi.

• Fuqarolarning yashashi uchun qulay shart-sharoitlar yaratish, biznesni rivojlantirish, mahalliy iqtisodiyotni rivojlantirish, shuningdek, tabiiy-iqlimiy favqulodda vaziyatlarga tayyorgarlikni oshirishga qaratilgan hududlarni rivojlantirishning bosh rejalari va investitsiya rejalarini tayyorlash va amalga oshirish bo‘yicha mahalliy hokimiyat organlarining salohiyatini mustahkamlash.
• Fuqarolar va biznesning bevosita ishtirokida hududlarni rivojlantirishning investitsiya rejalarini ishlab chiqish, bunda ushbu rejalarga kiritiladigan istiqbolli munitsipal obyektlar va xizmatlar ularning ehtiyojlariga, shu jumladan xotin-qizlarning ehtiyojlariga javob berishi, shuningdek, mahalliy iqtisodiyotning o‘sishiga va yangi ish o‘rinlari yaratilishiga yordam berishi kerakligi inobatga olinadi.

Har yili LPCP dasturida ishtirok etadigan mahalliy hokimiyat organlariga IMV mablag‘larini ajratish uchun ular hududiy rejalashtirish sifati, kapital xarajatlarni boshqarish va infratuzilma loyihalarini amalga oshirish kabi belgilangan samaradorlik ko‘rsatkichlariga erishganligi inobatga olinadi. Shunday qilib, LPCP dasturi mahalliy hokimiyat organlarini qo‘llab-quvvatlash hajmi ularning faoliyati samaradorligiga bevosita bog‘liq bo‘lgan mamlakatdagi birinchi moliyaviy model bo‘ladi.

2030-yilga kelib, LPCP dasturi orqali mamlakatning 16 ta tuman va shaharlarida 1 millionga yaqin aholining turmush sharoitlarini to‘g‘ridan-to‘g‘ri yaxshilash rejalashtirilgan, bunda munitsipal xizmatlar va infratuzilma sifatini oshirishdan turmush sifati yaxshilanadigan benefitsiarlarning yarmini ayollar tashkil etadi.

Xususan, dastur 300 ming kishining transport xizmatlaridan foydalanish imkoniyatini yaxshilash, shuningdek, 400 ming aholi uchun jamoat joylari va bog‘larni rivojlantirishni ta’minlaydi. Dastur doirasida infratuzilma loyihalarining amalga oshirilishi qurilish sohasida 10 mingga yaqin vaqtinchalik ish o‘rinlarini yaratish imkonini beradi.